Giềng là loại cây gia vị quen thuộc trong nhiều gia đình Việt, thường được dùng để kho cá, nấu giả cầy, làm các món hấp hoặc ngâm cùng một số loại thực phẩm. Không chỉ dễ sử dụng trong căn bếp, cây giềng còn khá dễ trồng tại nhà nếu biết chọn củ giống và chuẩn bị đất đúng cách.
Nhiều người mua một củ giềng về dùng nhưng bỏ đi phần còn lại mà không biết rằng chỉ cần một đoạn củ khỏe, hoàn toàn có thể tận dụng để trồng thành bụi mới. Tuy nhiên, nếu trồng không đúng cách, củ dễ bị thối, mầm mọc yếu hoặc chỉ lên một vài nhánh.
Chọn củ giềng già, khỏe thì mầm mới dễ bật mạnh
Khâu chọn giống quyết định khá nhiều đến khả năng mọc mầm của cây.
Nên chọn những củ giềng già, chắc tay, phần vỏ còn khỏe, không bị dập nát, thối nhũn hoặc có dấu hiệu nấm mốc. Củ có các mắt ngủ rõ ràng thường có khả năng bật chồi tốt hơn.
Không nên chọn củ quá non, mềm hoặc đã bị để lâu trong điều kiện không phù hợp. Những củ này có thể vẫn mọc mầm nhưng cây thường yếu và phát triển chậm.
Nếu mua giềng ngoài chợ, có thể chọn những củ đã xuất hiện mầm nhỏ. Đây thường là dấu hiệu cho thấy củ vẫn còn khả năng sinh trưởng tốt.
Cắt củ thành từng đoạn có mắt mầm
Nếu có một củ giềng lớn, không nhất thiết phải trồng nguyên củ.
Có thể dùng dao sạch cắt củ thành từng đoạn, mỗi đoạn nên có ít nhất một vài mắt ngủ khỏe. Sau khi cắt, không nên đem trồng ngay.
Đặt các đoạn củ ở nơi khô ráo, thoáng mát trong một khoảng thời gian để bề mặt vết cắt se lại. Việc này giúp hạn chế nguy cơ vết cắt tiếp xúc trực tiếp với đất ẩm rồi bị thối.
Dao dùng để cắt cũng nên sạch để hạn chế đưa vi sinh vật gây hại vào phần củ.
Đất tơi xốp là bí quyết để củ giềng phát triển mạnh
Giềng thuộc nhóm cây thân rễ, vì vậy phần củ dưới đất cần có không gian để phát triển và lan rộng. Nếu đất quá chặt hoặc thường xuyên giữ nước, củ dễ bị bí và thối.
Đất trồng nên tơi xốp, giàu hữu cơ nhưng thoát nước tốt. Có thể phối trộn đất với phân hữu cơ hoai mục, trấu hun, xơ dừa hoặc các vật liệu giúp tăng độ thông thoáng.
Không nên dùng phân tươi để bón trực tiếp cho củ giống. Phân chưa hoai có thể sinh nhiệt hoặc tạo môi trường không phù hợp cho rễ non.
Nếu trồng trong chậu, nhất định phải có lỗ thoát nước ở đáy. Đây là điều tưởng nhỏ nhưng rất quan trọng.
Đặt củ đúng chiều, phủ đất vừa phải
Khi trồng, đặt đoạn củ nằm ngang hoặc hơi nghiêng sao cho các mắt ngủ hướng lên trên. Sau đó phủ một lớp đất vừa đủ để giữ củ ổn định.
Không nên vùi củ quá sâu. Lớp đất quá dày có thể khiến mầm mất nhiều thời gian mới xuyên lên mặt đất.
Ngược lại, nếu để củ quá nông, phần củ dễ bị khô hoặc chịu tác động trực tiếp của nắng nóng.
Sau khi đặt củ, phủ đất nhẹ nhàng và tưới một lượng nước vừa đủ để đất ẩm.
Tưới ít nhưng đúng lúc, đừng để chậu lúc nào cũng sũng nước
Một sai lầm phổ biến khi trồng củ là tưới quá nhiều vì nghĩ rằng đất càng ẩm thì mầm càng nhanh mọc.
