Loại rau gia vị lớn nhanh như thổi, giàu dưỡng chất, thu hoạch sau 45 ngày trồng giúp nông dân làm giàu

Thì là là loại rau gia vị quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt, đặc biệt là các món chế biến từ cá và hải sản. Không chỉ tạo hương thơm đặc trưng, loại rau gia vị này tương đối dễ trồng, có thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với điều kiện khí hậu tại Việt Nam nên được nhiều hộ dân trồng chuyên canh để chăm lo kinh tế gia đình.

Rau thì là có tên khoa học Anethum graveolens, thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), là cây thân thảo sống một năm. Cây mọc thẳng, thân mảnh, có thể cao từ 30cm - 1m tùy giống và điều kiện chăm sóc. 

Lá rau thì là mọc so le, mảnh như sợi chỉ. Khi vò nhẹ, lá tỏa mùi thơm nồng, hoa nhỏ màu vàng, quả khô hình dẹt và có thể thu lấy hạt làm gia vị hoặc hạt giống để tiếp tục gieo trồng cho mùa sau.  

 Rau thì là được người dân trồng xanh tốt, thân vươn thẳng với những tán lá mảnh (Ảnh minh hoạ)

Là loại cây ưa sáng, thì là thích hợp với đất có độ tơi xốp, độ phì vừa phải và thoát nước tốt. Cây phát triển thuận lợi trong điều kiện khí hậu mát mẻ và độ ẩm ổn định. Nếu những vùng trồng có nắng nóng kéo dài hoặc thiếu nước có thể khiến cây nhanh trổ hoa, giảm chất lượng lá khi thu hoạch. Tại Việt Nam, rau thì là được trồng phổ biến ở các tỉnh miền Bắc và vùng Bạc Liêu cũ (nay thuộc tỉnh Cà Mau).

Khác với một số loại rau gia vị nhân giống bằng cành, thì là chủ yếu được trồng từ hạt. Trước khi gieo, người trồng cần chọn mua hạt giống chất lượng, đảm bảo độ nảy mầm tốt. Đất trồng cần được làm sạch cỏ, cày xới tơi và lên luống cao vừa phải để tránh đọng nước. 

Trong quá trình gieo hạt thì là xuống luống, cần rắc thêm ít đất bột hay phủ lên trên hạt một lớp đất mỏng, sau đó phủ trấu, mạt cưa hay rơm rạ rồi tưới nước nhẹ cho đảm bảo độ ẩm. 

Khi cây con xuất hiện, cần tỉa bớt những cây mọc quá dày, giữ khoảng cách hợp lý để thân lá phát triển và ruộng thông thoáng. Trong giai đoạn đầu, việc tưới nước đều, đảm bảo độ ẩm thích hợp sẽ giúp hạt nhanh nảy mầm và cây non bén rễ. Đến khi cây thì là cao khoảng từ 10-15 cm, có thể bổ sung phân bón, dinh dưỡng cho cây theo mức phù hợp. 

Rau thì là khi đủ dinh dưỡng thường có màu xanh đậm, lá xum xuê, nếu thấy lá có màu xanh nõn chuối chứng tỏ thì là thiếu dinh dưỡng, cần bón thúc để cây sinh trưởng tốt.

Dù quá trình chăm sóc rau thì là không quá phức tạp nhưng ruộng rau cần đảm bảo lượng nước phù hợp, tránh thiếu hay thừa nước gây ngập úng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của cây. Người dân cũng nên tiến hành dọn cỏ định kỳ, kiểm tra những cây có dấu hiệu vàng lá, thối gốc hoặc bị sâu ăn lá để xử lý sớm. Khi thời tiết nóng và đất khô, cần tăng cường tưới nước, có thể sử dụng lưới che phù hợp để hạn chế cây trổ ngồng quá sớm. 

