Không phải cứ đun càng lâu thì nước càng đậm
Lá tía tô chứa nhiều hợp chất thực vật như anthocyanin, polyphenol và tinh dầu. Trong đó, anthocyanin góp phần tạo nên màu tím đỏ đặc trưng của lá tía tô nhưng khá nhạy với nhiệt độ, thời gian đun và môi trường pH.
Vì vậy, nếu cho lá vào nồi rồi đun sôi mạnh trong thời gian dài, nước có thể chuyển sang màu nâu hoặc xỉn hơn. Mùi thơm đặc trưng của tía tô cũng giảm đi đáng kể.
Muốn nước đẹp màu, nguyên tắc quan trọng là dùng nhiệt vừa đủ và không nấu lá quá lâu.
Chọn lá tía tô để nước có màu đẹp
Nên chọn những bó tía tô còn tươi, lá không bị dập nát, úa vàng hoặc có dấu hiệu héo. Những lá có phần mặt dưới tím đỏ rõ thường cho màu nước đẹp hơn.
Không nên chọn lá quá già hoặc đã để lâu trong tủ lạnh vì tinh dầu và các hợp chất tạo màu có thể đã suy giảm.
Sau khi nhặt bỏ lá sâu, lá úa, chỉ nên rửa nhanh dưới vòi nước sạch. Không nên ngâm lá quá lâu trong chậu nước vì vừa làm lá mất độ tươi vừa có thể khiến một phần hợp chất tan trong nước bị thất thoát trước khi nấu.
Cách nấu nước lá tía tô đơn giản
Có thể dùng khoảng 50–80g lá tía tô tươi cho 1,5–2 lít nước, tùy muốn nước đậm hay nhạt.
Đầu tiên, đun nước đến khi gần sôi. Khi nước bắt đầu xuất hiện nhiều bọt nhỏ nhưng chưa sôi mạnh, cho lá tía tô đã rửa sạch vào.
Dùng đũa nhấn nhẹ để lá chìm xuống nước, sau đó đậy nắp và giữ ở mức lửa nhỏ khoảng 3–5 phút. Không cần đun sôi ùng ục trong thời gian dài.
Tắt bếp rồi tiếp tục ủ thêm khoảng 5–10 phút. Sau đó lọc bỏ bã lá. Cách này giúp lấy được màu, mùi thơm và các hợp chất tan trong nước mà không phải kéo dài thời gian gia nhiệt.
Nếu muốn nước có màu đậm hơn, có thể tăng lượng lá thay vì tăng thời gian đun.
Một mẹo nhỏ giúp nước tía tô chuyển màu đẹp hơn
Màu của anthocyanin thay đổi theo độ pH. Vì vậy, khi thêm một lượng nhỏ nguyên liệu có tính axit như chanh, màu nước tía tô có thể chuyển từ tím sang đỏ tím hoặc hồng tím khá đẹp.
Tuy nhiên, không nên cho chanh vào lúc nước đang sôi. Hãy để nước nguội bớt rồi mới thêm một chút nước cốt chanh nếu thích vị chua nhẹ.
Cũng không nên cho quá nhiều chanh vì sẽ làm nước có vị chua gắt và màu thay đổi mạnh. Nếu muốn giữ màu tím tự nhiên của tía tô thì hoàn toàn có thể uống nguyên chất, không cần thêm chanh.
3 điều nên tránh khi nấu
Một là đun lá quá lâu. Đây là lỗi phổ biến khiến nước tía tô mất màu tươi, chuyển sang màu sẫm và mùi thơm không còn rõ.
Hai là vò hoặc giã nát lá quá kỹ trước khi nấu. Làm như vậy có thể giúp nước nhanh ra màu nhưng đồng thời khiến phần tinh dầu dễ bay hơi hơn trong quá trình gia nhiệt.
Ba là nấu một nồi quá lớn rồi để ở nhiệt độ phòng nhiều giờ. Nếu không uống hết, nên để nước nguội nhanh, bảo quản trong ngăn mát và dùng sớm thay vì để lâu.
Có nên uống nước tía tô hằng ngày?
Nước lá tía tô có thể được sử dụng như một loại đồ uống từ thực vật, nhưng không nên xem đây là nước có tác dụng chữa bệnh hoặc thay thế thuốc điều trị.
Nếu đang mang thai, có bệnh lý đặc biệt, đang dùng thuốc thường xuyên hoặc muốn sử dụng nước tía tô với lượng lớn mỗi ngày, nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Còn nếu chỉ muốn có một thức uống thanh nhẹ từ nguyên liệu quen thuộc, cách nấu nhanh, không đun quá lâu và dùng lá tươi là lựa chọn hợp lý.
Điểm quan trọng nhất là đừng cố nấu thật lâu để nước thật đậm. Với lá tía tô, nhiệt vừa phải, thời gian ngắn và lượng lá phù hợp mới giúp nước có màu tự nhiên đẹp hơn, mùi thơm dễ chịu và hạn chế làm biến đổi các hợp chất nhạy với nhiệt.
