Chị P.T.H (38 tuổi) đang mang thai đứa con thứ 3 được 5 tháng thì bất ngờ phát hiện mắc ung thư trực tràng thấp giai đoạn 3. Khối u đã xuyên qua thành trực tràng và có hạch nhưng chưa phát hiện di căn xa. Vì lo lắng cho sự an toàn của con và băn khoăn rằng các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến thai nhi, người mẹ quyết định trì hoãn điều trị ung thư. Chị sinh con an toàn rồi ở nhà chăm sóc con trong bốn tháng sau đó mới đến bệnh viện thăm khám.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Phó Viện trưởng Viện Phẫu thuật Tiêu hóa, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Ống Tiêu hóa (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) cho biết, thời điểm tiếp nhận, khối u chỉ cách mép hậu môn khoảng 2,5cm, đặc biệt bệnh đã tiến triển ở giai đoạn 4b, xâm lấn rộng hơn vào tổ chức xung quanh.
Bác sĩ Anh Tuấn cho biết, sau khi thăm khám bệnh nhân được hội chẩn và điều trị hóa xạ trị trước mổ, sau đó tiếp tục hóa trị. Tuy nhiên, thể trạng người bệnh ngày càng suy yếu. Sau đợt hóa trị thứ ba, chị gặp những cơn đau dữ dội vùng tầng sinh môn, không thể ăn uống và ngủ được, cân nặng chỉ còn khoảng 35kg nên buộc phải dừng hóa trị, tiến hành phẫu thuật nội soi cắt cụt trực tràng theo đường bụng - tầng sinh môn.
Các bác sĩ đang tiến hành xử lý khối u cho nữ bệnh nhân.
Theo bác sĩ, đây là vùng phẫu thuật đặc biệt nguy hiểm do nằm sát hệ thống tĩnh mạch trước xương cùng. Nếu các tĩnh mạch này bị tổn thương, người bệnh có thể bị chảy máu dữ dội, tình huống khó kiểm soát và đe dọa tính mạng ngay trên bàn mổ.
Sau thời gian cân não, ca phẫu thuật diễn ra thành công, người bệnh rời phòng mổ an toàn. Đến ngày thứ năm sau phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể ngồi dậy. Những cơn đau dữ dội trước đó không còn xuất hiện, thể trạng và thần sắc của chị cũng cải thiện rõ rệt. Kết quả giải phẫu bệnh sẽ tiếp tục được phân tích để đánh giá chính xác diện cắt, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị tiếp theo cho người bệnh.
PGS Nguyễn Anh Tuấn cho biết, khi mang thai mắc ung thư, rất nhiều thai phụ đặt ra câu hỏi: “điều trị hay giữ thai?”. Vị chuyên gia này cho rằng, với sự phát triển của y học hiện nay, việc giữ thai không đồng nghĩa với ngừng mọi điều trị. Theo đó, phẫu thuật vẫn có thể được thực hiện trong thai kỳ khi thật sự cần thiết. Một số hóa chất có thể được cân nhắc sau ba tháng đầu. Các phương pháp như nội soi, siêu âm và cộng hưởng từ không tiêm thuốc đối quang từ vẫn có thể được sử dụng khi có chỉ định phù hợp.
Bác sĩ Tuấn cho biết, khi phụ nữ mắc ung thư không nhất thiết phải ngừng điều trị để sinh con.
Ông Tuấn dẫn chứng một nghiên cứu quốc tế được đăng trên tạp chí The Lancet Oncology năm 2018, tổng hợp dữ liệu của 1.170 phụ nữ được chẩn đoán ung thư trong thai kỳ tại 37 trung tâm y tế thuộc 16 quốc gia, cho thấy, ngày càng nhiều phụ nữ mang thai mắc ung thư được điều trị ngay trong thai kỳ, thay vì phải chấm dứt thai kỳ hoặc trì hoãn điều trị đến sau sinh.
Một nghiên cứu khác trên 755 phụ nữ mắc ung thư được hóa trị trong thai kỳ cũng cho thấy khi hóa trị bắt đầu sau tuần thai thứ 12, tỷ lệ dị tật lớn ở trẻ khoảng 3%, tương đương mức dự kiến trong cộng đồng. Điều này không có nghĩa hóa trị hoàn toàn không có nguy cơ, nhưng không phải cứ hóa trị là trẻ chắc chắn bị dị tật.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn khuyến cáo, ung thư trong thai kỳ cần được hội chẩn đa chuyên khoa sớm để cân nhắc phương án điều trị phù hợp với giai đoạn bệnh, tuổi thai và nguyện vọng của gia đình. "Trong lúc người mẹ chờ con lớn lên từng tuần, khối ung thư có thể không chờ đợi cùng chị. Đôi khi, dũng cảm không phải là chấp nhận từ bỏ mạng sống vì con, mà là bước vào điều trị để giành lấy cơ hội sống cùng con", bác sĩ Tuấn chia sẻ.
