Trong tự nhiên có nhiều loài thực vật phải tính hàng năm mới đơm hoa kết trái một lần, lại tốt cho sức khỏe nên được nhiều người săn lùng. Trong đó có hạt ươi - hay còn gọi là lười ươi, đại hải, đại đồng quả và có tên gọi trong Đông y là An nam tử.
Cây lười ươi trưởng thành sau 4 năm mới ra trái
Cây lười ươi là một cây thuộc họ Trôm, to cao 30 đến 40m hay hơn. Cây có đường kính thân cây 0,8 - 1m, thân có thể cao 10 - 20m mà chưa phân nhánh. Quả xuất hiện vào cuối tháng 4, đầu tháng 5 trước khi hạt chín. Khi chín quả tách ra cho hạt. Hạt ươi to bằng ngón tay, hình bầu dục hay thuôn dài.
Được biết, loại cây này mọc tự nhiên ở các vùng rừng núi phía Nam Trung Bộ, mất khoảng 10 năm mới trưởng thành. Điểm đặc biệt khiến người dân gọi hạt đười ươi là “lộc trời” bởi phải tới 4 năm cây trưởng thành mới cho hạt 1 lần. Hạt đười ươi gồm 2 loại: hạt đười ươi bay là loại tốt nhất, khi chín tự rụng xuống; hạt đười ươi thường là loại hạt được người dân hái trực tiếp trên cây rồi phơi sấy khô.
Hạt lười ươi trông rất đặc biệt
Theo nhiều người dân địa phương bán loại hạt này, việc thu hái hay đi nhặt hạt trong rừng rất vất vả. Mỗi ngày khi đến mua, họ chỉ gom được khoảng 5kg hạt, đủ để trả cho khách đặt trước, hầu như không có hàng dư. Giá hạt đười ươi dao động từ 350.000 - 500.000 đồng/kg tùy loại và tùy thời điểm, nhưng lúc nào cũng hết ngay.
Đây là một loại hạt mà không ít người khi nghe tên khá xa lạ, nhưng nó lại mang đến nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe. Ngoài việc thanh lọc cơ thể, hạt ươi còn giúp bổ sung nhiều chất xơ và các vitamin và khoáng chất hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch.
Hạt ươi dùng sau khi ngâm nước, vỏ trong của hạt ngấm nước làm cho hạt nở to gấp 8 - 10 lần thể tích khi khô. Nó cho ra một chất nhầy màu nâu nhạt, trong, được thường thêm đường vào để uống giải khát. Bạn có thể tách lấy phần thịt để pha với một số nguyên liệu khác như hạt chia, hạt é, mủ trôm và đường phèn để làm thành loại chè giải nhiệt cơ thể.
Hạt ươi được dùng làm nước giải khát
Hạt ươi có vị ngọt nhạt, tính hàn. Loại hạt này có tác dụng giải nhiệt, thanh phế, lợi yết hầu, nhuận tràng... rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là vào mùa nắng nóng. Hạt ươi mua về chỉ cần bảo quản nơi khô ráo, đặc biệt không được để hạt gần nước vì chúng sẽ nở bung hết.
Hạt đười ươi còn có thể được kết hợp với nhiều loại đồ uống hoặc thực phẩm khác nhau để tạo ra những món ăn, thức uống ngon miệng. Bạn có thể thêm hạt ươi vào trà xanh, trà hoa cúc, trà lài, trà hoa hồng hoặc kết hợp với đường trắng, đường nâu hoặc mật ong. Ngoài ra, bạn có thể thử kết hợp đười ươi với nước dừa, nước chanh hoặc nước táo ép.
Loại hạt này còn được sử dụng trong các món ngọt tráng miệng như sâm bổ lượng, chè hạt sen và thường được kết hợp với hạt é, mủ trôm, sương sáo hoặc sương sâm trong các món ăn dân dã.
Hạt ươi có giá bán không rẻ, phải đến 500.000 đồng/kg
