Cây cùm rìa (còn gọi là cùm rượu, măng rô hoặc hoặc trà phúc kiến) có tên khoa học là Malpighia coccigera L., thuộc họ Kim đồng (Malpighiaceae). Theo nghiên cứu, cây có nguồn gốc từ Trung Phi và đã được du nhập về Việt Nam trong những năm gần đây. Trong giới chơi cây, cùm rìa đã xuất hiện nhiều năm, thực chất uốn nắn làm bonsai không khó, nhưng để cây có những thế độc lạ và cho ra giá cao thì đòi hỏi người chăm phải có nhiều kỹ năng.
Cây cùm rìa trong tự nhiên, thu hút nhờ vẻ đẹp lạ
Cùm rìa là loại cây thân gỗ nhỏ dạng bụi, chiều cao trung bình khoảng 1-2 m. Thân cây phân rất nhiều cành nhánh, mềm, dễ cắt tỉa và vô cùng dễ uốn nên rất được ưa chuộng để làm cây cảnh bonsai. Lá thường xanh, dày và cứng, có hình trái xoan hoặc thuôn trái xoan, mép lá có các gai răng cưa nhọn đặc trưng, phần cuống lá có bẹ nhỏ. Cây cho ra hoa nhỏ, thường có màu trắng hoặc hồng nhạt, mọc đơn lẻ hoặc thành cụm 1 - 2 hoa ở phần nách lá và mọc quả hạch nhỏ, có hạt cứng.
Không chỉ mang dáng thế đẹp lạ, cây cùm rìa còn được nhiều người yêu thích nhờ ý nghĩa phong thủy đặc biệt. Cây có thân gỗ dẻo dai, dễ uốn nắn, thích nghi tốt với thời tiết khắc nghiệt, tượng trưng cho ý chí mạnh mẽ và sự vượt khó vươn lên. Trưng bày cây cùm rìa bonsai trong nhà hoặc bàn làm việc giúp thu hút năng lượng tích cực, mang lại vận may và niềm vui cho gia chủ.
Đặc biệt hơn, những cây có tán tròn đều hoặc ra hoa trắng nhỏ kết hợp với quả chín màu đỏ hay vàng rực rỡ biểu trưng cho sự sung túc, đủ đầy và tài lộc sinh sôi. Bên cạnh đó, cây thường được chọn làm tiểu cảnh hoặc hàng rào xanh với mong ước bảo vệ không gian sống, giữ sự hòa thuận và gắn kết cho các thành viên trong gia đình.
Cùm rìa lên chậu thành bonsai, rất được lòng người yêu cây cảnh
Trên thị trường cây cảnh, cùm rìa bonsai được chào bán với nhiều mẫu mã, tương ứng các mức giá khác nhau. Có cây mini chỉ từ 250.000 - 500.000 đồng, thường được trưng ở ban công, bàn làm việc hay không gian nhỏ. Những cây lớn hơn, có thể được ghép cảnh để cho dáng thế độc đáo sẽ có giá tiền triệu, trưng trong nhà, lỗi đi, để làm đẹp không gian sống.
Theo các nghệ nhân có kinh nghiệm lâu năm trong trồng cây cùm rìa bonsai, đây là loại cây có thân mềm nên rất phù hợp để uốn tạo dáng. Trồng bonsai cùm rìa vất vả ở chỗ là phải chăm sóc, cắt tỉa thường xuyên để cây đẹp và có giá trị, mất khá nhiều thời gian thì bonsai cùm rìa mới đạt chất lượng để đưa ra thị trường. Ngoài ra, vấn đề sâu bệnh làm hư cành cũng là một điều đáng lo ngại, người trồng cần lưu ý việc phun thuốc định kỳ.
Cùm rìa bonsai được trưng trong nhà, làm đẹp mọi không gian sống
Đối với những người đã bén duyên với cùm rìa nhiều năm nay, lúc đầu trồng còn gặp nhiều khó khăn và thất bại, nhưng càng về sau sẽ càng tạo ra những tác phẩm có giá trị, chỉ cần chăm chỉ học hỏi kinh nghiệm và yêu cây. Cùm rìa bonsai không phải giống cây cổ thụ có giá hàng tỷ đồng, nhưng những chậu cảnh đẹp lạ luôn được các đại gia săn đón với giá hàng chục triệu đồng.
Sức hút của bonsai cùm rìa thực sự không phải bàn cãi. Nhiều người có đam mê với bonsai cũng đã có thể tự tay trồng và uốn nắn nhiều dáng cây cùm rìa độc đáo. Theo người yêu cây cảnh, cùm rìa tuy rất dễ trồng và chăm sóc nhưng để có được những dáng đẹp thì phải mất thời gian từ 2-4 năm. Đòi hỏi người trồng phải để ý đến cây để phòng cây bị rệp, sâu bệnh, bón phân và tưới tiêu hợp lý.
Cây cùm rìa được uốn nắn, cắt tỉa tạo nhiều dáng thế đẹp lạ
Đối với việc thay đất, thay chậu cho cây nên tuyệt đối tránh lúc lá đang còn non và trời đang trở lạnh. Các công đoạn tạo tác từ khi phôi cho đến thành phẩm rất cầu kỳ và cần sự liên tục. Dinh dưỡng bổ sung cho cây cũng phải thay đổi theo từng thời kỳ phát triển của cây.
Cây cùm rìa bonsai được trồng làm cây cảnh để trang trí cả nội ngoại thất đều được. Tuy nhiên nếu trồng ở nơi nhiều bóng râm thì phải cho cây ra ngoài sáng định kỳ để cây phát triển tốt nhất. Cây giúp không gian sân vườn, cảnh quan công cộng, công viên trở nên vô cùng bắt mắt và sang trọng.
