Quy định về độ tuổi nhập ngũ, tiêu chuẩn chính trị và trình độ văn hóa
Tại Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP của Bộ Quốc phòng quy định tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ và tại khoản 1, điều 1 Thông tư số 68/2025/TT-BQP của Bộ Quốc phòng sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 148/2018/TT-BQP quy định tiêu chuẩn đi nghĩa vụ quân sự.
Cụ thể, về tiêu chuẩn tuổi đời quy định công dân từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi (sinh từ tháng 02/2002 đến tháng 02/2009) đối với các đợt tuyển quân đầu năm 2027 nếu không học cao đẳng, đại học. Công dân nam được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì tuyển chọn và gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
Thực hiện nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang và trách nhiệm thiêng liêng của công dân (Ảnh minh họa)
Về tiêu chuẩn chính trị, thực hiện theo Thông tư liên tịch số 50/2016/TTLT-BQP-BCA ngày 15-4-2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Bộ trưởng Bộ Công an quy định tiêu chuẩn chính trị tuyển chọn công dân vào phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngoài ra, với các cơ quan, đơn vị và vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội; Lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ; Lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp thực hiện tuyển chọn theo quy định của Bộ Quốc phòng.
Về tiêu chuẩn văn hóa, tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp. Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7.
Các xã thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật; Đồng bào dân tộc thiểu số dưới 10.000 người thì được tuyển không quá 25% công dân có trình độ văn hóa cấp tiểu học, còn lại là THCS trở lên.
Quy định về sức khỏe và những căn bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự
Về tiêu chuẩn sức khỏe, tuyển chọn những công dân đạt sức khỏe loại 1, loại 2 và loại 3 theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Thông tư số 105/2023/TT-BQP quy định tiêu chuẩn sức khỏe, khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, đối với các cơ quan, đơn vị, vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội; lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ; Lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp thực hiện tuyển chọn bảo đảm tiêu chuẩn riêng theo quy định của Bộ Quốc phòng.
Đồng thời, không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 diop trở lên, viễn thị các mức độ; chỉ số BMI nhỏ hơn 18.0 hoặc lớn hơn 29.9.
Công dân nam từ 18 tuổi và đủ các điều kiện về sức khỏe sẽ được gọi nhập ngũ theo đúng quy định (Ảnh minh họa)
Tại mục III Phụ lục I Thông tư 105/2023/TT-BQP quy định những bệnh thuộc diện được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự. Trường hợp mắc 1 trong 10 bệnh được miễn sau đây thì không phải đăng ký nghĩa vụ quân sự, bao gồm:
1. Tâm thần (Mã ICD-10: F20 đến F29)
2. Động kinh (Mã ICD-10: G40)
3. Bệnh Parkinson (Mã ICD-10: G20)
4. Mù một mắt (Mã ICD-10: H54.4)
5. Điếc (Mã ICD-10: H90)
6. Di chứng do lao xương khớp (Mã ICD-10: B90.2)
7. Di chứng do phong (Mã ICD-10: B92)
8. Các bệnh lý ác tính (U ác, bệnh máu ác tính - Mã ICD-10: C00 đến C97, D00 đến D09, D45 đến D47)
9. Người nhiễm HIV (Mã ICD-10: B20 đến B24, Z21)
10. Người khuyết tật mức độ đặc biệt nặng và nặng
Miễn gọi nhập ngũ đối với những công dân nào?
Căn cứ theo khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, miễn gọi nhập ngũ đối với những công dân sau:
- Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một;
- Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ;
- Một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81 % trở lên;
- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân;
- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật từ 24 tháng trở lên.
Công dân thuộc diện được miễn gọi nhập ngũ quy định tại khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, nếu tình nguyện thì được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ.
Các bước tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2027
Căn cứ Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15 và Luật số 14/2026/QH16, cùng các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, công tác tuyển quân hằng năm được triển khai chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, đủ chỉ tiêu, nâng cao chất lượng và an toàn.
Thực hiện đúng các bước tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ (Ảnh minh họa)
Công tác tuyển quân, quy trình tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ được tiến hành qua 10 bước:
- Bước 1: Chuẩn bị nguồn nhập ngũ (đăng ký, rà soát, phúc tra)
- Bước 2: Sơ tuyển nghĩa vụ quân sự
- Bước 3: Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự
- Bước 4: Xác minh tiêu chuẩn chính trị, thâm nhập công dân
- Bước 5: Xét duyệt công dân nhập ngũ, hoàn thiện hồ sơ
- Bước 6: Tổ chức hiệp đồng giao nhận quân; nghiên cứu hồ sơ, chốt quân số giữa địa phương và đơn vị nhận quân
- Bước 7: Giao quyết định gọi nhập ngũ, bồi dưỡng nhận thức về Đảng, gặp mặt, tặng quà, động viên công dân nhập ngũ
- Bước 8: Tổ chức Lễ giao, nhận quân
- Bước 9: Theo dõi phúc tra sức khỏe, thực hiện bù đổi
- Bước 10: Tổng kết, rút kinh nghiệm và xử lý vi phạm
Để quá trình tuyển chọn, gọi nhập ngũ diễn ra thuận lợi, mỗi công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần chủ động tìm hiểu Luật nghĩa vụ quân sự, thường xuyên theo dõi thông báo của địa phương, chấp hành nghiêm các quyết định gọi đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe và nhập ngũ. Đồng thời, cần kê khai trung thực thông tin cá nhân, lý lịch, tình trạng sức khỏe và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu.
