Nghiên cứu tại Hà Lan cho thấy ăn 60 gram đậu phộng rang nguyên vỏ, không muối mỗi ngày trong 16 tuần có thể cải thiện khả năng đáp ứng insulin ở những vùng não liên quan đến trí nhớ. Phát hiện bổ sung bằng chứng về vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe não bộ khi tuổi tác tăng lên.
Đậu phộng thường được biết đến như một nguồn cung cấp protein thực vật và chất béo không bão hòa. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới của Trung tâm Y khoa Đại học Maastricht (Hà Lan) cho thấy loại thực phẩm quen thuộc này còn có thể mang lại lợi ích cho não bộ ở người lớn tuổi.
Công trình thuộc Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng và Chuyển hóa (NUTRIM), được công bố trên tạp chí Food & Function. Các nhà khoa học phát hiện việc ăn đậu phộng rang nguyên vỏ, không muối hằng ngày giúp cải thiện khả năng đáp ứng insulin tại một số vùng não liên quan đến trí nhớ.
Tăng khả năng đáp ứng insulin ở não
Insulin thường được nhắc đến với chức năng điều hòa đường huyết, nhưng hormone này cũng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ thần kinh. Insulin hỗ trợ tế bào thần kinh phát triển, tồn tại và kết nối, qua đó góp phần duy trì trí nhớ cùng nhiều chức năng nhận thức khác.
Ở người cao tuổi, khả năng đáp ứng insulin của não có thể suy giảm, được xem là một trong những yếu tố liên quan đến quá trình suy giảm nhận thức theo tuổi tác.
Nghiên cứu của Đại học Maastricht tuyển chọn 31 người khỏe mạnh trong độ tuổi 60-75. Những người tham gia được yêu cầu ăn 60 gram đậu phộng mỗi ngày, tương đương khoảng hai khẩu phần, trong 16 tuần. Thử nghiệm được thiết kế theo phương pháp ngẫu nhiên có đối chứng và đổi chéo: người tham gia lần lượt trải qua giai đoạn ăn đậu phộng và giai đoạn không sử dụng thực phẩm này.
Thông qua kỹ thuật chụp cộng hưởng từ ASL-MRI, nhóm nghiên cứu ghi nhận khả năng đáp ứng insulin được cải thiện tại một số vùng não ở bán cầu phải, bao gồm hồi hải mã và các khu vực liên quan đến xử lý trí nhớ.
Bổ sung bằng chứng về lợi ích đối với trí nhớ
Kết quả mới nối tiếp nghiên cứu được nhóm tác giả công bố năm 2025 trên tạp chí Clinical Nutrition. Công trình trước đó ghi nhận việc ăn đậu phộng trong 16 tuần giúp lưu lượng máu não tăng 3,6% và hiệu suất trí nhớ ngôn ngữ cải thiện 5,8%.
Theo tiến sĩ Peter Joris, tác giả cấp cao của nghiên cứu, nhiều thành phần trong đậu phộng có thể cùng đóng góp vào những lợi ích này. Chúng bao gồm chất béo không bão hòa, chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Đậu phộng cũng giàu L-arginine, tiền chất tham gia sản xuất nitric oxide – phân tử có liên quan đến chức năng mạch máu và hoạt động nhận thức.
Với người thường xuyên tập luyện thể thao, đậu phộng có thể là lựa chọn bổ sung dinh dưỡng tiện lợi nhờ cung cấp protein thực vật và chất béo có lợi. Tuy nhiên, cần lưu ý nghiên cứu có quy mô nhỏ, chỉ thực hiện trên 31 người khỏe mạnh và chưa chứng minh ăn đậu phộng có thể ngăn ngừa Alzheimer hay các dạng sa sút trí tuệ.
Dù vậy, kết quả tiếp tục nhấn mạnh vai trò của chế độ ăn cân bằng trong việc duy trì sức khỏe não bộ, đặc biệt khi con người bước vào giai đoạn lão hóa.
