Chị Chen thường xuyên đưa cháu gái khoảng 6 tháng tuổi ra ngoài dạo chơi và tắm nắng.
Gần đây, bé xuất hiện một "sở thích" mới là mút ngón tay. Khi thức, buồn ngủ, lúc vui vẻ hay quấy khóc, bé đều đưa ngón tay vào miệng. Dường như hành động này mang lại cho con cảm giác dễ chịu và an tâm hơn.
Mỗi lần nhìn thấy cháu mút tay, chị Chen lại nhẹ nhàng kéo bàn tay nhỏ của bé ra. Chị cho rằng đây không phải là một thói quen tốt.
Theo suy nghĩ của nhiều người lớn, việc trẻ mút ngón tay có thể gây ra một số vấn đề. Thứ nhất, đôi bàn tay của trẻ tiếp xúc với rất nhiều đồ vật trong ngày như đồ chơi, xe đẩy hay các bề mặt xung quanh nên có thể mang theo vi khuẩn. Thứ hai, nhiều người lo ngại rằng nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Chị Chen còn kể về một đứa trẻ trong gia đình. Khi đã ba, bốn tuổi, bé vẫn duy trì thói quen mút ngón tay. Sau đó, trẻ gặp một số vấn đề về răng miệng và phát âm. Chính vì vậy, nhiều người cho rằng cần ngăn trẻ mút ngón tay càng sớm càng tốt.
Theo bác sĩ nhi khoa, đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, mút ngón tay là một hành vi phát triển khá phổ biến. Trong phần lớn trường hợp, đây là một giai đoạn bình thường của quá trình trưởng thành và không cần phải can thiệp quá mức.
Thậm chí, nếu người lớn liên tục ngăn cản hoặc ép trẻ từ bỏ hành vi này quá sớm, điều đó đôi khi còn có thể ảnh hưởng đến quá trình khám phá và phát triển tự nhiên của trẻ.
Sự khác biệt giữa trẻ được phép mút ngón tay và trẻ thường xuyên bị ngăn cản là gì?
Đối với trẻ sơ sinh, hành động này thực chất ẩn chứa một nhu cầu phát triển.
Trẻ sơ sinh trải qua giai đoạn phát triển cảm giác miệng quan trọng.
Trong thời điểm này, trẻ thích khám phá thế giới thông qua miệng: mút, cắn và liếm đều là những hành vi bình thường.
Nếu nhu cầu này bị kìm nén trong thời gian dài, một số trẻ có thể chuyển sự chú ý sang các hành vi như cắn cổ áo, nhai đồ chơi hoặc cắn móng tay.
Một số trẻ thậm chí có thể trở nên cáu kỉnh và bồn chồn vì cảm xúc không được giải tỏa.
Phát triển khả năng phối hợp tay mắt
Đối với người lớn, việc cho tay vào miệng là điều hết sức đơn giản.
Tuy nhiên, đối với trẻ sơ sinh vài tháng tuổi, đây là một bài tập rèn luyện vận động phức tạp.
Trẻ cần nhìn thấy bàn tay của mình trước, sau đó điều khiển chuyển động cánh tay, và cuối cùng đưa chính xác vào miệng.
Quá trình này bao gồm sự phát triển thị giác, xúc giác và khả năng phối hợp thể chất.
Khi trẻ lặp đi lặp lại hành động này, thực chất đang phát triển kỹ năng điều khiển vận động tinh.
Trẻ sơ sinh trải qua giai đoạn phát triển cảm giác miệng quan trọng.
Khả năng hiểu biết thế giới
Hai công cụ quan trọng nhất giúp trẻ sơ sinh khám phá thế giới là đôi tay và cái miệng.
Trẻ cảm nhận độ mềm, độ cứng, nhiệt độ và kết cấu thông qua xúc giác, cầm nắm và miệng.
Việc mút tay có vẻ đơn giản, nhưng thực chất giúp trẻ tích lũy kinh nghiệm về giác quan.
Những kích thích giác quan này liên tục được truyền đến não, giúp xây dựng thêm nhiều kết nối thần kinh và cho phép trẻ hiểu rõ hơn về môi trường xung quanh.
Khả năng xoa dịu cảm xúc
Trẻ sơ sinh thường mút ngón tay nhiều hơn khi buồn ngủ, đói bụng, sợ hãi hoặc không ổn định về mặt cảm xúc. Bởi vì chính hành động mút có tác dụng làm dịu, giúp trẻ giảm căng thẳng và bình tĩnh lại.
Theo một nghĩa nào đó, đây cũng là một trong những cách sớm nhất mà trẻ sơ sinh học được để tự an ủi bản thân.
Bố mẹ nên làm gì khi trẻ mút ngón tay?
Tuy mút ngón tay là một hiện tượng bình thường, nhưng điều đó không có nghĩa là bố mẹ nên hoàn toàn bỏ qua.
Điều then chốt là cần hướng dẫn khoa học.
Hãy chú ý đến việc vệ sinh tay
Khi trẻ mút ngón tay thường xuyên, bố mẹ nên đảm bảo tay của trẻ sạch sẽ.
Đặc biệt là sau khi trở về nhà từ bên ngoài hoặc sau khi chạm vào các vật dụng công cộng, trẻ nên rửa tay sớm.
Đồng thời, điều quan trọng là phải giữ sạch sẽ đồ chơi và những vật dụng thường xuyên được chạm vào để giảm nguy cơ lây lan vi trùng.
Cung cấp các phương án thay thế phù hợp
Nếu trẻ đang trong giai đoạn mọc răng hoặc phát triển khoang miệng, mẹn có thể chuẩn bị đồ chơi gặm nướt, gel bôi nướu và các sản phẩm an toàn khác.
Điều này đáp ứng nhu cầu mút và cắn, đồng thời cũng hợp vệ sinh hơn.
Khi trẻ lớn hơn, mẹ có thể bổ sung thêm các loại thức ăn phù hợp với độ tuổi để giúp trẻ luyện tập kỹ năng nhai.
Nếu trẻ tiếp tục mút ngón tay thường xuyên sau 2 tuổi, bố mẹ cần có hướng dẫn phù hợp.
Can thiệp thích hợp sau tuổi 2
Nhìn chung, mút ngón tay là hành vi bình thường ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Khi trẻ lớn lên, hầu hết sẽ dần dần bỏ thói quen này.
Nếu trẻ tiếp tục mút ngón tay thường xuyên sau 2 tuổi, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển răng miệng hoặc sinh hoạt hàng ngày, bố mẹ cần có hướng dẫn phù hợp.
Trẻ có thể dần bỏ thói quen này bằng cách chuyển hướng sự chú ý, dành nhiều thời gian hơn và thiết lập một hệ thống khen thưởng.
Nếu tình hình nghiêm trọng hơn, mẹ cũng có thể tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc nhà tâm lý học trẻ em.
Trong quá trình nuôi dạy, nhiều hành động nhỏ nhặt tưởng chừng đáng lo ngại thực chất lại là một phần trong quá trình trưởng thành của trẻ.
Việc mút tay không nhất thiết là một thói quen xấu. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đó giống như một cách để khám phá thế giới và tìm kiếm cảm giác an toàn. Thay vì ngăn cản trẻ ngay, tốt hơn là hãy hiểu lý do đằng sau hành vi đó và tìm hiểu phương pháp giáo dục phù hợp hơn.
