Cuối tháng 8, khi tiết trời bắt đầu dịu lại, những quả hồng da tre ở Thái Nguyên cũng bước vào mùa chín. Không có màu đỏ cam nổi bật như nhiều giống hồng khác, loại quả này gây chú ý bởi lớp vỏ chuyển dần sang trong veo khi chín. Bên trong là phần thịt mềm dẻo, ngọt thanh, xen độ giòn sần sật, tạo nên cách thưởng thức khá độc đáo.
Hồng da tre được trồng tại một số địa phương của Thái Nguyên, trong đó Đồng Hỷ là vùng được nhiều người biết đến với giống hồng này. Cây thường được trồng ở những khu vực có địa hình đồi núi, đất đai phù hợp và khí hậu thuận lợi cho cây hồng sinh trưởng.
Tên gọi “da tre” bắt nguồn từ đặc điểm lớp vỏ. Khi còn xanh, quả có màu xanh nhạt, bề mặt nhẵn và khá cứng, nhìn tương đối giống màu thân tre. Quả có kích thước vừa phải, trung bình 5-7 quả/kg.
Đặc biệt, hồng da tre Đồng Hỷ có quá trình chín rất khác. Quả không chuyển đỏ như hồng trứng hay cam đậm như một số giống hồng khác. Từ màu xanh, vỏ quả dần ngả vàng rồi trở nên trong hơn, có thể nhìn thấy phần thịt bên trong.
Đây cũng là dấu hiệu để nhận biết hồng đã đến độ ăn ngon. Nếu hái khi quả còn quá non, thịt chưa đạt độ mềm và hương vị đặc trưng.
Khi chín tới, phần thịt hồng có màu vàng cam, mọng và mềm dẻo nhưng không bị nhão. Ăn một miếng có thể cảm nhận vị ngọt thanh, thơm nhẹ, sau đó là độ giòn sần sật đặc trưng. Chính sự kết hợp giữa mềm, dẻo và giòn khiến loại quả này có cảm giác khá giống thạch trái cây.
Hồng da tre không cần chế biến cầu kỳ. Khi quả đạt độ chín, người ăn thường bổ đôi rồi dùng thìa xúc trực tiếp phần thịt bên trong. Lớp vỏ tuy mỏng nhưng khá cứng, có thể giữ phần thịt quả giống như một chiếc bát nhỏ.
Để hồng ngon hơn, nhiều người thường cho quả vào ngăn mát tủ lạnh khoảng một giờ trước khi ăn. Khi ấy, thịt hồng mát lạnh, săn nhẹ, vị ngọt thanh rõ hơn và cảm giác sần sật cũng thú vị hơn.
Nếu mua hồng còn xanh, người dùng không nên ăn ngay mà cần để quả tiếp tục chín. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, có thể đặt quả theo hướng phần núm quay xuống dưới. Khi vỏ chuyển từ xanh sang vàng và dần trong veo, quả mềm hơn, đó là lúc hồng đạt độ chín thích hợp.
Loại hồng này mùa vụ rất ngắn. Tại Đồng Hỷ, hồng thường bắt đầu cho thu hoạch từ cuối tháng 8 và kéo dài đến khoảng hết tháng 9.
Như vậy, mỗi năm người yêu thích loại quả này chỉ có khoảng một tháng để thưởng thức. Trong khi đó, diện tích trồng hồng da tre không quá lớn, chủ yếu tập trung ở một số vùng miền núi nên sản lượng không dồi dào.
Vào mùa thu hoạch, hồng da tre thường được bán với giá khoảng 80.000-120.000 đồng/kg. Những quả to, đẹp, đồng đều, đặc biệt là hồng được thu hái từ những cây lâu năm, có thể có giá lên tới 140.000 đồng/kg.
Hồng da tre có thể được trồng ở vùng đất đồi, đất vườn có khả năng thoát nước tốt. Khi trồng, người dân thường lựa chọn cây giống khỏe, sinh trưởng tốt và phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương.
Trong quá trình chăm sóc, cây cần được cung cấp đủ ánh sáng, nước và dinh dưỡng. Phân hữu cơ thường được bổ sung định kỳ để cải thiện đất, trong khi phân bón phù hợp được sử dụng ở các giai đoạn cây phát triển, ra hoa và nuôi quả.
Đến vụ thu hoạch, hồng thường được hái khi quả đã già, đạt kích thước và chất lượng phù hợp nhưng chưa chín mềm hoàn toàn. Cách thu hái này giúp quả ít bị dập trong quá trình vận chuyển và có thể tiếp tục chín tự nhiên sau khi hái.
