Chiến thắng hủy diệt 7-0 của đội tuyển Việt Nam trước Timor Leste tại ASEAN Cup 2026 đánh dấu khởi đầu rực rỡ của thầy trò HLV Kim Sang-sik. Tuy nhiên, nhìn rộng ra toàn cảnh giải đấu năm nay, giới chuyên môn dễ dàng nhận thấy sự thay đổi lớn trên băng ghế chỉ đạo khi kỷ nguyên thống trị của các chiến lược gia đến từ Hàn Quốc và Nhật Bản tại khu vực Đông Nam Á đang đi đến hồi kết.
Lần đầu tiên kể từ năm 2018, số lượng nhà cầm quân đến từ hai cường quốc bóng đá Đông Á sụt giảm xuống mức thấp kỷ lục. Tại ASEAN Cup 2026, chỉ còn sót lại đúng hai đại diện là HLV Kim Sang-sik dẫn dắt tuyển Việt Nam và ông Koji Gyotoku nắm quyền ở Campuchia.
Bức tranh này hoàn toàn tương phản với khung cảnh nhộn nhịp của kỳ ASEAN Cup 2024 diễn ra cách đây hai năm. Thời điểm đó, làn sóng Đông Á đạt đỉnh cao với 6 vị chiến lược gia cùng góp mặt, chiếm hơn một nửa số đội bóng tham dự giải đấu.
Nhật Bản khi ấy có sự hiện diện của Masatada Ishii (Thái Lan) và Tsutomu Ogura (Singapore), còn Hàn Quốc tự hào với Shin Tae-yong (Indonesia) hay Ha Hyeok-jun (Lào). Sự thoái trào hiện nay diễn ra sau một giai đoạn dài mà bóng đá Đông Nam Á đánh giá Hàn Quốc và Nhật Bản là hình mẫu lý tưởng để học hỏi.
Thành công vang dội của HLV Park Hang-seo cùng tuyển Việt Nam từ năm 2018 đã tạo nên một cơn sốt thực sự, khiến các liên đoàn bóng đá lân cận ồ ạt săn đón những nhà cầm quân có chung hệ tư tưởng. Tuy nhiên, khẩu vị của các "ông lớn" trong khu vực giờ đây đã thay đổi khi họ chuyển hướng sang các nền bóng đá phương Tây để tìm kiếm sự đột phá.
Đội tuyển Thái Lan và Indonesia, hai đối thủ lớn nhất của Việt Nam, hiện đang được dẫn dắt bởi các HLV người Anh là John Herdman và Anthony Hudson.
Ngay cả một đội bóng vốn rất ưa chuộng các chiến lược gia Nhật Bản như Singapore cũng quyết định đặt niềm tin vào nội binh Gavin Lee. Xu thế mới này đưa các nhà cầm quân từ xứ sở sương mù trở thành nhóm quốc tịch chiếm ưu thế nhất tại băng ghế chỉ đạo của giải đấu năm nay.
Việt Nam và Campuchia là hai cái tên hiếm hoi còn kiên định với lựa chọn mang tính truyền thống của mình trên hành trình tìm kiếm vinh quang. Trong 6 năm qua, dù cả hai liên đoàn đều có những giai đoạn thử nghiệm với các HLV đến từ Pháp hay Argentina nhưng kết cục cuối cùng vẫn là sự trở lại với những gương mặt Đông Á quen thuộc. HLV Kim Sang-sik sau khi giúp Việt Nam vô địch SEA Games 2025 đang là niềm hy vọng lớn nhất để duy trì sức ảnh hưởng của bóng đá xứ kim chi tại "vùng trũng".
ASEAN Cup 2026 không chỉ là cuộc đua đến ngôi vô địch mà còn trở thành bài kiểm tra cho sự thay đổi tư duy quản lý của bóng đá khu vực. Kỷ nguyên của những cái tên đình đám như Park Hang-seo hay Shin Tae-yong dần lùi xa, nhường chỗ cho một thời kỳ đa dạng và cởi mở hơn về phong cách huấn luyện. Việc làn sóng Đông Á hạ nhiệt cho thấy các liên đoàn bóng đá đang khát khao những làn gió mới để vươn tầm ra khỏi cái bóng của chính mình.
