Kỳ nghỉ hè của trẻ vẫn đang diễn ra, bố mẹ không cần quá chú tâm đến việc phải lên kế hoạch cho các hoạt động thú vị mỗi ngày. Nếu duy trì ba hoạt động cố định này, có thể nuôi dạy một đứa trẻ dễ tính.
Cùng trẻ đọc sách vào những thời điểm cố định
Một người mẹ kể rằng, chị từng cứng nhắc áp đặt con phải đọc xong 10 trang mỗi ngày. Nhưng đứa trẻ thường chỉ đọc hai trang, sau đó sinh ra chán nản. Sau đó, một thầy giáo cũ giàu kinh nghiệm đã nhắc nhở chị: "Chìa khóa để hình thành thói quen này là ở bố mẹ, chứ không phải ở con. Bố mẹ đọc, nhưng con không nhất thiết phải nghe."
Nghe theo lời khuyên của thầy hiệu trưởng cũ, chị bắt đầu đọc sách vào một giờ cố định mỗi ngày, ngồi trên ghế sofa với một cuốn sách. Chị đọc với âm lượng bình thường, không gọi con như thường lệ. Bất ngờ thay, đứa trẻ đều đặn vào một khung giờ cố định đều nghe mẹ đọc sách, vì vậy, vô thức đến bên cạnh lắng nghe.
Đôi khi đứa trẻ nghe 10 trang, đôi khi chỉ 3 trang, đôi khi cùng mẹ đọc qua vài trang rồi chạy đi chơi. Thực ra, điều này không quan trọng. Điều cốt yếu là dành thời gian đọc sách mỗi ngày, vào thói quen này vô thức trở thành hoạt động hàng ngày của trẻ.
Ban đầu, người mẹ chọn những cuốn sách khoa học, thiên nhiên cơ bản, sau đó chị chuyển sang những cuốn sách có tranh lớn và ít chữ, chỉ có một câu mỗi trang, vì vậy đứa trẻ cũng chịu khó đọc cùng mẹ lâu hơn. Chị khuyên rằng, nên bắt đầu với những cuốn sách tranh có hình minh họa phong phú và chữ ngắn, để ngay cả trẻ một hoặc hai tuổi cũng có thể theo kịp.
Giấc ngủ trưa có thể điều chỉnh, nhưng không được bỏ hẳn
Trong kỳ nghỉ hè, nhiều bậc phụ huynh không mấy chú ý đến giấc ngủ trưa của con, hoặc nghĩ "nếu con không muốn ngủ trưa thì không cần ngủ", hay "con có thể ngủ trưa bao lâu tùy thích". Thực tế, những cách tiếp cận này đều không tốt đối với trẻ.
Theo nhiều nghiên cứu, trẻ không ngủ trưa thường dễ cáu kỉnh và hay nổi cơn giận dỗi vào buổi chiều. Nghiên cứu về trẻ em từ 3-6 tuổi, trong đó các nhà nghiên cứu chia 40 trẻ thành hai nhóm: một nhóm ngủ trưa và nhóm còn lại thì không. Sau đó, hai nhóm trẻ được vui chơi tự do vào buổi chiều. Kết quả cho thấy nhóm ngủ trưa hoạt động tốt hơn khoảng 10% so với nhóm không ngủ trưa, và lợi thế này vẫn duy trì đến ngày hôm sau.
Lý do rất dễ hiểu. Khi trẻ thức, não bộ tiếp nhận nhiều loại thông tin khác nhau. Trong khi đó, giấc ngủ ngắn giống như việc nhấn "nút tổ chức" trên não, phân loại lại và củng cố thông tin nhận được vào buổi sáng, nhờ đó khi thức dậy vào buổi chiều, sự chú ý của trẻ tập trung và cảm xúc ổn định hơn.
Trẻ ngủ quá lâu cũng không tốt. Nếu trẻ ngủ đến 4 hoặc 5 giờ chiều, sẽ khó ngủ lại vào ban đêm và không thể dậy nổi vào ngày hôm sau. Lịch trình ngủ của trẻ sẽ dần bị xáo trộn trong suốt kỳ nghỉ hè, và đồng hồ sinh học đã dày công thiết lập cũng dễ dàng bị phá vỡ.
Một số trẻ không ngủ trưa nhưng lại tỏ ra vô cùng năng động. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng, "Trông có vẻ con mình không cần ngủ trưa." Tuy nhiên, thường thì đó là vì trẻ quá buồn ngủ. Để tỉnh táo, cơ thể tiết ra cortisol, khiến trẻ trông có vẻ tràn đầy năng lượng tạm thời, mặc dù não bộ và cơ thể đã phải hoạt động hết công suất.
Vì vậy, lịch trình có thể thoải mái hơn trong kỳ nghỉ hè, nhưng vẫn cố gắng giữ nguyên giờ ngủ trưa. Trẻ có thể ngủ từ 12 giờ 30 trưa đến 1 giờ 30 chiều. Tốt nhất là các bé nên ngủ thiếp đi, nhưng nếu không ngủ được cũng không sao, miễn là trẻ có thời gian thực sự nghỉ ngơi.
Về thời lượng giấc ngủ trưa, không có câu trả lời chung cho tất cả mọi trường hợp. Trẻ càng nhỏ thì thời gian ngủ trưa càng cần dài hơn. Nói chung, trẻ từ 1-3 tuổi có thể ngủ từ 1,5 đến 2 giờ, trẻ từ 3-6 tuổi có thể ngủ khoảng 1-1,5 giờ, và trẻ trên 6 tuổi có thể ngủ trưa từ 30-60 phút, thời gian này là đủ đối với hầu hết trẻ em.
Hãy để trẻ phụ giúp việc vặt hàng ngày
Khi trẻ tự hoàn thành một nhiệm vụ, dần xây dựng niềm tin rằng "Mình có thể làm được". Trong tâm lý học gọi đây là "cảm giác tự tin vào khả năng bản thân". Với mỗi nhiệm vụ nhỏ mà trẻ hoàn thành, trở nên tin vào vào khả năng mình làm tốt mọi việc.
Vì vậy, bố mẹ có thể tận dụng kỳ nghỉ hè để cho con làm những việc trong khả năng. Khi cảm thấy được gia đình cần đến, sự tự tin, tinh thần trách nhiệm và động lực nội tại của trẻ sẽ dần được xây dựng.
Ví dụ, trước mỗi bữa ăn hàng ngày, mẹ hãy nhờ con bày đũa ra: "Con xếp xong chén đũa rồi, chúng ta cùng ăn nhé!". Sau đó, hãy khen ngợi trẻ.
Khi 3 thói quen này được duy trì đều đặn mỗi ngày, những thói quen tốt khác cũng sẽ dần hình thành. Trẻ sẽ phát triển theo nhịp độ của riêng mình và bố mẹ không còn phải liên tục thúc ép hay so sánh con với trẻ khác.
