Bạch đậu khấu: Gia vị đắt đỏ được nhiều thị trường tìm mua
Bạch đậu khấu là loại gia vị có hương thơm đặc trưng, được sử dụng trong chế biến thực phẩm và nhiều công thức gia vị truyền thống. Trên thị trường quốc tế, loại quả này thuộc nhóm gia vị có giá trị kinh tế cao, đặc biệt với những sản phẩm đáp ứng yêu cầu về chất lượng và nguồn gốc.
Theo thông tin được dẫn từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu nằm trong nhóm gia vị đắt đỏ hàng đầu thế giới, sau nhụy hoa nghệ tây và vani. Giá bán có thời điểm lên tới khoảng 90 USD/kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng theo tỷ giá tại thời điểm quy đổi.
Mức giá thực tế thay đổi tùy chủng loại, chất lượng, xuất xứ và tình hình cung cầu. Tuy nhiên, giá trị thương mại của bạch đậu khấu vẫn khiến loại gia vị này trở thành mặt hàng đáng chú ý trên thị trường nông sản quốc tế.
Điều đặc biệt là bạch đậu khấu không chỉ được trồng tại các quốc gia nổi tiếng về gia vị mà còn xuất hiện ở Việt Nam. Cây có thể sinh trưởng tại một số khu vực miền núi có khí hậu mát mẻ, mở ra cơ hội phát triển vùng nguyên liệu phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Việt Nam thu về hơn 23 triệu USD từ xuất khẩu gia vị
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 3.011 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, đạt kim ngạch 23 triệu USD.
So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 8,3%, trong khi giá trị giảm 10,5%. Như vậy, dù vẫn mang lại nguồn thu đáng kể, nhóm hàng này đang ghi nhận sự sụt giảm về cả lượng và kim ngạch trong kỳ thống kê.
Hiện có 31 thị trường nhập khẩu bạch đậu khấu và nhục đậu khấu từ Việt Nam. Hà Lan, Pakistan và Mỹ là ba thị trường nhập khẩu lớn nhất. Hơn 30 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu nhóm hàng này, trong đó Công ty TNHH Chế biến gia vị Nedspice Việt Nam và Công ty TNHH Olam Việt Nam nằm trong nhóm doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu.
Cần lưu ý, con số 23 triệu USD nói trên là kim ngạch xuất khẩu gộp của cả bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, không phải doanh thu riêng của bạch đậu khấu.
Kết quả này cho thấy nhóm gia vị vẫn có chỗ đứng trong hoạt động thương mại nông sản của Việt Nam. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị xuất khẩu, chất lượng nguyên liệu, quy trình sơ chế và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường vẫn là những yếu tố quan trọng.
Bạch đậu khấu mọc ở vùng núi nào của Việt Nam?
Trên thế giới, bạch đậu khấu được trồng nhiều tại Guatemala, Ấn Độ, Sri Lanka, Papua New Guinea và Tanzania. Cây cũng sinh trưởng tại một số khu vực ở Campuchia, Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc.
Ở nước ta, bạch đậu khấu được ghi nhận tại những vùng núi cao có khí hậu mát mẻ như Cao Bằng và Lào Cai. Điều kiện sinh thái tại các khu vực này tạo môi trường phù hợp cho cây phát triển, dù năng suất còn phụ thuộc vào giống, thổ nhưỡng, độ ẩm và kỹ thuật chăm sóc.
Bạch đậu khấu là cây thân thảo sống lâu năm, thường cao khoảng 2–3 m. Cây có lá xanh, hoa màu trắng pha tím và thường mọc thành cụm gần gốc thân mang lá. Quả là bộ phận được sử dụng phổ biến làm gia vị, đồng thời xuất hiện trong một số ứng dụng dược liệu truyền thống.
Đáng chú ý, cây cần thời gian sinh trưởng tương đối dài trước khi cho thu hoạch. Theo thông tin được dẫn trong bài viết nguồn, quả bạch đậu khấu thường được thu hái khi cây đạt ít nhất 3 năm tuổi. Người trồng vì thế cần có kế hoạch chăm sóc và đầu tư phù hợp, thay vì kỳ vọng thu hồi vốn nhanh.
Sau khi thu hoạch, chất lượng quả còn phụ thuộc vào khâu sơ chế, làm khô và bảo quản. Nếu kiểm soát tốt độ ẩm và hạn chế nấm mốc, nguyên liệu có thể đáp ứng tốt hơn yêu cầu về chất lượng thương phẩm.
Nhục đậu khấu cũng là loại gia vị có giá trị cao
Bên cạnh bạch đậu khấu, nhục đậu khấu là loại gia vị có giá trị thương mại đáng chú ý. Dù tên gọi tương tự, hai loại này thuộc những cây khác nhau và có đặc điểm sinh trưởng riêng biệt.
Nhục đậu khấu có nguồn gốc từ quần đảo Maluku của Indonesia, sau đó được trồng tại nhiều quốc gia nhiệt đới như Ấn Độ, Malaysia và Campuchia. Ở Việt Nam, cây được ghi nhận phổ biến hơn tại các tỉnh miền Nam.
Khác với bạch đậu khấu, nhục đậu khấu là cây thân gỗ, có thể cao khoảng 8–10 m, lá mọc so le và xanh quanh năm. Theo thông tin được cung cấp, cây có thể bắt đầu cho thu hoạch sau khoảng 7–8 năm. Thời gian chờ đợi dài khiến việc phát triển loại cây này đòi hỏi kế hoạch sản xuất lâu dài.
Nhục đậu khấu được dùng để tạo hương vị cho nhiều món ăn và sản phẩm thực phẩm. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần sử dụng với lượng phù hợp, bởi ăn nhục đậu khấu quá nhiều có thể gây ngộ độc do các hợp chất có tác động đến hệ thần kinh.
Bạch đậu khấu và nhục đậu khấu đều có lịch sử sử dụng lâu đời trong ẩm thực. Một số tài liệu truyền thống đề cập đến công dụng hỗ trợ tiêu hóa, nhưng không nên xem các loại gia vị này là thuốc điều trị bệnh hoặc tự ý dùng với liều lượng lớn.
Từ góc độ kinh tế, giá bán cao chưa đồng nghĩa với lợi nhuận lớn. Chi phí chăm sóc, thời gian chờ thu hoạch, sản lượng thực tế và đầu ra ổn định đều ảnh hưởng đến hiệu quả canh tác. Với những vùng có điều kiện sinh thái phù hợp, phát triển cây gia vị theo hướng nâng cao chất lượng và gắn với thị trường tiêu thụ có thể giúp gia tăng giá trị nông sản trong dài hạn.
