PGS.TS.BS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, tại viện đã tiếp nhận không ít trường hợp đến khám vì có những ham muốn hoặc hành vi tình dục bất thường, kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống.
Theo đó, đối tượng đến khám có cả nam và nữ, nhưng nam giới chiếm tỉ lệ nhiều hơn và thường hành vi này bắt đầu xuất hiện từ tuổi vị thành niên. Bệnh nhân đến khám đôi khi do tự thấy hành vi của mình là sai trái, nhưng cũng có những trường hợp đến khám vì gia đình phát hiện hành vi bất thường làm ảnh hưởng đến cuộc sống.
Các chuyên gia cho biết, có trường hợp người thân phát hiện con trai thi thoảng ướm mặc thử đồ lót nữ, thậm chí lấy trộm, giấu đồ vật nữ; một số người chỉ đạt được kích thích tình dục khi bí mật nhìn trộm người khác (loạn dục nhìn trộm); có người muốn phô bày cơ thể trước người lạ (loạn dục phô bày) hoặc chỉ bị kích thích bởi một số đồ vật nhất định (loạn dục đồ vật)… Đa số khi phát hiện những hành vi này, nhiều người sẽ cho rằng họ bị “biến thái”, có suy nghĩ lệch lạc.
Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, sự việc không thay đổi hoặc mức độ ngày càng gia tăng thì gia đình nên đưa đi khám vì đó là biểu hiện của chứng rối loạn ưa thích tình dục. Khi mắc rối loạn này, người bệnh thường kèm theo các rối loạn lo âu; trầm cảm; rối loạn nhân cách; rối loạn ám ảnh cưỡng bức; rối loạn sử dụng chất.
PGS Nguyễn Văn Tuấn cho biết, rối loạn ưa chuộng tình dục thường kéo dài và lặp lại nhiều lần.
BSCKII Trần Thị Thu Hà, Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết, rối loạn ưa chuộng tình dục là nhóm rối loạn tâm thần đặc trưng bởi những tưởng tượng, ham muốn hoặc hành vi tình dục bất thường, lặp đi lặp lại và kéo dài. Đặc biệt, những ham muốn hoặc hành vi này làm ảnh hưởng đến cuộc sống như khiến người bệnh đau khổ, làm suy giảm công việc, các mối quan hệ, cuộc sống hằng ngày hoặc liên quan đến hành vi với người không đồng ý thì mới được xem là rối loạn cần điều trị.
Bác sĩ Hà tư vấn thêm rằng, các rối loạn ưa chuộng tình dục cũng khá đa dạng, nhưng điểm chung là những hành vi này thường lặp đi lặp lại trong thời gian dài và có thể khiến người bệnh gặp rắc rối trong cuộc sống, thậm chí vi phạm pháp luật nếu không được can thiệp kịp thời.
Theo bác sĩ Hà, đến nay y học vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân gây rối loạn ưa chuộng tình dục. Các nghiên cứu cho thấy bệnh có thể hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố như bất thường trong hoạt động của não bộ, các chất dẫn truyền thần kinh, yếu tố sinh học cùng với những trải nghiệm tâm lý và môi trường sống. Đây là một rối loạn phức tạp chứ không đơn thuần xuất phát từ ý muốn hay lựa chọn của người bệnh.
Người mắc rối loạn ưa chuộng tình dục thường kèm theo các rối loạn tâm thần khác, vì thế cần phải được chẩn đoán và điều trị. Ảnh minh họa.
Đặc biệt, nếu các hành vi có nguy cơ xâm hại người khác hoặc liên quan đến người không đồng ý thì cần được can thiệp sớm để bảo đảm an toàn cho cả người bệnh và cộng đồng. Để chẩn đoán rối loạn ưa thích tình dục, các bệnh nhân cần được khám chuyên khoa, đánh giá theo các tiêu chuẩn chuyên khoa; và sự ưa chuộng bất thường này đã tồn tại ít nhất 6 tháng.
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là tâm lý e ngại và sợ bị kỳ thị. Nhiều người bệnh âm thầm chịu đựng, không dám tìm đến bác sĩ vì lo bị lộ thông tin hoặc bị xã hội lên án. PGS.TS.BS Nguyễn Văn Tuấn cho biết, bảo mật thông tin người bệnh là nguyên tắc bắt buộc trong khám chữa bệnh. Hồ sơ y tế, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt và chỉ người bệnh cùng bác sĩ trực tiếp điều trị mới được tiếp cận.
Ngoài ra, cần đánh giá phân biệt bệnh rối loạn ưa thích tình dục, là vấn đề về sức khỏe tâm thần, với hành vi tình dục vi phạm pháp luật để can thiệp, xử trí. Hiện nay, điều trị rối loạn ưa chuộng tình dục chủ yếu là sự kết hợp giữa liệu pháp tâm lý và thuốc trong những trường hợp cần thiết. Mục tiêu là giúp người bệnh kiểm soát ham muốn, giảm nguy cơ tái diễn hành vi, cải thiện chất lượng cuộc sống và phòng ngừa những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
