Trong những năm đầu đời, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Đây là khoảng thời gian cơ thể tăng trưởng, não bộ xử lý thông tin và hệ miễn dịch được phục hồi sau một ngày hoạt động. Do đó, ngay cả khi ngủ đủ thời lượng, việc thường xuyên thức khuya hoặc đi ngủ quá muộn vẫn có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình phát triển của trẻ.
Trẻ thường xuyên đi ngủ sau 10 giờ tối, 3 ảnh hưởng dần xuất hiện tác động não bộ
Đối với trẻ đang trong giai đoạn phát triển, giấc ngủ giúp cơ thể nghỉ ngơi, khoảng thời gian quan trọng để não bộ hoàn thiện, cơ thể tăng trưởng và hệ miễn dịch được phục hồi. Vì vậy, nếu trẻ thường xuyên đi ngủ sau 10 giờ tối, dù vẫn ngủ đủ số giờ, sức khỏe và sự phát triển vẫn có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.
Não bộ phát triển kém hiệu quả hơn
Thời thơ ấu là giai đoạn não bộ phát triển mạnh mẽ nhất. Sau một ngày học tập và trải nghiệm, những kiến thức mới cần được não bộ sắp xếp, ghi nhớ và củng cố trong lúc ngủ.
Nếu trẻ thường xuyên thức khuya, não bộ sẽ không có đủ thời gian để thực hiện quá trình này một cách hiệu quả. Về lâu dài, trẻ có thể gặp khó khăn trong việc tập trung, ghi nhớ và tiếp thu kiến thức.
Đặc biệt ở lứa tuổi tiểu học, giấc ngủ đầy đủ và đúng giờ mang lại nhiều lợi ích cho việc học hơn so với việc thức khuya để học thêm.
Hệ miễn dịch suy giảm, trẻ dễ ốm hơn
Ngoài chế độ dinh dưỡng và vận động, giấc ngủ cũng là yếu tố quan trọng giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ.
Trong khi ngủ, cơ thể tiến hành sửa chữa các tế bào, tiết hormone và điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch. Nếu trẻ thường xuyên đi ngủ muộn, các quá trình này có thể bị ảnh hưởng, khiến khả năng bảo vệ cơ thể giảm dần theo thời gian.
Đó cũng là lý do một số trẻ dễ bị cảm lạnh, sốt hoặc mắc các bệnh vặt khi thời tiết thay đổi. Cho trẻ đi ngủ đúng giờ chính là cách giúp cơ thể có đủ thời gian phục hồi và tăng cường hệ miễn dịch.
Tâm trạng và khả năng kiểm soát cảm xúc bị ảnh hưởng
Trẻ thường xuyên thức khuya thường rất khó thức dậy vào sáng hôm sau. Khi đến trường, trẻ dễ buồn ngủ, thiếu tỉnh táo và khó tập trung trong giờ học.
Thiếu ngủ còn khiến trẻ dễ cáu gắt, nóng nảy hoặc phản ứng mạnh trước những tình huống rất nhỏ trong cuộc sống hàng ngày. Nguyên nhân là vì thức khuya làm rối loạn đồng hồ sinh học và khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ sau một ngày hoạt động.
Khác với người lớn, trẻ em khó bù đắp sự thiếu hụt của giấc ngủ ban đêm bằng những giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Nếu tình trạng này kéo dài, kết quả học tập bị ảnh hưởng, khả năng điều chỉnh cảm xúc và tinh thần của trẻ cũng có thể suy giảm.
Làm thế nào để giúp trẻ đi ngủ sớm? Bố mẹ có thể bắt đầu từ 3 thói quen đơn giản
Việc hình thành thói quen đi ngủ sớm không thể diễn ra chỉ sau một vài ngày. Dưới đây là một số cách đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lâu dài.
Duy trì thói quen đọc sách trước giờ đi ngủ
Nhiều trẻ không muốn đi ngủ vì chưa sẵn sàng kết thúc một ngày vui chơi.
Bố mẹ có thể dành khoảng 15 - 20 phút mỗi tối để cùng con đọc sách. Hãy lựa chọn những cuốn truyện tranh, truyện cổ tích hoặc sách có nội dung nhẹ nhàng, giúp trẻ thư giãn trước khi ngủ.
Khi hoạt động này được lặp lại đều đặn mỗi ngày, não bộ của trẻ sẽ dần hình thành thói quen, nhận biết đây là tín hiệu báo hiệu giờ đi ngủ.
Tạo không gian ngủ yên tĩnh và dễ chịu
Môi trường ngủ phù hợp sẽ giúp trẻ thư giãn và dễ chìm vào giấc ngủ hơn.
Trước giờ ngủ, bố mẹ có thể giảm ánh sáng trong phòng, hạn chế tiếng ồn và giữ không gian yên tĩnh. Nếu muốn, có thể mở những bản nhạc nhẹ, âm thanh thiên nhiên hoặc tiếng ồn trắng với âm lượng vừa phải để tạo cảm giác thư thái.
Ngược lại, nên tránh các bài nhạc có tiết tấu nhanh hoặc âm lượng lớn vì khiến trẻ hưng phấn và khó ngủ hơn.
Hạn chế thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ
Đây là thói quen mà nhiều gia đình thường bỏ qua.
Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng hay tivi có thể làm giảm quá trình tiết melatonin, hormone giúp cơ thể cảm thấy buồn ngủ. Điều này khiến não bộ luôn ở trạng thái tỉnh táo và trẻ khó đi vào giấc ngủ đúng giờ.
Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử ít nhất một giờ trước khi đi ngủ. Thay vào đó, bố mẹ có thể cùng con đọc sách, trò chuyện hoặc tham gia những hoạt động nhẹ nhàng.
Nếu trẻ đã quen sử dụng điện thoại hoặc tivi trước khi ngủ, không cần cắt bỏ ngay lập tức. Hãy giảm dần thời gian sử dụng để con có thời gian thích nghi với nếp sinh hoạt mới.
Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ ngay từ hôm nay. Khi việc đi ngủ đúng giờ trở thành một thói quen tự nhiên, trẻ sẽ có nhiều năng lượng, khỏe mạnh và phát triển toàn diện hơn trong những năm tháng trưởng thành.
