Lịch sử Đội tuyển Venezuela: Men say Vinotinto và giấc mơ World Cup đầu tiên

Là thành viên duy nhất của Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL) chưa từng tham dự vòng chung kết World Cup, nhưng lịch sử của "La Vinotinto" là câu chuyện về sự nỗ lực không ngừng nghỉ để thoát khỏi cái mác "kẻ lót đường" và vươn lên trở thành một đối thủ đáng gờm trong khu vực.

Giai đoạn sơ khai và những khó khăn thế kỷ 20

Venezuela ra mắt đấu trường quốc tế vào ngày 12 tháng 2 năm 1938 trong trận thua 1-2 trước Panama tại Đại hội Thể thao Trung Mỹ và Caribe. So với các quốc gia Nam Mỹ khác, sự phát triển của bóng đá Venezuela diễn ra chậm chạp.

Họ không tham gia vòng loại World Cup cho đến tận giải đấu năm 1966. Trong lần đầu tiên góp mặt, nằm cùng bảng với Uruguay và Peru, Venezuela thất bại cả 4 trận và không giành được điểm số nào. Tình trạng này kéo dài trong nhiều kỳ vòng loại tiếp theo. Phải đến vòng loại World Cup 1982, họ mới có chiến thắng đầu tiên trước Bolivia.

Trong suốt thập kỷ 60 và 70, Venezuela thường xuyên là "kho điểm" cho các đội bóng lớn. Trận thua đậm nhất trong lịch sử của họ diễn ra vào ngày 10 tháng 8 năm 1975, khi bị Argentina đánh bại với tỷ số 11-0 tại Rosario.

Tuy nhiên, giai đoạn này cũng chứng kiến sự xuất hiện của những tài năng cá nhân xuất sắc như Luis Mendoza và Rafael Santana. Một điểm sáng hiếm hoi là việc Venezuela giành quyền tham dự Thế vận hội Mùa hè 1980, đánh dấu lần đầu tiên họ góp mặt tại một giải đấu quốc tế lớn cấp độ toàn cầu.

Kỷ nguyên Richard Paez: Cuộc cách mạng niềm tin (2001–2007)

Đầu thế kỷ 21 đánh dấu bước ngoặt lịch sử của bóng đá Venezuela. Sau khi HLV Jose Omar Pastoriza từ chức giữa vòng loại World Cup 2002, Richard Paez được bổ nhiệm vào ghế nóng. Ông đã tạo ra một cuộc cách mạng về tinh thần và lối chơi, mở ra giai đoạn được gọi là "Auge Vinotinto" (Sự trỗi dậy của Vinotinto).

Dưới thời Paez, Venezuela đã làm nên điều chưa từng có: giành 4 chiến thắng liên tiếp tại vòng loại World Cup trước các đối thủ Uruguay, Chile, Peru và Paraguay. Đây là lần đầu tiên họ thắng nhiều hơn một trận liên tiếp, lần đầu tiên thắng trên sân khách và quan trọng nhất là lần đầu tiên không kết thúc vòng loại ở vị trí cuối bảng.

Dù không giành vé dự World Cup 2002 hay 2006, Venezuela đã không còn là đội bóng dễ bị bắt nạt. Tại Copa America 2007 được tổ chức trên sân nhà, Paez đã đưa đội tuyển lần đầu tiên vượt qua vòng bảng để vào tứ kết sau khi đứng đầu bảng đấu có Peru, Bolivia và Uruguay.

Kỷ nguyên Cesar Farias và đỉnh cao Copa America 2011

Tiếp quản đội tuyển sau khi Paez từ chức vào cuối năm 2007, Cesar Farias tiếp tục nâng tầm Venezuela với lối chơi kỷ luật và thực dụng hơn.

Tại vòng loại World Cup 2010, Venezuela đạt thành tích tốt nhất lịch sử vòng loại với 22 điểm sau 18 trận, xếp trên cả Peru và Bolivia. Trong giai đoạn này, họ đã có những chiến thắng vang dội: thắng Ecuador tại Quito, thắng Bolivia tại độ cao của sân khách và lần đầu tiên cầm hòa Brazil ở vòng loại.

Đáng chú ý, vào ngày 6 tháng 6 năm 2008, Venezuela đã gây chấn động khi đánh bại Brazil 2-0 trong một trận giao hữu tại Boston (Mỹ). Đây là lần đầu tiên trong lịch sử họ chiến thắng trước đội bóng giàu thành tích nhất thế giới.