Thực tế, giai đoạn củ chưa bật mầm cần được giữ ẩm vừa phải. Nếu đất liên tục ướt, phần củ nằm dưới đất có thể bị thiếu oxy và tăng nguy cơ thối.
Sau khi tưới lần đầu, nên quan sát độ ẩm của đất trước khi tưới tiếp. Khi lớp đất phía trên bắt đầu se khô, mới bổ sung nước.
Khi mầm đã mọc và lá phát triển, nhu cầu nước của cây sẽ tăng lên. Tuy nhiên, nguyên tắc vẫn là ẩm nhưng không úng.
Muốn nhánh mập, cây cần đủ ánh sáng
Giềng có thể phát triển tốt khi được cung cấp ánh sáng phù hợp. Nếu đặt cây ở nơi quá tối, mầm có thể vươn dài, yếu và lá kém phát triển.
Sau khi mầm bắt đầu mọc, nên đưa chậu đến nơi có ánh sáng tự nhiên phù hợp. Với cây mới nhú, nếu thời tiết nắng gắt, có thể cho cây làm quen dần thay vì đặt ngay dưới nắng mạnh cả ngày.
Khi cây đã khỏe, duy trì điều kiện ánh sáng ổn định sẽ giúp lá phát triển tốt và hỗ trợ quá trình tích lũy dinh dưỡng cho phần thân rễ.
Bón phân đúng thời điểm để củ phát triển khỏe
Không cần vội bón phân ngay khi vừa trồng củ.
Trong giai đoạn đầu, cây chủ yếu sử dụng nguồn dinh dưỡng dự trữ trong củ giống để bật mầm. Khi cây đã có lá ổn định và bắt đầu sinh trưởng mạnh, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc loại phân phù hợp với cây gia vị.
Nên bón lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của cây. Không nên nghĩ rằng càng nhiều phân thì củ càng to. Bón quá mức có thể làm cây phát triển mất cân đối hoặc gây ảnh hưởng đến bộ rễ.
Nếu muốn có bụi giềng nhiều nhánh, điều quan trọng vẫn là củ giống khỏe + đất tơi + đủ ánh sáng + tưới hợp lý.
3 dấu hiệu cho thấy củ giềng đang phát triển tốt
Sau khi trồng, có thể quan sát một số dấu hiệu để biết cây đang đi đúng hướng.
Mầm mới mọc có màu xanh khỏe, thân đứng và không bị nhũn là dấu hiệu tích cực.
Khi cây tiếp tục ra thêm lá mới, tốc độ phát triển ổn định, phần gốc không có mùi lạ thì bộ rễ và thân rễ nhiều khả năng đang thích nghi tốt.
Ngược lại, nếu mầm chuyển vàng nhanh, gốc mềm, đất có mùi chua hoặc củ có dấu hiệu nhũn, cần kiểm tra ngay độ ẩm và khả năng thoát nước của chậu.
Muốn giềng lên “tua tủa”, đừng vội vàng
Trồng giềng không phải là cuộc đua xem cây mọc nhanh nhất. Củ cần thời gian để hình thành rễ, bật mầm và phát triển thành bụi.
Nếu chăm đúng cách, từ một vài đoạn củ có mắt ngủ khỏe, người trồng có thể tạo thành bụi giềng xanh tốt ngay tại nhà. Khi cây trưởng thành, phần thân rễ tiếp tục phát triển dưới đất và có thể cho nhiều nhánh mới.
Không cần sử dụng những loại thuốc kích thích phức tạp, người trồng hoàn toàn có thể bắt đầu từ những điều cơ bản: chọn củ khỏe, cắt đúng mắt, để vết cắt se lại, trồng trong đất tơi xốp, giữ ẩm vừa phải và cung cấp ánh sáng phù hợp.
Khi những mầm đầu tiên nhú lên khỏi mặt đất, chỉ cần tiếp tục chăm sóc ổn định, chẳng bao lâu bạn có thể có một bụi giềng xanh tốt, nhiều nhánh, thân khỏe và phần củ phát triển chắc để dùng dần trong căn bếp gia đình.
