Ý nghĩa cúng đêm giao thừa
Cúng đêm Giao Thừa là nghi lễ thiêng liêng đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Đây là dịp các thành viên trong gia đình quây quần, sum họp, cùng bày tỏ lòng biết ơn với thần linh, tổ tiên, những người thân đã khuất đã phù hộ cho gia đình suốt một năm qua. Đồng thời, các thành viên cũng cầu mong bình an, may mắn và tài lộc cho năm mới. Nghi lễ này còn mang ý nghĩa “tống cựu nghinh tân” – tiễn điều không may, đón điều tốt đẹp. Thời khắc giao thừa cũng là lúc càng thành viên đoàn tụ, cùng nhau hướng về cội nguồn và hy vọng cho một khởi đầu an lành, thuận lợi.
Mâm cúng giao thừa ngoài trời
Tùy vào đặc trưng vùng miền, mâm cúng giao thừa Tết ngày 29 sẽ khác nhau nhưng có đặc điểm chung đều phải có mâm ngũ quả, trầu cau, rượu, trà, muối, gạo, quần áo và mũ nón mũ thần linh. Mâm lễ mặn thì thường có bánh chưng, giò chả, gà luộc, nem rán,… hoặc cũng có nơi cúng chay.
Cúng giao thừa ngoài trời thì cúng trước cửa nhà. Khi đến giờ đẹp, gia chủ ăn mặc chỉn chu, gọn gàng, trang nghiệm, thắp đèn, nến, rót rượu, rót trà, rồi khấn vái trước án, thành tâm khấn vái, mời thập phương chư thần, chư thiên chứng giám, bày lễ cầu mong theo nguyện vọng của gia đình cũng như cho phép người thân đã mất có thể bước trở về nhà hưởng hương hỏa mừng năm mới với con cháu.
Mâm cúng giao thừa trong nhà
Đối với mâm cúng giao thừa trong nhà thì cần chuẩn bị những lễ vật quan trọng không thể thiếu gồm ngũ quả, nến, hương, hoa, vàng mã, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (bánh tét), bánh kẹo, bày mâm cỗ mặn hoặc chay đều được.
Mâm cúng giao thừa trong nhà là cúng bái tổ tiên, mời tổ tiên về nhà ăn Tết, mừng đón một năm mới với con cháu, đoàn tụ cùng cháu con, đồng thời mâm lễ cũng là tấm lòng cám ơn ông bà tổ tiên đã đồng hành, bảo vệ và độ trì con cháu thoát khỏi tai ách, giúp con cháu làm ăn thuận lợi.
Thông thường, mâm cúng trong nhà sẽ cùng sau mâm lễ trước nhà, tập tục gọi là “ nghênh tân, tiễn cửu”, ý chỉ mời chư thần, hành quan năm mới đến nhà và tiễn tạ quan hành cũ.
Mâm cúng giao thừa 3 miền gồm những gì?
Miền Bắc
Mâm cúng Giao Thừa miền Bắc thường đầy đủ và truyền thống, gồm gà trống luộc, xôi gấc hoặc xôi đỗ, bánh chưng, giò chả, canh măng, nem rán, canh bóng bì, món xào thập cẩm, mâm ngũ quả, hoa tươi, rượu, trà và hương đèn. Mâm ngoài trời và trong nhà đều được chuẩn bị trang trọng, thể hiện sự kính lễ tổ tiên và thần linh.
Miền Trung
Mâm cỗ miền Trung cũng đặc biệt và theo sở thích của người dân. Mâm cúng có bánh chưng hoặc bánh tét, thịt heo luộc, dưa món, nem chả, canh măng hoặc canh bóng, mâm ngũ quả, hoa, rượu và nhang đèn. Tùy điều kiện từng gia đình mà mâm lễ có thể giản dị nhưng vẫn đủ đầy ý nghĩa.
Miền Nam
Mâm cúng miền Nam thường có bánh tét, thịt kho trứng, canh khổ qua nhồi thịt, củ kiệu tôm khô, trái cây ngũ quả (thường theo quan niệm “cầu – dừa – đủ – xoài”), cùng hoa tươi, trà rượu và hương đèn. Không khí cúng nhẹ nhàng, ấm áp, đề cao sự sum họp gia đình.
