Cua là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình, từ cua biển, cua đồng cho đến các loại cua được bán tại chợ và siêu thị. Thịt cua thơm, ngọt, có thể chế biến thành nhiều món như hấp, luộc, nấu canh, làm lẩu hoặc dùng để nấu cháo. Tuy nhiên, để mua được cua ngon không phải cứ chọn con thật to, thật nặng hay thấy giá rẻ là có lợi.
Trên thực tế, cua ngon cần được đánh giá bằng nhiều dấu hiệu cùng lúc, từ độ chắc của thân, màu sắc, mùi, tình trạng càng và chân cho đến mức độ tươi sống. Có những con nhìn bên ngoài khá bắt mắt nhưng chất lượng bên trong lại không như người mua kỳ vọng.
Đặc biệt, khi đi chợ, nếu người bán đưa cho bạn một con cua mà có mùi bất thường, thân mềm nhũn, tiết dịch nhớt, phản ứng yếu hoặc có dấu hiệu bất thường ở phần mai và chân, tốt nhất không nên ham rẻ mà mua về.
Nếu cua có mùi chua, khai hoặc hôi bất thường, thân mềm nhũn hay có dấu hiệu đã chết lâu thì dù người bán có cho cũng không nên lấy.
Vì sao cua càng to chưa chắc càng ngon?
Tâm lý phổ biến của người mua là nghĩ rằng cua càng lớn thì càng nhiều thịt và càng đáng tiền. Điều này không hoàn toàn đúng.
Kích thước chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định chất lượng. Một con cua lớn nhưng thịt không chắc, ít gạch hoặc đã để lâu chưa chắc ngon bằng một con có kích thước vừa phải nhưng còn khỏe và chắc thịt.
Đặc biệt, nếu chỉ nhìn kích thước mà bỏ qua độ tươi, người mua rất dễ chọn phải cua đã yếu hoặc chất lượng không còn tốt.
Khi cầm một con cua, nên quan sát tổng thể thay vì chỉ nhìn phần mai. Một con cua tươi thường có thân chắc, các bộ phận tương đối nguyên vẹn và có phản ứng khi được kích thích.
Nếu là cua còn sống, có thể quan sát khả năng cử động của chân và càng. Cua khỏe thường có phản ứng rõ ràng, trong khi cua yếu có thể ít cử động hoặc phản ứng rất chậm.
Cua giá quá rẻ cũng chưa chắc là món hời
Khi đi chợ, nhìn thấy cua được bán rẻ hơn đáng kể so với những sạp khác, nhiều người sẽ nghĩ rằng mình đang gặp “món hời”.
Tuy nhiên, với thực phẩm tươi sống, mức giá quá thấp đôi khi có thể đi kèm với chất lượng thấp hơn, cua đã yếu, cua chết hoặc cua được bảo quản trong điều kiện không phù hợp.
Không phải cứ cua rẻ là cua không ngon. Giá bán còn phụ thuộc vào mùa, nguồn cung, kích thước, loại cua và địa điểm bán. Nhưng nếu mức giá thấp bất thường đồng thời đi kèm những dấu hiệu về độ tươi không tốt, người mua nên thận trọng.
Đừng để tâm lý “mua được rẻ” khiến mình bỏ qua những dấu hiệu rõ ràng trước mắt.
Một vài chục nghìn đồng tiết kiệm được không đáng để đánh đổi nếu thực phẩm đã có biểu hiện bất thường.
Thứ đầu tiên nên kiểm tra là mùi của cua
Đây là một trong những dấu hiệu người mua có thể chú ý khi lựa chọn thực phẩm.
Cua tươi thường có mùi đặc trưng của hải sản hoặc môi trường nước, nhưng không nên có mùi chua, mùi khai, mùi hôi thối hoặc mùi lạ khó chịu.
Nếu vừa mở túi hoặc đưa cua lại gần mà đã nhận thấy mùi bất thường, không nên cố mua chỉ vì người bán nói rằng “cua vẫn ăn được”.
Mùi không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá cua, nhưng một mùi bất thường rõ rệt là lý do hợp lý để người mua dừng lại và kiểm tra kỹ hơn.