Copa America 2011 tại Argentina là giải đấu thành công nhất trong lịch sử bóng đá Venezuela tính đến nay. Ở vòng bảng, Venezuela bất bại trước Brazil (0-0), Ecuador (1-0) và Paraguay (3-3). Đến tứ kết, họ đánh bại Chile 2-1 để lần đầu tiên vào bán kết. Dù chơi áp đảo trước Paraguay, họ không thể ghi bàn và để thua 3-5 trên chấm luân lưu sau khi hòa 0-0. Sau đó, Venezuela thua Peru 1-4 và kết thúc giải ở vị trí thứ Tư.

Giai đoạn biến động và thế hệ trẻ (2014–nay)

Sau thành công của Farias, Venezuela trải qua giai đoạn khó khăn dưới thời HLV Noel Sanvicente. Tại vòng loại World Cup 2018, đội bóng khởi đầu tệ hại và Sanvicente phải từ chức khi đội đứng cuối bảng.

Cựu thủ môn Rafael Dudamel lên thay thế và thực hiện công cuộc trẻ hóa mạnh mẽ. Ông tận dụng lứa cầu thủ tài năng vừa giành ngôi Á quân U20 World Cup 2017 – được coi là "Thế hệ Vàng" đầu tiên của bóng đá nước này. Dưới sự dẫn dắt của Dudamel, Venezuela lọt vào tứ kết Copa America Centenario 2016. Tại vòng loại World Cup 2018, dù không còn cơ hội đi tiếp, họ vẫn để lại dấu ấn với chiến thắng 5-0 trước Bolivia.

Đến tháng 1 năm 2020, Dudamel từ chức. Đội tuyển tiếp tục trải qua các đời HLV và vẫn đang nỗ lực trong mục tiêu giành vé dự World Cup đầu tiên. Tính đến cuối năm 2019, Venezuela từng đạt hạng 25 thế giới trên bảng xếp hạng FIFA – vị trí cao nhất của một đội tuyển chưa từng dự World Cup.

Màu áo, Biểu tượng và Sân vận động

Nguồn gốc màu áo "Vinotinto"

Màu đỏ tía (Burgundy) đặc trưng của đội tuyển Venezuela được sử dụng lần đầu tiên vào năm 1938. Màu sắc này được cho là lấy cảm hứng từ bộ đồng phục của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Venezuela.

Một sự cố hy hữu xảy ra tại Copa America 1967. Khi gặp Chile, do không có áo đấu phụ để tránh trùng màu, Venezuela đã phải mượn áo thi đấu của CLB Penarol (một CLB nổi tiếng của Uruguay) để ra sân.

Trong thập niên 90, có thời điểm đội tuyển thử nghiệm áo đấu có dải màu quốc kỳ (vàng, xanh, đỏ) nhưng sau đó đã quay lại với màu Vinotinto truyền thống vào năm 2000 và giữ nguyên nhận diện này cho đến ngày nay.

Sân vận động

Khác với nhiều đội tuyển quốc gia có một sân vận động quốc gia cố định (như Wembley của Anh hay Mỹ Đình của Việt Nam), Venezuela áp dụng chính sách xoay tua sân nhà. Các trận đấu chính thức thường được tổ chức luân phiên tại:

• Polideportivo Cachamay (Puerto Ordaz)

• Estadio Jose Antonio Anzoátegui (Puerto La Cruz)

• Estadio Pueblo Nuevo (San Cristóbal)

• Estadio Monumental (Maturin) – Sân vận động lớn nhất nước.

Chính sách này nhằm mục đích lan tỏa tình yêu bóng đá đến khắp các vùng miền trên cả nước, cạnh tranh trực tiếp với sự phổ biến của bóng chày.

Từ một nền bóng đá bị lu mờ bởi bóng chày và thường xuyên đứng cuối bảng xếp hạng khu vực, Venezuela đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong thế kỷ 21. Với một hệ thống đào tạo trẻ ngày càng bài bản và số lượng cầu thủ thi đấu tại châu Âu ngày càng tăng, "La Vinotinto" đang đứng trước cơ hội lịch sử để lần đầu tiên góp mặt tại World Cup, xóa bỏ danh hiệu không mong muốn là đội bóng duy nhất của CONMEBOL chưa từng vươn ra biển lớn thế giới.

Thông tin cơ bản

• Liên đoàn: Federacion Venezolana de Futbol (FVF)

• Biệt danh: La Vinotinto (Rượu vang đỏ)

• Liên đoàn châu lục: CONMEBOL (Nam Mỹ)

• Sân vận động: Luân phiên giữa Estadio Monumental (Maturin), Pueblo Nuevo (San Cristobal) và các sân khác.

• Cầu thủ khoác áo nhiều nhất: Tomas Rincon

• Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất: Salomon Rondon

• Thành tích tốt nhất tại Copa America: Hạng Tư (2011)