Sau Rằm tháng Giêng, nhiều gia đình bắt đầu thu dọn không khí Tết, trả lại nhịp sống thường ngày. Theo quan niệm dân gian, bàn thờ là nơi linh thiêng, hội tụ linh khí của gia tiên và thần linh. Vì vậy, việc dọn dẹp, hạ lễ đúng thời điểm không chỉ giúp không gian thờ tự gọn gàng mà còn tránh “ứ đọng khí”, giữ cho tài lộc hanh thông.
1. Hoa tươi đã héo – Giữ lại chỉ thêm âm khí
Ngày Tết, nhà nào cũng bày hoa tươi trên bàn thờ để dâng lên tổ tiên, mong năm mới đủ đầy, sinh sôi. Các loại hoa như cúc, lay ơn, đào, mai… tượng trưng cho may mắn và phúc lộc.
Tuy nhiên, khi hoa đã héo úa, rụng cánh, nước bình đục màu mà vẫn cố để lại sẽ tạo cảm giác u ám. Theo quan niệm phong thủy, hoa tàn tượng trưng cho sinh khí suy giảm. Đặt trên bàn thờ – nơi cần sự thanh tịnh, trang nghiêm – lại càng không nên.
Sau Tết, gia chủ nên thay hoa mới hoặc để bình không trong vài ngày, lau rửa sạch sẽ trước khi cắm đợt hoa tiếp theo. Không để hoa khô mục quá lâu vì dễ sinh bụi bẩn, ảnh hưởng đến sự thanh khiết của không gian thờ tự.
2. Trái cây hỏng, mâm ngũ quả xuống sắc
Mâm ngũ quả ngày Tết tượng trưng cho ước nguyện đủ đầy, sung túc. Tùy vùng miền mà cách bày biện khác nhau, nhưng ý nghĩa chung vẫn là cầu tài – cầu lộc – cầu an.
Sau nhiều ngày bày trên bàn thờ, trái cây dễ bị héo, thâm vỏ, thậm chí mốc hỏng. Nếu vẫn cố giữ vì tiếc, theo quan niệm dân gian là “giữ cái cũ kỹ”, không mở đường cho vận khí mới.
Gia chủ nên hạ mâm ngũ quả khi trái bắt đầu xuống sắc. Những quả còn tốt có thể hạ xuống dùng trong gia đình để hưởng lộc. Quả hỏng nên bỏ đi gọn gàng, không vứt bừa bãi. Sau đó lau sạch đĩa, mâm và sắp xếp lại bàn thờ cho thoáng đãng.
3. Chân hương đầy bát – Cản trở lưu thông sinh khí
Sau Tết, số lượng nhang thắp nhiều hơn ngày thường nên bát hương thường đầy chân hương. Theo phong tục, sau Rằm tháng Giêng hoặc ngày hóa vàng, gia chủ nên tiến hành tỉa chân nhang.
Việc để chân hương quá đầy không chỉ tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ mà còn bị xem là làm “tắc” đường lưu thông sinh khí. Khi tỉa chân nhang, cần giữ lại số lẻ theo quan niệm dân gian, phần còn lại đem hóa tro sạch sẽ, không đổ tùy tiện.
Trước khi thực hiện, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, thắp hương xin phép tổ tiên, làm với tâm thành kính và nhẹ nhàng, tránh xê dịch bát hương quá nhiều.
4. Đồ trang trí Tết, vàng mã còn sót lại
Sau Tết, nhiều nhà vẫn giữ bao lì xì, đồ trang trí đỏ, giấy tiền vàng mã trên bàn thờ vì nghĩ rằng càng để lâu càng may. Tuy nhiên, theo quan niệm truyền thống, đồ Tết chỉ mang tính thời điểm.
Vàng mã chưa hóa, giấy trang trí cũ kỹ để lâu dễ bám bụi, ảnh hưởng sự trang nghiêm. Bao lì xì rỗng, tiền lẻ đặt quá nhiều cũng làm bàn thờ trở nên lộn xộn, mất cân đối.
Gia chủ nên dọn dẹp gọn gàng, giữ lại những vật phẩm thờ cúng chính yếu như bát hương, đèn, chén nước… Không gian bàn thờ càng thanh sạch, thông thoáng càng tốt cho việc tụ khí.
Bàn thờ là nơi linh thiêng, không chỉ thể hiện lòng hiếu kính mà còn phản ánh nếp sống của gia đình. Sau Tết, việc hạ hoa tàn, trái hỏng, tỉa chân nhang và dọn đồ trang trí không phải là “mất lộc” mà ngược lại, giúp đón dòng năng lượng mới mẻ, sáng sủa hơn cho cả năm.
Giữ sự sạch sẽ, gọn gàng và thành tâm mới là yếu tố quan trọng nhất trong thờ cúng. Đừng vì tiếc nuối vài món đồ Tết mà vô tình làm không gian thờ tự trở nên nặng nề.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm theo quan niệm dân gian.