Đặc biệt, cua đã chết lâu hoặc được bảo quản không đúng cách có thể nhanh chóng giảm chất lượng. Vì vậy, khi mua cua mang về nhà, cũng không nên để quá lâu ở nhiệt độ thường trước khi chế biến.
Cua có thân mềm nhũn, tiết nhớt bất thường: đừng ham rẻ
Một con cua khỏe và còn tươi thường có cảm giác chắc khi quan sát và cầm nắm đúng cách.
Ngược lại, nếu thân cua có biểu hiện mềm bất thường, kém săn chắc hoặc xuất hiện chất dịch nhớt không bình thường, người mua nên thận trọng.
Cần phân biệt giữa độ ẩm tự nhiên của cua và tình trạng nhớt bất thường. Cua sống trong môi trường nước nên bề mặt có thể ẩm, nhưng nếu xuất hiện lớp nhớt kèm mùi lạ, màu sắc bất thường hoặc nhiều dấu hiệu khác cùng lúc thì không nên bỏ qua.
Đây là lúc câu “của rẻ là của ôi” đôi khi trở thành lời nhắc hữu ích.
Không phải mọi con cua giá thấp đều có vấn đề, nhưng một con cua có nhiều dấu hiệu bất thường thì không nên được lựa chọn chỉ vì rẻ.
Mai cua cần nguyên vẹn, không nên có dấu hiệu bất thường
Phần mai là nơi người mua có thể quan sát khá dễ dàng.
Một con cua khỏe thường có mai tương đối nguyên vẹn, không có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng. Người mua nên xem kỹ xem mai có bị nứt, dập quá nhiều hoặc có dấu hiệu bất thường hay không.
Tất nhiên, cua được vận chuyển và bày bán có thể bị trầy xước nhẹ. Không phải vết xước nào cũng đồng nghĩa với cua không ngon.
Điều đáng chú ý là những dấu hiệu bất thường xuất hiện cùng nhau: mai bị tổn thương nhiều, cua yếu, có mùi lạ hoặc phần thân mềm bất thường.
Khi nhiều dấu hiệu cùng xuất hiện, tốt nhất nên chuyển sang lựa chọn khác.
Càng và chân càng đầy đủ thường dễ đánh giá chất lượng hơn
Khi chọn cua, đừng chỉ nhìn phần mai. Hãy quan sát cả chân và càng.
Cua bị rụng nhiều chân, càng hoặc các bộ phận bị tổn thương nhiều có thể khiến người mua khó đánh giá tình trạng thực tế của con cua.
Nếu có nhiều con cùng loại, nên ưu tiên con có hình dáng nguyên vẹn, chân càng đầy đủ và hoạt động tốt.
Với cua còn sống, phản ứng của chân và càng cũng là một dấu hiệu tham khảo về mức độ khỏe của con vật.
Tuy nhiên, người mua không nên dùng tay bóp mạnh hoặc cố tình kích thích cua quá mức vì có thể làm cua bị thương. Chỉ cần quan sát nhẹ nhàng là đủ.
Cua sống nhưng phản ứng quá yếu cũng cần được xem xét
Một số người nghĩ rằng chỉ cần cua còn cử động thì chắc chắn là cua ngon. Đây cũng là một quan niệm chưa đầy đủ.
Cua có thể còn sống nhưng đã yếu. Vì vậy, khi lựa chọn, nên quan sát mức độ phản ứng thay vì chỉ kiểm tra xem cua có còn cử động hay không.
Một con cua khỏe thường có phản ứng tương đối rõ ràng khi được tác động nhẹ hoặc khi thay đổi môi trường. Nếu cua nằm im, phản ứng rất yếu hoặc có biểu hiện bất thường, nên cân nhắc.
Đặc biệt, nếu cua vừa có phản ứng yếu vừa có mùi lạ hoặc thân mềm thì càng không nên mua.
Đừng mua cua chỉ vì người bán nói “con này nhiều thịt lắm”
Người bán có kinh nghiệm có thể giúp khách lựa chọn, nhưng người mua vẫn nên tự quan sát sản phẩm.
Những lời quảng cáo như “cua này chắc thịt”, “cua này đầy gạch”, “hàng mới lên”, “giá hôm nay rẻ đặc biệt” có thể khiến người mua dễ đưa ra quyết định nhanh.
Thay vì chỉ nghe lời giới thiệu, hãy nhìn trực tiếp con cua.
