Thời điểm hiện tại đang bắt đầu vào mùa thu hoạch rất nhiều loại rau, vì thế việc lựa chọn rau ăn rau theo mùa sẽ mang lại nguồn dinh dưỡng dồi dào cho sức khỏe. Điển hình trong số đó là mướp hương, loại rau rất phổ biến trong thời điểm chuyển từ mùa Xuân sang mùa Hè.
Mướp có thể chế biến được nhiều món ăn, thậm chí chúng còn thường xuyên được kết hợp với các loại rau khác như rau đay, mồng tơi, rau ngót để tăng hương vị món ăn và giúp đa dạng thực phẩm. Hiện đang vào mùa vụ, vì thế mướp có giá rất rẻ chỉ vài nghìn đồng đã có thể mua được 1 quả mướp tùy kích cỡ.
Nhà khoa học, lương y Bùi Đắc Sáng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hội Đông y Việt Nam cho biết, mướp không đơn giản chỉ là thực phẩm dùng để chế biến các món ăn, mà còn là vị thuốc. Khi ăn mướp dù nhà trồng được hay mua ở chợ, đa số mọi người chỉ dùng phần quả, mà không biết rằng lá của mướp cũng có thể ăn được và chúng chứa cả “kho” dinh dưỡng, cũng như là bài thuốc quý trong đông y.
Lá mướp cũng chứa nhiều dinh dưỡng, thậm chí còn là vị thuốc trong đông y. Ảnh minh họa.
Theo y học cổ truyền, phần chính của mướp có thể dùng làm dược liệu chính là phần lá mướp có thể dùng khô hoặc tươi. Theo đó, vào thời điểm chuyển mùa hè sang thu khi lá mướp đã trưởng thành, người dân sẽ hái và phơi khô để phát huy tác dụng chữa bệnh như trị mụn nhọt, giúp thanh nhiệt giải độc, trị bỏng nhẹ... Còn lá mướp non có thể dùng để chế biến được nhiều món ăn như lá mướp xào trứng, lá mướp luộc nấu canh cùng măng, lá mướp xào…
Còn với quả mướp, tùy theo vùng miền sẽ có tên gọi khác nhau như ty qua, thiên ty qua, bổ ty, tỳ lạc… Trong y học cổ truyền quả mướp có vị ngọt, tính bình, không độc, có thể làm món ăn thường xuyên, hỗ trợ tăng cường sức khỏe.
Còn trong y học hiện đại, quả mướp có nhiều nước, có các chất dinh dưỡng như protid, lipid, glucid, xenlulo, canxi, photpho, sắt, beta-caroten và các vitamin như B1, B6, B2, C… Đặc biệt, mướp hương còn có tác dụng thúc đẩy cơ thể sản sinh collagen tự nhiên và nuôi dưỡng làn da nhờ hàm lượng dinh dưỡng dồi dào. Với những giá trị dinh dưỡng trên, mướp ăn thường xuyên sẽ rất tốt cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ sau sinh, có khí huyết hư.
Theo đó, phụ nữ sau sinh dùng mướp non hầm kỹ với chân giò lợn sẽ giúp sữa về nhiều hơn, lưu thông máu tốt hơn. Trong mướp còn có chất nhầy (collagen tự nhiên), sờ vào hơi nhớt tay, chất này có tác dụng rất tốt cho chị em bị đau nhức gân khớp, có khí huyết hư.
Mướp không chỉ là món ăn, mà còn có nhiều tác dụng với cơ thể. Ảnh minh họa.
Một số nghiên cứu còn cho thấy, ăn mướp thường xuyên còn tốt cho chị em muốn tăng kích cỡ vòng một, nhờ có lượng canxi, chất đạm tự nhiên rất nhiều. Tại Nhật Bản, các nhà khoa học còn sử dụng mướp như một loại mỹ phẩm thiên nhiên rẻ tiền, nhưng có công dụng rất tốt trong việc làm đẹp, chống lão hóa.
Đặc biệt, mướp nếu biết kết hợp với một số thực phẩm khác như nấu canh gà, xào lạc, nấu hạt sen sẽ giúp hỗ trợ nam giới bị yếu sinh lý, vì món ăn này có tác dụng bổ thận, tráng dương. Chính vì có giá rẻ, nhưng chứa nguồn dinh dưỡng dồi dào, mang lại nhiều tác dụng với cơ thể vì thế chúng được coi là “nhân sâm” của người nghèo.
Dưới đây là một số công dụng khi sử dụng mướp khoa học và đúng cách:
- Tốt cho hệ tiêu hóa: Mướp chứa nhiều nước, giàu chất xơ. Sau khi cơ thể hấp thụ, chất xơ sẽ thúc đẩy nhu động ruột, giúp làm mềm chất thải, nhuận tràng, ngừa khó tiêu và táo bón.
- Thải độc gan hiệu quả: Mướp chứa nhiều vitamin C có tác dụng hỗ trợ loại bỏ các chất có hại tích tụ trong cơ thể, cải thiện hoạt động miễn dịch, giúp thải độc gan, ngăn ngừa bệnh tim mạch.
- Có thể làm trắng da: Mướp chứa nhiều vitamin B có tác dụng chống lão hóa. Trong khi đó, vitamin C trong mướp cũng là một chất chống oxy hóa, có tác dụng làm sáng da, thúc đẩy việc tái tạo collagen, làm chậm quá trình lão hóa. Ăn mướp cũng là cách bổ sung nước cho da, giúp da luôn ẩm và căng mịn.
- Điều hòa kinh nguyệt: Mướp để khô 1 quả đem đốt toàn tính, sau đó tán bột, uống mỗi ngày 10g vào buổi sáng sớm, khi còn đói bụng sẽ có tác dụng điều hòa kinh nguyệt.
- Ổn định huyết áp: Mướp tươi 300g, táo ta 200g, chanh 50g, đường phèn vừa đủ tùy từng người. Mướp và táo gọt vỏ, rửa sạch, đem thái vụn và ép lấy nước, hòa với nước chanh, đường phèn, sử dụng làm nước giải khát trong ngày. Làm liên tục trong vòng 10 ngày là xong một liệu trình sẽ giúp huyết áp ổn định hơn.
