Lịch sử CLB Brest: Từ đáy phá sản đến biển lớn châu Âu

Từ một CLB mang gốc gác nghiệp dư tại thành phố cảng Brest, Stade Brestois 29 đã trải qua phá sản, tái thiết và vươn lên đỉnh cao với suất dự Champions League lịch sử.
ds
CLB Brest thành lập từ năm 1950.
Mốc thời gian Sự kiện
1903 Thành lập Armoricaine de Brest, tiền thân trực tiếp của Stade Brestois 29, dưới sự bảo trợ của giáo xứ Saint Louis.
1922 Xây dựng sân vận động tại khu Petit Paris, nền móng của Stade Francis-Le Blé hiện nay.
1950 Sáp nhập 5 đội bóng bảo trợ Công giáo địa phương, chính thức thành lập Stade Brestois.
1958 Stade Brestois thăng hạng Championnat de France Amateur (CFA), lần đầu đạt cấp độ quốc gia.
1979 Lần đầu tiên thăng hạng Division 1, giải đấu cao nhất bóng đá Pháp.
1983 Đổi tên thành FC Brest Armorique, đánh dấu giai đoạn thương mại hóa và đầu tư mạnh mẽ.
1987 Đạt hạng 8 Division 1, thành tích cao nhất trong lịch sử CLB ở thế kỷ 20.
1991 CLB phá sản vì khủng hoảng tài chính, bị đánh tụt hạng và giải thể đội chuyên nghiệp.
1993 Lấy lại tên Stade Brestois 29, bắt đầu giai đoạn tái thiết từ các giải hạng thấp.
2004 Thăng hạng Ligue 2 với sự tỏa sáng của Franck Ribéry.
2010 Giành quyền trở lại Ligue 1 sau 19 năm vắng bóng.
2024 Kết thúc Ligue 1 ở vị trí thứ 3, lần đầu tiên giành vé dự UEFA Champions League.

1. Tổng quan về Stade Brestois 29

  • Tên đầy đủ: Stade Brestois 29

  • Biệt danh: Les Pirates (Những tên cướp biển), Les Ty' Zefs (Những cơn gió nhỏ).

  • Thành lập: 1950 (trên nền tảng của Armoricaine de Brest thành lập năm 1903).

  • Sân vận động: Stade Francis-Le Blé (Sức chứa: 15.220 chỗ ngồi).

  • Chủ tịch: Denis Le Saint (từ 2016).

  • Màu áo truyền thống: Đỏ và Trắng.

Stade Brestois đại diện cho tinh thần của thành phố cảng Brest – mạnh mẽ và không bao giờ đầu hàng trước sóng gió. Mặc dù thường xuyên phải đối mặt với những biến động tài chính trong quá khứ, CLB đã tìm lại vị thế vững chắc tại Ligue 1 và tạo nên cú sốc lớn khi giành vé dự Champions League mùa giải 2024–2025.

2. Giai đoạn sơ khai: Di sản của Armoricaine de Brest (1903–1950)

Lịch sử bóng đá tại Brest không bắt đầu từ con số 0 vào năm 1950. Tiền thân trực tiếp của CLB là Armoricaine de Brest, được thành lập vào năm 1903 thuộc sự bảo trợ của giáo xứ Saint Louis.

Với khẩu hiệu tiếng Breton "Pen Huel" (Ngẩng cao đầu), Armoricaine de Brest nhanh chóng trở thành trung tâm thể thao cho giới trẻ với các hoạt động đa dạng từ bóng đá, điền kinh đến kịch nghệ. Năm 1922, Cha Cozanet đã cho xây dựng một sân vận động tại khu vực Petit Paris – chính là nền móng của sân Stade Francis-Le Blé ngày nay. Khán đài Pen Huel vẫn còn lưu giữ tên gọi từ khẩu hiệu năm xưa.

Trong giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến, Armoricaine de Brest là một thế lực đáng gờm ở các giải nghiệp dư, từng vô địch giải bóng đá bảo trợ Pháp năm 1926 sau khi đánh bại Saint-Jean-de-Luz. Thủ môn Alexis Thépot, người từng khoác áo tuyển Pháp thi đấu với Anh năm 1927, là ngôi sao sáng nhất của đội bóng thời kỳ này.