Nếu người bán cho phép lựa chọn, hãy quan sát những dấu hiệu cơ bản như độ tươi, mùi, tình trạng mai, càng và phản ứng của cua.
Đối với thực phẩm, mắt nhìn và đánh giá thực tế vẫn quan trọng hơn một lời quảng cáo hấp dẫn.
Cua đã chết có nên mua về nấu ngay không?
Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý.
Cua chết không đồng nghĩa ngay lập tức với việc không thể sử dụng trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời gian cua đã chết, điều kiện bảo quản và mức độ tươi của sản phẩm. Người mua thông thường rất khó xác định chính xác những yếu tố này chỉ bằng mắt.
Vì vậy, nếu có lựa chọn, nên ưu tiên cua còn khỏe và được bảo quản đúng cách.
Đặc biệt, không nên mua cua đã chết lâu, có mùi bất thường hoặc có biểu hiện phân hủy chỉ vì giá rẻ.
Với thực phẩm tươi sống, “tiết kiệm” không nên được đặt cao hơn yếu tố an toàn.
Mua cua về nhà cũng cần bảo quản đúng cách
Chọn được cua tốt mới chỉ là bước đầu.
Sau khi mua, nếu chưa chế biến ngay, cần chú ý bảo quản phù hợp. Không nên để cua sống trong điều kiện khiến cua nhanh chết rồi tiếp tục để ở nhiệt độ thường trong thời gian dài.
Nếu chưa chế biến, người mua nên xử lý và bảo quản theo hướng dẫn phù hợp với loại cua và điều kiện thực tế.
Khi chế biến, nên nấu chín kỹ. Dụng cụ dùng để xử lý thực phẩm sống cũng cần được vệ sinh để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo sang thực phẩm đã chín.
Những điều tưởng như nhỏ này lại có vai trò quan trọng không kém việc chọn được con cua ngon.
Có một dấu hiệu người bán cho cũng đừng ham: cua có mùi lạ
Nếu phải chọn một dấu hiệu đơn giản để ghi nhớ khi đi chợ, đó chính là mùi bất thường.
Một con cua có thể không lớn, không đẹp mã và giá không phải rẻ nhất nhưng vẫn có thể là lựa chọn tốt nếu còn tươi, chắc và không có dấu hiệu bất thường.
Ngược lại, nếu cua có mùi chua, khai, hôi hoặc mùi khó chịu rõ rệt, người mua không nên cố lấy chỉ vì người bán giảm giá hoặc “cho thêm”.
Đặc biệt, nếu mùi bất thường đi kèm thân mềm, nhớt, phản ứng yếu hoặc nhiều bộ phận bị tổn thương, tốt nhất nên bỏ qua.
Thực phẩm đã có dấu hiệu không ổn định không nên được lựa chọn chỉ vì tiếc tiền.
Muốn mua cua ngon, hãy nhớ nguyên tắc “tươi trước, to sau, rẻ cuối cùng”
Nếu phải ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản khi mua cua, hãy đặt thứ tự ưu tiên như sau: độ tươi trước, chất lượng sau đó mới đến kích thước và giá tiền.
Một con cua vừa phải nhưng tươi, khỏe và được bảo quản tốt có thể phù hợp hơn một con cua rất lớn nhưng đã yếu hoặc có dấu hiệu bất thường.
Đừng để chữ “to”, chữ “rẻ” hay lời quảng cáo hấp dẫn che mất những gì đang hiện rõ trước mắt.
Khi đi chợ, hãy quan sát kỹ, hỏi người bán về nguồn hàng nếu cần, lựa chọn nơi bán có điều kiện bảo quản phù hợp và ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
Cua ngon không nhất thiết phải là con lớn nhất trong rổ. Cua đáng mua là con tươi, nguyên vẹn, không có mùi bất thường, được bảo quản phù hợp và khiến người mua cảm thấy yên tâm về chất lượng.
Sau cùng, đi chợ thông minh không phải là lúc nào cũng mua được món rẻ nhất. Đó là khi biết lúc nào nên chọn, lúc nào nên hỏi thêm và quan trọng nhất là biết lúc nào nên nói “không” với một món hàng dù người bán có mời thêm hay giảm giá đến đâu.
