Không chỉ một mối lo, nhiều nhóm não mô cầu nguy hiểm vẫn âm thầm hiện diện, đe dọa sức khỏe con yêu
Não mô cầu là căn bệnh ác tính với biến chứng viêm màng não và nhiễm trùng huyết, diễn tiến nặng cực nhanh. Đáng sợ hơn, nhiễm trùng huyết tối cấp có thể dẫn đến tử vong trong vòng chưa đầy 24 giờ.
Chỉ trong chưa đầy 3 tháng đầu năm 2026, nhiều ca mắc đã xuất hiện rải rác ở nhiều tỉnh thành như Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng, An Giang… Tính đến đầu tháng 6, khu vực phía Nam ghi nhận 26 trường hợp mắc, trong đó một số diễn tiến nặng và tử vong. Phần lớn các trường hợp nghiêm trọng chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh. Một số ca nhập viện khi bệnh đã tiến triển nhanh do triệu chứng ban đầu dễ nhầm với bệnh lý thông thường.
Bệnh rất dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu vì những dấu hiệu như sốt, đau đầu, mệt mỏi… thường giống cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp thông thường, khiến nhiều người chủ quan. Khi phát hiện, bệnh đã tiến triển nặng, làm tăng nguy cơ tử vong. Đáng lo ngại, 1 trong 5 người sống sót phải chịu di chứng nặng nề suốt đời như mất thính lực, liệt, cắt cụt chi, chậm phát triển trí tuệ.
Hình ảnh ban xuất huyết ở trẻ nhiễm não mô cầu xuất hiện ngày thứ hai sau sốt. Ảnh: Bệnh viện Nhi đồng 2
Bên cạnh đó, một lý do khiến bệnh khó dự đoán là vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis có nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh chứ không chỉ một nhóm. Thực tế dịch tễ tại Việt Nam và nhiều quốc gia cho thấy sự lưu hành đa nhóm của não mô cầu và có thể thay đổi theo thời gian, khu vực địa lý với sự hiện diện phổ biến của các nhóm huyết thanh gây bệnh A, C, Y, W. Đặc biệt, hai nhóm W và C là những nhóm có khả năng gây tử vong cao. Trên thế giới, một tổng hợp trên 40 nghiên cứu tại 34 quốc gia báo cáo về tỷ lệ tử vong do bệnh do não mô cầu với hơn 163.000 bệnh nhân cho thấy, não mô cầu nhóm W có tỷ lệ tử vong cao nhất, tiếp theo là nhóm C.
Trẻ nhỏ thuộc nhóm nguy cơ cao mắc và trở nặng do vi khuẩn não mô cầu. Ảnh minh họa: Shutterstock
Tại Việt Nam, nhiều nhóm huyết thanh não mô cầu đã được ghi nhận lưu hành và có thể gây bệnh ở mọi lứa tuổi. Trong đó, các nhóm A, C, Y, W là những tác nhân đáng lưu ý, xuất hiện ở nhiều độ tuổi, từ trẻ nhỏ đến người lớn. Trong bối cảnh nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh do não mô cầu nguy hiểm cùng lưu hành, cần giải pháp phòng bệnh bao phủ các nhóm huyết thanh gây bệnh do não mô cầu càng nhiều càng tốt, đặc biệt cho các nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh như trẻ nhỏ và thanh thiếu niên.
Giải mã mũi tiêm phòng đồng thời 4 nhóm huyết thanh đang lưu hành tại Việt Nam A, C, Y, W
Cha mẹ đừng chủ quan với bất kỳ cơn sốt nào, bởi não mô cầu không chỉ nguy hiểm mà còn diễn tiến rất nhanh, trong khi triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn. Do đó, thay vì đợi đến khi bệnh xuất hiện, cha mẹ cần chủ động tham vấn ý kiến Bác sĩ về các biện pháp phòng ngừa cho con từ sớm.
Hiện có không ít phụ huynh còn hiểu lầm bệnh não mô cầu chỉ do một nhóm vi khuẩn gây ra, nên trẻ đã tiêm một loại vắc xin là được bảo vệ đầy đủ. Trên thực tế, bệnh có thể do nhiều nhóm huyết thanh khác nhau gây ra và mỗi loại vắc xin có phạm vi bảo vệ riêng. Trong đó, vắc xin tứ giá giúp phòng đồng thời 4 nhóm A, C, Y và W. Vì vậy, phụ huynh cần tham vấn ý kiến Bác sĩ để được tư vấn về các giải pháp phòng bệnh do não mô cầu theo độ tuổi.
Trẻ được phụ huynh đưa đi tiêm vắc xin phòng bệnh do não mô cầu. Ảnh: Mộc Thảo
Hiện nay, vắc xin não mô cầu tứ giá bảo vệ trẻ chống lại cả 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W và có thể tiêm sớm cho trẻ nhỏ trong năm đầu đời. Vắc xin đã được chứng minh giảm tới 90% nguy cơ mắc bệnh ở thanh thiếu niên do các nhóm A, C, Y, W, đồng thời góp phần hạn chế lây lan trong cộng đồng, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC). Đặc biệt, vắc xin đã có nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam, giúp phụ huynh thêm yên tâm xây dựng “lá chắn” bảo vệ vững chắc cho con.
Bên cạnh tiêm phòng, phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho trẻ như giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh nhà cửa và đồ chơi sạch sẽ, hạn chế cho trẻ đưa tay hoặc đồ vật lên miệng. Đồng thời, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, tránh cho trẻ tiếp xúc gần với người có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi, duy trì chế độ sinh hoạt điều độ để tăng cường sức đề kháng.
Cha mẹ hãy tham vấn bác sĩ về vắc xin não mô cầu cộng hợp tứ giá để phòng ngừa các nhóm huyết thanh A, C, Y, W để bảo vệ con trước nguy cơ tử vong chỉ trong 24 giờ.
