Hiện đang vào mùa sấu, đây là loại quả quen thuộc với nhiều người. Đáng nói, đa số mọi người sử dụng sấu khi quả còn xanh bằng cách ngâm siro hoặc kết hợp với các loại gia vị để chế biến các món ăn quen thuộc. Tuy nhiên, khi sử dụng dù là ăn trực tiếp hay uống dưới dạng ngâm siro cũng cần phải đặc biệt lưu ý để không ảnh hưởng đến sức khỏe.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho rằng, bản chất quả sấu không hề gây hại cho sức khỏe, nhưng nhiều người dùng theo sở thích, thói quen từ đó mới gây hại tới sức khỏe. Bác sĩ Hưng lấy ví dụ, khi ngâm sấu mọi người thường cho rất nhiều đường, khi uống sẽ để lạnh nên cảm giác độ ngọt giảm đi, nhưng thực chất lượng đường không hề giảm.
Việc nạp quá nhiều đường vào cơ thể sẽ gây nên nhiều hệ lụy với sức khỏe. Do vậy, bác sĩ Hưng khuyến cáo, nước sấu không hề độc hại, nhưng khi sử dụng cần pha loãng, có thể cho thêm đá lạnh để vừa tạo độ mát, vừa làm giảm độ đường. Ngoài ra, không vì nắng nóng mà uống quá nhiều nước siro sấu, loại nước này chỉ uống 2-3 lần/tuần.
Việc tẩm ướp quá nhiều gia vị với sấu non dù ăn ngon nhưng không hề tốt cho sức khỏe. Ảnh minh họa.
Một vấn đề nữa cũng được PGS Nguyễn Trọng Hưng cảnh báo, đó là việc chế biến quả sấu non thành những món ăn vặt lạ miệng, kích thích vị giác ví dụ như sấu xóc muối ớt. Đây là món ăn vặt giòn ngon, chua thanh, mặn ngọt cay nồng vô cùng hấp dẫn. Cách làm rất đơn giản, khi chỉ cần sơ chế sạch sấu, khía dọc thân rồi xóc đều cùng hỗn hợp muối tinh, đường, bột ớt và một chút ớt tươi băm nhỏ.
Việc làm này có thể làm tăng vị ngon khi ăn, nhưng xét về khía cạnh dinh dưỡng lại không hề tốt. Bởi việc sử dụng quá nhiều muối sẽ gây nên các vấn đề về thận, tim mạch và là nguyên nhân gia tăng các bệnh không lây nhiễm. Không chỉ có vậy, ăn quá cay cũng gây hại cho dạ dày.
Liên quan đến vấn đề này, lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Hà Nội) tư vấn, trong đông y quả sấu có tính bình, vị chua chát khi quả còn xanh và ngọt khi quả chín. Quả sấu là vị thuốc được sử dụng từ lâu với tác dụng giải khát, sinh tân dịch, giải độc, giải say rượu, phòng nôn khi thai nghén…
Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết, cách sử dụng quả sấu cũng khá khác biệt so với các loại quả khác, bởi nó được dùng phổ biến khi quả còn xanh, còn khi đã chín chỉ dùng để ăn chơi. Trong khi đa số các loại quả khác được sử dụng khi đã chín. Đối với sấu ngâm siro, ông Sáng cho rằng, nên ngâm quả sấu đã già, khi đã cứng hạt. Bởi khi sấu non dù cùi nhiều, nhưng kết hợp với đường sấu dễ bị úng, nát và gây mùi khó chịu.
Hay khi ngâm sấu, có rất nhiều người dân thường có thói quen cạo vỏ, vị chuyên gia này cho rằng, việc làm này không ảnh hưởng đến chất lượng quả sấu khi ăn. Ngoài ra, cạo vỏ sấu cũng là biện pháp đảm bảo vệ sinh trước khi sử dụng, vì ngoài vỏ có thể nhiễm vi khuẩn, tạp chất hoặc ký sinh trùng. Trường hợp không cạo vỏ, rửa sạch trước khi ăn cũng không ảnh hưởng gì tới sức khỏe, tuy nhiên khi đó sẽ có vị chát nhiều hơn.
Dù là loại quả được nhiều người ưa chuộng, chế biến hoặc kết hợp thành nhiều món ăn, nhưng khi sử dụng cần phải lưu ý một số điểm để không ảnh hưởng đến sức khỏe. Cụ thể, sấu có vị chua vì thế nhưng người có vấn đề về viêm loét dạ dày không nên sử dụng ở bất cứ hình thức nào. Bởi axit có trong quả sấu dù là ít nhưng cũng có thể gây tăng nặng tình trạng viêm, đau dạ dày.
Ngoài ra, trẻ nhỏ cũng không nên dùng loại quả này, nhất là trẻ dưới 1 tuổi. Vì hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện, khi sử dụng dễ gây nên những tác hại không mong muốn. Người lớn tuổi cũng không nên ăn trực tiếp quả sấu xanh, vì khi đó ngoài vị chua thì cùi sấu cứng, gây khó khăn cho tiêu hóa.
