Trong những ngày hè, canh cua là món ăn được nhiều người ưa thích. Canh cua không chỉ có tác dụng bổ sung dinh dưỡng, mà còn giải nhiệt cho cơ thể rất tốt. Theo đông y, canh cua là món ăn truyền thống có tính hàn, vị mát, giúp thanh nhiệt, giải độc và kích thích vị giác hiệu quả trong những ngày hè oi bức. Nước canh ngọt tự nhiên, giàu protein và canxi, đặc biệt phát huy tác dụng giải nhiệt khi kết hợp với các loại rau xanh.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cũng cho rằng, các loại thực phẩm như tôm, ngao, cua thường được sử dụng nhiều để nấu canh trong mùa hè. Đây là thực phẩm chứa nhiều đạm, canxi nấu với rau sẽ làm tăng độ ngọt của bát canh. Những thực phẩm này thường được nấu với mồng tơi, đay, bầu, ngót… sở dĩ vậy vì đây là chính vụ thu hoạch những loại rau này, vì thế khi ăn vừa tăng hàm lượng dinh dưỡng, rau tươi ngon hơn và an toàn hơn các loại rau trái vụ khác.
Mặc dù canh cua ngon, giàu dinh dưỡng, giải nhiệt tốt nhưng nếu lựa chọn, sơ chế và bảo quản không đúng cách, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe là rất lớn. Thực tế tại Hà Nội, đã có trường hợp cả gia đình phải nhập viện sau khi ăn canh cua. Được biết, canh cua gia đình này ăn là món ăn được đặt sẵn, không phải gia đình tự chế biến.
Canh cua dù ngon, thanh nhiệt tốt nhưng rất dễ gây ngộ độc nếu sơ chế hoặc bảo quản sai cách. Ảnh minh họa.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Chuyên gia về Công nghệ thực phẩm) cho biết, canh cua tuy ngon miệng, nhưng chúng hoàn toàn có thể gây ngộ độc trong nhiều trường hợp như nguồn gốc cua không đảm bảo, uống nước cua sống, ăn cua để qua đêm… Chỉ cần gặp 1 trong số những trường hợp trên là có thể bị ngộ độc. Hơn nữa đây là món ăn “quốc dân”, nhiều người ưa thích nên khi bị ngộ độc thường cả gia đình cùng mắc.
Thứ nhất với canh cua để qua đêm
PGS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, cua giàu đạm và thường được nấu kết hợp với các loại rau. Khi để qua đêm, kể cả bảo quản lạnh cũng vẫn sinh độc tố hoặc vi khuẩn tấn công gây hại cho sức khỏe. Hơn nữa, khi để qua đêm rồi ăn vào buổi sáng lại càng nguy hiểm, vì cua có tính hàn ăn vào rất dễ lạnh bụng, gây tiêu chảy. Do vậy, chỉ nấu canh cua đủ ăn, tránh để thừa và tái sử dụng. Canh cua nên sử dụng trước 1 đến 2 tiếng sau khi nấu chín, để ở nhiệt độ phòng.
Thứ hai, không mua cua xay sẵn, đóng túi
Ông Thịnh cho rằng, hiện rất nhiều người ngại bóc cua, giã cua nên thường mua cua xay sẵn ngoài chợ. Điều này có thể tiện lợi, tiết kiệm thời gian nhưng lại đối mặt với nhiều nguy cơ. Cua xay sẵn có thể là cua chết, được các tiểu thương gom lại xay và bán cho khách.
Cua chết ngoài chất lượng món ăn không đảm bảo, chúng còn chứa axit amin histidine chuyển hóa thành histamine - chất độc gây ngộ độc với các triệu chứng như đau bụng, đau đầu, nôn mửa, thậm chí choáng váng. Cua chết càng lâu, lượng histamine càng tăng, gây nguy hiểm cho sức khỏe. Hãy chọn cua tươi sống, còn bò khỏe để đảm bảo chất lượng.
Tuyệt đối không mua cua xay sẵn ngoài chợ vì dễ lẫn cua chết gây ngộ độc. Ảnh minh họa.
Thứ ba, không ăn cua sống
Có không ít thông tin truyền tai nhau rằng, uống nước cua sống tốt cho sức khỏe, nhất là ngày nắng nóng. Tuy nhiên, điều này là vô cùng nguy hiểm, ngoài ngộ độc thực phẩm, cua sống còn chứa sán lá phổi và các ký sinh trùng nguy hiểm. Nếu ăn cua sống hoặc chưa nấu chín, nang ấu trùng có thể xâm nhập vào máu, di chuyển đến phổi, não, tủy sống, tim, gan, hoặc thận, gây co giật, bại liệt hoặc tổn thương nội tạng.
Kể cả cua được nấu chín, khi chế biến, cần làm sạch mai cua, loại bỏ các bộ phận có thể chứa ký sinh trùng như vắt, sán. Đồng thời, rửa tay sạch sau khi xử lý cua để tránh lây nhiễm.
Ngoài những lưu ý trên, PGS Nguyễn Trọng Hưng tư vấn thêm rằng, khi ăn canh cua mọi người thường kết hợp với cà pháo muối. Điều này có thể tăng hương vị món ăn, nhưng chỉ nên ăn vài ba quả, tuyệt đối không ăn nhiều vì dễ gây thừa muối cho cơ thể, điều này không hề tốt cho sức khỏe.
Ngoài ra, thời điểm thích hợp nhất để ăn canh cua là buổi trưa hoặc buổi tối. Người bị tiêu chảy tuyệt đối không nên ăn cua đồng tránh bị ngộ độc, tiêu hóa. Cua đồng có tính lạnh khiến người đang bị bệnh, bị tiêu chảy càng bị nặng thêm.