3. Sự ra đời của Stade Brestois và hành trình thăng hạng (1950–1982)

Năm 1950, dưới sự khởi xướng của Cha Balbous, một cuộc sáp nhập lịch sử giữa 5 đội bóng bảo trợ Công giáo địa phương (gồm Armoricaine de Saint-Louis, Avenir de Saint-Martin, Flamme du Pilier Rouge, Milice de Saint-Michel và Jeune de Saint-Marc) đã diễn ra. Mục tiêu là tạo ra một đội bóng đủ mạnh để cạnh tranh với thế lực thế tục AS Brest thời bấy giờ. Từ đây, cái tên Stade Brestois chính thức ra đời.

  • 1951–1958: CLB thăng tiến thần tốc qua các hạng đấu khu vực Brittany. Đến năm 1958, họ lên chơi tại Championnat de France Amateur (CFA - Giải nghiệp dư Pháp), chính thức đứng ngang hàng với đối thủ AS Brest.

  • 1970: Stade Brestois gia nhập Giải hạng Nhì (Division 2) sau khi giải đấu này được mở rộng.

  • 1979: Lần đầu tiên trong lịch sử, CLB thăng hạng lên Division 1 (hạng đấu cao nhất nước Pháp). Dù phải xuống hạng ngay sau đó, nhưng họ đã trở lại mạnh mẽ vào năm 1981 dưới thời chủ tịch François Yvinec.

4. Kỷ nguyên "Brest Armorique": Đỉnh cao và Vực sâu (1982–1991)

Năm 1983, Chủ tịch François Yvinec đổi tên CLB thành FC Brest Armorique để khẳng định vị thế địa lý. Đây là giai đoạn CLB chuyển mình theo hướng "bóng đá thương mại" (football business).

Đỉnh cao danh vọng

Brest Armorique bắt đầu chiêu mộ các ngôi sao Nam Mỹ và những tài năng trẻ sáng giá của bóng đá Pháp. Năm 1987, CLB đạt vị trí thứ 8 tại Division 1 – một kỷ lục tồn tại suốt gần 40 năm. Những cái tên như Paul Le Guen, Vincent Guérin, Patrick Colleter trở thành nòng cốt của đội.

Sau một lần xuống hạng ngắn ngủi năm 1988, Brest trở lại hạng nhất với một thế hệ vàng gồm David Ginola, Corentin Martins, Stéphane Guivarc'h (nhà vô địch World Cup 1998 sau này) và Roberto Cabañas.

Sự sụp đổ năm 1991

Dù sở hữu đội hình chất lượng và đứng thứ 11 ở mùa giải 1990–1991, thảm họa tài chính đã ập đến. Khoản nợ khổng lồ ước tính 150 triệu Franc khiến CLB bị đánh tụt xuống hạng Hai.

Tháng 12/1991, CLB chính thức tuyên bố phá sản. Trong trận đấu cuối cùng gặp đối thủ kình địch Guingamp, sự phẫn nộ của cổ động viên khiến David Ginola phải đứng ra kêu gọi bình tĩnh. Đội chuyên nghiệp bị giải thể, các cầu thủ ngôi sao ra đi, và đội dự bị phải tiếp quản tên tuổi CLB ở giải hạng Ba.

5. Tái thiết và sự xuất hiện của Franck Ribery (1991–2010)

Sau khi phá sản, CLB lấy lại tên cũ Stade Brestois 29 vào năm 1993 và ngụp lặn ở các giải nghiệp dư (National 1, CFA) suốt hơn một thập kỷ.

Ribery thời điểm còn chơi cho Brest.
Ribery thời điểm còn chơi cho Brest.

Bước ngoặt đến vào năm 2004. Với sự tỏa sáng của một cầu thủ trẻ tên là Franck Ribery (người sau này trở thành huyền thoại bóng đá Pháp), Brest giành quyền thăng hạng Ligue 2.

Đội bóng duy trì sự ổn định tại Ligue 2 trong nhiều năm trước khi bùng nổ vào mùa giải 2009–2010. Dưới sự dẫn dắt của HLV Alex Dupont, Brest cán đích ở vị trí thứ 2 và giành vé trở lại Ligue 1 sau 19 năm chờ đợi.

