Việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức mà còn kéo theo sự thay đổi của hàng loạt chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) có liên quan.
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trong giai đoạn chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, “mức tham chiếu” dùng để tính nhiều khoản trợ cấp BHXH vẫn được xác định dựa trên lương cơ sở. Vì vậy, khi mức lương này tăng từ ngày 1/7, sẽ có ít nhất 10 khoản trợ cấp BHXH được điều chỉnh tăng tương ứng.
Trong nhóm tăng trực tiếp, đáng chú ý là trợ cấp dưỡng sức sau ốm đau. Theo quy định, người lao động nghỉ ốm đau từ đủ 30 ngày trở lên nhưng chưa phục hồi sức khỏe được nghỉ dưỡng sức tối đa 10 ngày/năm, với mức trợ cấp bằng 30% mức tham chiếu. Theo đó, mức chi trả mỗi ngày tăng từ 702.000 đồng lên 759.000 đồng.
Bên cạnh đó, trợ cấp một lần khi sinh con cũng tăng đáng kể. Cụ thể, mức hưởng bằng hai lần lương cơ sở cho mỗi con, tương ứng tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng. Chính sách áp dụng cho lao động nữ sinh con đủ điều kiện hưởng thai sản, trường hợp mang thai hộ hoặc nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi theo quy định hiện hành.
Tương tự, trợ cấp dưỡng sức và phục hồi sức khỏe sau thai sản cũng được điều chỉnh lên 759.000 đồng/ngày, thay cho mức cũ 702.000 đồng/ngày, nhằm hỗ trợ lao động nữ sau thời gian nghỉ sinh.
Một trong những khoản tăng đáng chú ý là trợ cấp mai táng, được tính bằng 10 lần lương cơ sở theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Với mức mới, khoản hỗ trợ này tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng.
Đối với trợ cấp tuất hàng tháng, thân nhân người lao động qua đời cũng được điều chỉnh tăng theo lương cơ sở mới. Người không có người trực tiếp nuôi dưỡng sẽ nhận khoảng 1,771 triệu đồng/tháng, trong khi các trường hợp còn lại nhận khoảng 1,265 triệu đồng/tháng.
Không chỉ vậy, nhóm chế độ liên quan đến tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cũng đồng loạt tăng. Người suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30% được hưởng trợ cấp một lần theo công thức gắn với lương cơ sở; trường hợp từ 31% trở lên được hưởng trợ cấp hàng tháng tính theo tỷ lệ suy giảm.
Đặc biệt, người lao động suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc thuộc diện đặc biệt như liệt cột sống, mù hai mắt, cụt hai chi, sẽ được hưởng trợ cấp phục vụ bằng đúng mức lương cơ sở. Theo đó, mức này tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026.
Ngoài ra, thân nhân người lao động tử vong do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp sẽ được nhận trợ cấp một lần bằng 36 lần lương cơ sở, tương ứng tăng từ 84,24 triệu đồng lên hơn 91 triệu đồng. Các khoản dưỡng sức sau điều trị cũng được điều chỉnh lên 759.000 đồng/ngày.
Việc điều chỉnh lương cơ sở lần này được đánh giá sẽ góp phần nâng mức an sinh xã hội trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, đồng thời là căn cứ quan trọng để cập nhật nhiều chính sách liên quan trực tiếp đến người lao động và các nhóm thụ hưởng từ ngân sách nhà nước.
