Những ngày vừa qua, thời tiết nắng nóng trên diện rộng ở nhiều địa phương làm ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, sức khỏe của người dân. Dự báo nắng nóng đỉnh điểm lên tới trên 40 độ C còn tiếp tục kéo dài trong những ngày tới, vì thế người dân cần chủ động phòng tránh, cũng như bảo vệ sức khỏe một cách khoa học và hợp lý.
Về phương diện sức khỏe, nắng nóng sẽ làm gia tăng các bệnh lý về da liễu, dễ bị say nắng, say nóng hay tăng nguy cơ đột quỵ. Đây là điều đã được các chuyên gia liên tục cảnh báo qua các năm. Ngoài những bệnh lý trên, nắng nóng còn làm gia tăng các bệnh lý tâm thần, thậm chí nhiều người “phát rồ” phải nhập viện trong tình trạng cấp tính vì thời tiết cực đoan.
PGS.TS.BS Dương Minh Tâm, Trưởng phòng Phòng Điều trị Rối loạn liên quan stress (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, trong những ngày nắng nóng vừa qua, số lượng bệnh nhân phải nhập viện gia tăng hơn so với ngày trước đó. Bệnh nhân liên quan đến nắng nóng đa số bị loạn thần, nhiều bệnh nhân vào viện bị kích thích, la hét.
Một trường hợp bị loạn thần trong những ngày nắng nóng phải nhập viện điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần. Ảnh: Lê Phương.
“Thực tế đã có nghiên cứu chứng minh, yếu tố thời tiết có liên quan đến các rối loạn tâm thần, trong đó chủ yếu là loạn thần. Trong năm có hai mùa số bệnh nhân tâm thần liên quan đến thời tiết gia tăng, đó là mùa hoa mướp (mùa nồm ẩm) và mùa nắng nóng”, bác sĩ Dương Minh Tâm chia sẻ.
Nguyên nhân dẫn tới các rối loạn tâm thần do nắng nóng, theo TS Dương Minh Tâm nó liên quan đến ngưỡng chịu đựng của con người. Với thời tiết nắng nóng như hiện nay, nếu ai điều tiết tốt, chịu đựng tốt thì có thể sẽ vượt qua. Ngược lại, nếu sức chịu đựng kém sẽ ảnh hưởng đến tâm trạng, lo lắng, căng thẳng sẽ dẫn tới các rối loạn tâm thần.
Đặc biệt, với bệnh nhân có bệnh nền sẵn, như bệnh nhân bị tâm thần, có các bệnh lý mãn tính khác sẽ gia tăng nguy cơ trong ngày nắng nóng. “Thực tế vừa qua, nhiều bệnh nhân tâm thần đang điều trị ngoại trú, uống thuốc đáp ứng tốt. Tuy nhiên, khi gặp điều kiện thời tiết bất lợi như nắng nóng, bệnh nhân vào viện với tình trạng loạn thần, la hét liên tục vì ngưỡng chịu đựng của họ kém hơn người bình thường”, TS Minh Tâm dẫn chứng.
TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương cũng cho rằng, với tình trạng nắng nóng như hiện nay chắc hẳn ai cũng bị ảnh hưởng ít nhiều đến tâm lý. Cơ thể dễ có cảm giác khó chịu và căng thẳng hơn cả về thể chất và tinh thần.
Nắng nóng cần hạn chế ra ngoài, hạ thân nhiệt để không ảnh hưởng đến thần kinh. Ảnh: Lê Phương.
Đặc biệt với những người vốn dĩ nhạy cảm với yếu tố thời tiết như những người đang bị bệnh hay những người làm việc ngoài trời cũng dễ bị tác động tiêu cực do thời tiết. Không ít người đã tiềm ẩn stress, căng thẳng, đến khi nóng quá mức làm ảnh hưởng đến việc ăn uống, sinh hoạt, ngủ nghỉ khiến sức khỏe thể chất và tinh thần suy sụp rất nhanh. Ngoài ra, khi nhiệt độ tăng cao cũng sẽ làm gia tăng thân nhiệt, từ đó sẽ kích thích mạnh thần kinh của con người dễ dẫn đến các rối loạn tâm thần.
Theo bác sĩ Hồng Thu, để tránh bị rối loạn tâm thần vào mùa nắng nóng, mọi người nên tránh đi ra ngoài trời vào lúc nắng gắt, không làm việc quá sức. Uống nhiều nước, tránh các đồ uống có cồn như bia rượu, chất kích thích… Đối với những người nguy cơ cao bị rối loạn tâm thần như phụ nữ sau sinh, người có sang chấn tâm lý như mất người thân, mất việc, thất tình, bị tai nạn, bệnh tật… càng phải đặc biệt lưu ý.
Đồng quan điểm trên, TS Dương Minh Tâm cũng cho rằng, để xử lý vấn đề ngay tại nhà, việc chủ động phòng ngừa là yếu tố quan trọng, nhất là người có nguy cơ cao. Theo đó, cần bổ sung đủ nước, chất điện giải nếu mất nước. Quản lý bệnh nền tốt, không nên ra ngoài nắng nóng, từ đó giúp hạ nhiệt cơ thể tốt hơn. Khi thân nhiệt ổn định, tinh thần cũng đỡ bị “tăng xông” hơn, từ đó giảm nguy cơ rối loạn hoặc loạn thần do nắng nóng.