6. Kỷ nguyên hiện đại và kỳ tích Châu Âu (2019–Nay)

Sau giai đoạn lên xuống hạng thường xuyên, Brest thăng hạng Ligue 1 trở lại vào năm 2019 và bắt đầu xây dựng nền móng vững chắc.

Mùa giải lịch sử 2023–2024

Dưới sự dẫn dắt của HLV Éric Roy, Brest từ một ứng viên xuống hạng đã tạo nên cú sốc lớn nhất bóng đá Pháp.

  • Tháng 3/2024, họ thiết lập chuỗi 13 trận bất bại.

  • Ngày 28/4/2024, chiến thắng 5-4 kịch tính trước Rennes giúp Brest lần đầu tiên trong lịch sử giành vé dự cúp châu Âu.

  • Kết thúc mùa giải, Brest đứng thứ 3 tại Ligue 1, giành vé trực tiếp tham dự UEFA Champions League.

Hành trình tại UEFA Champions League 2024–2025

Do sân nhà Francis-Le Blé không đạt chuẩn UEFA, Brest phải mượn sân Roudourou của Guingamp để thi đấu quốc tế. Dù vậy, "Những tên cướp biển" đã khiến châu Âu ngỡ ngàng:

  • Thắng lợi đầu tay: Đánh bại Sturm Graz 2-1 ngay trận mở màn.

  • Chiến thắng hủy diệt: Đè bẹp Red Bull Salzburg 4-0 trên sân khách.

  • Cầm hòa nhà vô địch Đức: Hòa Bayer Leverkusen 1-1.

  • Thắng Sparta Prague: 2-1 ngay trên đất Séc.

Tuy nhiên, sự chênh lệch đẳng cấp dần lộ diện ở giai đoạn sau khi họ để thua Barcelona (0-3), Real Madrid (0-3) và Shakhtar Donetsk (0-2). Kết thúc vòng bảng ở vị trí 18, Brest lọt vào vòng play-off. Tại đây, hành trình cổ tích kết thúc nghiệt ngã khi họ để thua Paris Saint-Germain với tổng tỷ số 0-10 sau hai lượt trận (0-3 sân nhà, 0-7 sân khách).

ds
Brest gây ấn tượng lớn khi ra châu Âu.

Dẫu vậy, việc một CLB từng phá sản vươn lên top 3 nước Pháp và thắng các đại diện sừng sỏ của Áo, Hà Lan (thắng PSV 1-0) đã là một chương sử vàng son chưa từng có.

7. Hồ sơ dữ liệu CLB

Danh hiệu chính

  • Ligue 2: Vô địch (1980–81).

  • Cúp Quốc gia Pháp (Coupe de France): Tứ kết (1982–83, 2014–15).

  • Coupe Gambardella (Giải trẻ): Vô địch (1990).

  • Giải vô địch bóng đá bảo trợ Pháp: Vô địch (1923 - dưới tên Armoricaine).

Cầu thủ đáng chú ý

Những ngôi sao từng khoác áo Brest (trên 80 trận hoặc là tuyển thủ quốc gia):

  • Pháp: David Ginola, Franck Ribéry, Paul Le Guen, Stéphane Guivarc'h, Vincent Guérin, Bernard Lama.

  • Quốc tế: Roberto Cabañas (Paraguay), Jorge Higuaín (Argentina), Drago Vabec (Nam Tư).

Đội hình hiện tại (Tính đến tháng 2/2026)

Dưới sự dẫn dắt của HLV Éric Roy, các trụ cột hiện tại bao gồm:

  • Thủ môn: Radosław Majecki, Grégoire Coudert.

  • Hậu vệ: Bradley Locko, Brendan Chardonnet (Đội trưởng), Kenny Lala.

  • Tiền vệ: Pierre Lees-Melou, Hugo Magnetti, Kamory Doumbia.

  • Tiền đạo: Romain Del Castillo, Ludovic Ajorque, Mama Baldé.

Kỷ lục Châu Âu

  • Thắng đậm nhất: 4-0 trước Red Bull Salzburg (2024).

  • Thua đậm nhất: 0-7 trước Paris Saint-Germain (2026 - UCL).