Gừng là loại gia vị quen thuộc trong căn bếp của mỗi gia đình. Không cần có vườn rộng, chỉ với một chiếc chậu đủ lớn, bạn vẫn có thể tự trồng gừng tại nhà. Điều thú vị là nếu chăm sóc đúng cách, từ một nhánh gừng giống ban đầu, cây có thể phát triển thành nhiều nhánh mới, tạo thành bụi củ khá dày.
1. Chọn gừng giống khỏe, có nhiều mắt mầm
Muốn gừng đẻ nhiều nhánh, trước tiên phải chọn được củ giống tốt. Nên chọn những củ gừng già vừa phải, chắc tay, vỏ căng, không bị dập nát, thối nhũn hoặc có dấu hiệu nấm bệnh.
Ưu tiên những củ có nhiều mắt mầm nhỏ, hơi nhú lên trên bề mặt. Đây là những vị trí có khả năng phát triển thành chồi mới. Không nên chọn củ quá non vì lượng dinh dưỡng dự trữ chưa nhiều, cây con thường phát triển yếu.
Trước khi trồng, có thể tách củ thành từng đoạn, mỗi đoạn dài khoảng 3-5 cm và có ít nhất 1-2 mắt mầm. Để vết cắt se lại ở nơi thoáng mát khoảng 1-2 ngày rồi mới đem trồng, giúp hạn chế nguy cơ thối củ.
2. Chọn chậu rộng, có lỗ thoát nước tốt
Một sai lầm thường gặp khi trồng gừng trong chậu là chọn chậu quá nhỏ. Gừng phát triển củ theo chiều ngang, các nhánh củ lan dần ra xung quanh nên cần không gian đủ rộng.
Nên chọn chậu có đường kính khoảng 35-45 cm, sâu ít nhất 30 cm. Nếu muốn trồng nhiều gừng để thu hoạch, có thể sử dụng thùng nhựa hoặc chậu trồng cây kích thước lớn hơn.
Điều quan trọng là đáy chậu phải có lỗ thoát nước. Gừng thích đất ẩm nhưng không chịu được tình trạng úng kéo dài. Khi nước đọng quanh củ, nguy cơ thối rễ và thối thân sẽ tăng lên, khiến cây chậm phát triển hoặc chết dần.
3. Trộn đất tơi xốp để củ phát triển mạnh
Gừng muốn đẻ nhiều nhánh, củ mập và ít bị thối cần được trồng trong loại đất giàu dinh dưỡng, tơi xốp, thoát nước tốt.
Có thể phối trộn đất trồng với phân hữu cơ hoai mục, xơ dừa đã xử lý và trấu hun theo tỷ lệ phù hợp. Chẳng hạn, sử dụng 5 phần đất sạch, 2 phần phân hữu cơ hoai mục, 2 phần xơ dừa và 1 phần trấu hun.
Không nên sử dụng phân chuồng tươi hoặc đất vườn quá nặng, dễ đóng bánh sau khi tưới. Những loại đất này khiến củ thiếu độ thông thoáng, bộ rễ phát triển kém.
Trước khi trồng, nên làm ẩm đất vừa phải, trộn đều các thành phần rồi cho vào chậu. Không nén đất quá chặt vì gừng cần môi trường đất thông thoáng để phát triển thân rễ.
4. Trồng đúng độ sâu để gừng nhanh mọc mầm
Đây là bước ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nảy mầm và phát triển của gừng.
Đặt các đoạn gừng giống nằm ngang trên mặt đất, phần mắt mầm hướng lên trên. Phủ một lớp đất mỏng khoảng 3-5 cm lên phía trên, sau đó tưới nhẹ để đất có độ ẩm.
Nếu trồng nhiều đoạn giống trong cùng một chậu, nên đặt cách nhau khoảng 15-20 cm để các bụi gừng có đủ không gian phát triển.
Sau khi trồng, đặt chậu ở nơi có ánh sáng nhẹ, thoáng gió. Gừng thường cần vài tuần để nhú mầm, tùy nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng củ giống. Không nên liên tục đào đất kiểm tra vì có thể làm tổn thương mắt mầm đang phát triển.
5. Tưới nước và bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm
Gừng là cây ưa ẩm, nhưng không có nghĩa là ngày nào cũng phải tưới thật nhiều nước. Đất quá khô khiến cây chậm lớn, trong khi đất sũng nước lại dễ làm củ bị thối.
Nên kiểm tra độ ẩm trước khi tưới. Khi lớp đất mặt bắt đầu se khô, có thể tưới vừa đủ để đất ẩm đều. Vào những ngày nắng nóng, cây có thể cần nhiều nước hơn; khi trời mưa hoặc độ ẩm cao cần giảm lượng tưới.
Khi cây đã mọc ổn định và bắt đầu phát triển lá, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc phân trùn quế với lượng vừa phải. Trong giai đoạn cây sinh trưởng mạnh, cần duy trì dinh dưỡng cân đối, không lạm dụng phân đạm vì có thể khiến cây phát triển lá nhiều nhưng củ không đạt như mong muốn.
6. Vun thêm đất để củ gừng phát triển thành bụi lớn
Một mẹo quan trọng khi trồng gừng trong chậu là chú ý vun đất trong quá trình sinh trưởng.
Khi thân cây lớn dần, phần thân rễ có xu hướng phát triển gần mặt đất. Có thể bổ sung một lớp đất tơi xốp khoảng 3-5 cm quanh gốc khi cây đã phát triển ổn định, kết hợp thêm một lượng nhỏ phân hữu cơ hoai mục.
Việc này giúp che phủ thân rễ, duy trì độ ẩm và tạo thêm không gian cho củ phát triển. Tuy nhiên, không nên lấp đất quá sâu hoặc vun dồn đất vào phần thân lá vì có thể làm cây kém thông thoáng.
7. Đặt chậu ở nơi có ánh sáng phù hợp
Gừng không phải loại cây thích nắng gắt suốt cả ngày. Cây phát triển tốt khi được nhận ánh sáng tự nhiên vừa phải, đặc biệt là ánh nắng buổi sáng.
Có thể đặt chậu ở ban công, hiên nhà hoặc khu vực có mái che sáng. Nếu để cây dưới nắng trưa quá gay gắt, lá dễ bị cháy, đất trong chậu nhanh khô và cây phải tiêu hao nhiều nước.
Ngược lại, nếu đặt chậu ở nơi quá tối, cây thường vươn cao, thân yếu, lá kém phát triển và khả năng tích lũy dinh dưỡng vào củ cũng bị ảnh hưởng.
