Từ nay đến trước ngày 30/6/2026, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng cần đặc biệt lưu ý đến một loại giấy tờ quan trọng: văn bản ủy quyền nhận lương hưu. Đây là giấy tờ thường được sử dụng trong trường hợp người hưởng tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, sống xa nơi nhận chế độ hoặc muốn nhờ con cháu, người thân nhận thay khoản tiền hằng tháng.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người thụ hưởng chế độ BHXH có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, với trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác, văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền và phải được chứng thực theo quy định pháp luật.
Điểm đáng chú ý là các văn bản ủy quyền được lập theo Luật BHXH 2014 vẫn được tiếp tục thực hiện, nhưng chỉ đến hết ngày 30/6/2026. Khoản 14 Điều 141 Luật BHXH 2024 quy định rõ: văn bản ủy quyền cho người khác nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và chế độ khác theo Luật số 58/2014/QH13 được tiếp tục thực hiện đến hết ngày 30/6/2026.
Tất cả các giấy ủy quyền cũ lập trước 01/7/2025 sẽ hết hiệu lực vào 30/6/2026. Người hưởng cần làm lại giấy ủy quyền mới hoặc chuyển sang nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản ngân hàng chính chủ để tránh bị gián đoạn chi trả.
Điều này có nghĩa, từ ngày 1/7/2026, nếu người hưởng lương hưu vẫn có nhu cầu nhờ người khác nhận thay, họ cần lập lại giấy ủy quyền theo quy định mới. Trường hợp không thực hiện kịp thời, việc chi trả có thể gặp vướng mắc do văn bản cũ đã hết hiệu lực. Với người cao tuổi, người bệnh, người sống phụ thuộc vào khoản lương hưu hằng tháng, sự chậm trễ này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, chi phí thuốc men và các nhu cầu thiết yếu.
Thực tế, việc ủy quyền nhận lương hưu là nhu cầu khá phổ biến. Nhiều người hưởng lương hưu đã lớn tuổi, không thuận tiện đến điểm chi trả trực tiếp. Một số trường hợp sống cùng con cháu, để người thân nhận thay nhằm giảm thời gian đi lại. Cũng có người cư trú xa nơi đăng ký nhận chế độ hoặc đang trong gia đoạn điều trị bệnh dài ngày. Vì vậy, giấy ủy quyền trở thành cầu nối giúp khoản lương hưu đến tay người hưởng đúng kỳ, đúng chế độ.
Tuy nhiên, việc giấy ủy quyền kéo dài quá lâu cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cơ quan BHXH cần xác định người hưởng còn đủ điều kiện thụ hưởng hay không, thông tin người nhận thay có chính xác hay không, có tình trạng trùng mã số BHXH, sai lệch dữ liệu hoặc chi trả chưa đúng đối tượng hay không. Quy định giới hạn thời hạn ủy quyền tối đa 12 tháng nhằm tăng cường quản lý, chuẩn hóa dữ liệu và hạn chế rủi ro trong quá trình chi trả.
Người dân cần hiểu rằng quy định mới không làm mất quyền được nhận lương hưu. Đây là yêu cầu cập nhật lại thủ tục ủy quyền để bảo đảm tiền lương hưu được chi trả đúng người, đúng chế độ. Nếu người hưởng trực tiếp nhận lương hưu bình thường, hoặc đang nhận qua tài khoản ngân hàng cá nhân hợp lệ, tác động có thể không lớn.
Nhóm cần kiểm tra ngay là những người đang để người khác nhận thay thông qua giấy ủy quyền, nhất là giấy đã lập từ trước ngày 01/7/2025 hoặc giấy không ghi rõ thời hạn.
Hơn hết, người hưởng lương hưu nên rà soát giấy ủy quyền ngay từ bây giờ. Trước hết, cần kiểm tra ngày lập giấy, thời hạn ghi trên giấy và thông tin của người được ủy quyền.
Nếu giấy ủy quyền thuộc diện cũ, người dân nên chủ động liên hệ cơ quan BHXH, bưu điện chi trả, trung tâm phục vụ hành chính công hoặc UBND cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn lập lại giấy mới. Không nên đợi đến sát ngày 30/6/2026 mới thực hiện, bởi thời điểm đó có thể phát sinh tình trạng quá tải hồ sơ hoặc thiếu giấy tờ cần thiết.
Bên cạnh việc gia hạn ủy quyền, người hưởng lương hưu có thể cân nhắc chuyển sang nhận qua tài khoản ngân hàng cá nhân. Luật BHXH 2024 quy định người tham gia BHXH bắt buộc có thể nhận lương hưu và chế độ BHXH thông qua tài khoản của người thụ hưởng mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
Ngoài ra còn có hình thức nhận trực tiếp từ cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền. Với BHXH tự nguyện, hình thức chi trả cũng gồm nhận qua tài khoản ngân hàng của người thụ hưởng hoặc nhận trực tiếp từ cơ quan BHXH, tổ chức dịch vụ được ủy quyền.
Nhận lương hưu qua tài khoản cá nhân có nhiều điểm thuận tiện. Người hưởng không cần đến điểm chi trả, hạn chế việc phải nhờ người thân nhận thay, đồng thời giảm rủi ro thất lạc hoặc chậm nhận tiền.
Với người cao tuổi nhưng có con cháu hỗ trợ sử dụng tài khoản, đây cũng là phương án giúp việc quản lý tiền hưu minh bạch hơn. Tuy nhiên, tài khoản nhận lương hưu nên là tài khoản đứng tên chính người thụ hưởng để tránh phát sinh tranh chấp hoặc sai lệch thông tin.
Một điểm khác người dân cần lưu ý là vấn đề an toàn thông tin cá nhân. Khi nghe thông báo về gia hạn giấy ủy quyền, nhiều người cao tuổi có thể lo lắng và dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng.
Người dân không nên cung cấp căn cước công dân, mã số BHXH, số tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc hình ảnh giấy tờ cá nhân qua đường link lạ, tin nhắn mạng xã hội, cuộc gọi tự xưng là cán bộ BHXH. Khi cần kiểm tra thông tin, nên liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH địa phương, tổng đài hoặc điểm chi trả chính thức.
Việc chuẩn bị sớm trước mốc 30/6/2026 là cách đơn giản để bảo vệ quyền lợi hằng tháng của người hưởng lương hưu. Với người đã ủy quyền cho con cháu, cần kiểm tra lại giấy tờ và lập văn bản mới nếu còn nhu cầu nhận thay. Với người có khả năng dùng tài khoản ngân hàng, có thể chuyển sang hình thức nhận qua tài khoản để thuận tiện hơn.
Với người từ đủ 80 tuổi trở lên, Luật BHXH 2024 cũng quy định nếu có nhu cầu thì được cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tại nơi cư trú trên lãnh thổ Việt Nam.
Do đó, chỉ một bước kiểm tra nhỏ có thể giúp tránh tình trạng gián đoạn chi trả, bảo đảm người cao tuổi tiếp tục nhận đầy đủ quyền lợi theo đúng quy định.