Tuỳ theo mục đích và nhu cầu trồng rau thì là, nếu để lấy lá làm rau gia vị, sau khoảng 45 - 60 ngày từ lúc gieo hạt thì có thể cho thu hoạch. Khi cây đạt chiều cao phù hợp, lá phát triển đầy đủ, còn xanh mềm và tỏa mùi thơm rõ, người trồng có thể tiến hành cắt lá để bán làm rau gia vị trong ẩm thực hằng ngày. 

Người trồng thu hoạch rau thì là, cắt những thân lá xanh non và phân loại trước khi đem đi tiêu thụ (Ảnh minh hoạ)

Để có thể thu hoạch lá thì là được nhiều lần, người trồng cắt tỉa những đoạn cành lá đạt tiêu chuẩn, sau đó giữ lại phần thân để cây tiếp tục mọc chồi, ra lá mới. Rau sau thu hoạch được loại bỏ lá úa, thân già, phân loại rồi bó thành từng mớ để bán cho thương lái. Vì rau thì là có lá mảnh, chứa nhiều nước nên khá nhanh héo, cần thu hái vào sáng sớm hoặc chiều mát, bảo quản nơi thoáng mát và vận chuyển sớm đến điểm tiêu thụ.

Ngoài việc thu hoạch để lấy cành lá, người trồng có thể lấy hạt để làm giống cho mùa vụ tiếp theo. Nhờ chu kỳ sinh trưởng ngắn, rau thì là có thể giúp nông dân quay vòng diện tích nhanh, tận dụng đất trống giữa các vụ rau màu. 

Bên cạnh đó, rau thì là cũng là loại rau gia vị quen thuộc, được đông đảo bà nội trợ Việt ưa chuộng sử dụng trong chế biến ẩm thực gia đình. Không những vậy, tại các quán ăn, nhà hàng đặc sản, nhất là những nơi chuyên phục vụ các món cá, hải sản…, rau thì là trở thành một phần không thể thiếu trong việc chế biến, bày trí món ăn để bán cho thực khách. Hiện tại, giá rau thì là tươi được bán ở chợ Việt dao động từ 60.000 - 90.000 đồng/kg tuỳ thời điểm. 

Bên cạnh phần lá thì hạt thì là ngoài làm giống cho mùa vụ sau cũng được làm gia vị. Hạt thì là có thể kết hợp trong món muối dưa chuột, ngâm giấm, làm nước sốt, bánh mì hoặc một số món hầm. Tùy vào chất lượng hạt, giá 1kg hạt thì là có thể dao động từ 190.000 - 380.000 đồng/kg, đây cũng được xem là một nguồn thu nhập khác từ việc trồng cây thì là của người nông dân. 

Rau thì là tươi được sử dụng trong các món canh cá, chả cá và trứng chiên của nhiều gia đình Việt (Ảnh minh hoạ) 

Không chỉ là gia vị tạo mùi, rau thì là còn cung cấp nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe. Trong 100g lá thì là tươi có khoảng 43 kcal; 3,46g protein; 2,1g chất xơ; 208 mg canxi; 6,59 mg sắt và 738 mg kali. Ngoài ra, rau thì là còn chứa vitamin C, vitamin A, folate cùng một số vitamin nhóm B giúp hỗ trợ tiêu hóa, bảo vệ tế bào khỏi sự tổn thương do các gốc tự do gây ra (chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên như polyphenol và flavonoid), tăng cường sức đề kháng, tốt cho hệ hô hấp, làm dịu và thư giãn cơ thể, cải thiện tình trạng mất ngủ.

Có thể nói, từ loại rau gia vị quen thuộc thường xuất hiện trong những món cá, thì là còn có thể trở thành loại cây trồng theo hướng sản xuất chuyên canh để phát triển kinh tế nhờ thời gian thu hoạch ngắn, kỹ thuật gieo trồng tương đối đơn giản và nhu cầu tiêu thụ ổn định. 

Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng rau thì là chuyên canh đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực, giúp người dân trong việc tăng thu nhập cho gia đình, vươn lên làm giàu.