Gạo là thực phẩm khô nhưng lại khá nhạy với độ ẩm, nhiệt độ và cách bảo quản. Đặc biệt vào những ngày thời tiết nóng ẩm, nếu túi gạo bị mở lâu hoặc đặt ở nơi bí hơi, nguy cơ mốc mọt sẽ tăng lên rõ rệt.
Dưới đây là những cách bảo quản gạo đơn giản, dễ thực hiện ngay tại nhà.
1. Đựng gạo trong hộp kín thay vì để nguyên túi
Một trong những lỗi phổ biến nhất là mua gạo về rồi để nguyên trong bao, chỉ lấy một phần để nấu. Khi bao đã mở, hơi ẩm từ môi trường có thể xâm nhập vào bên trong, tạo điều kiện cho nấm mốc và mọt phát triển.
Tốt nhất nên chuyển gạo sang hộp có nắp kín ngay sau khi mở bao. Hộp cần sạch, khô hoàn toàn và có kích thước vừa với lượng gạo sử dụng.
Nếu mua nhiều gạo, nên chia thành các hộp nhỏ thay vì dồn toàn bộ vào một thùng lớn. Cách này vừa dễ lấy gạo, vừa hạn chế việc mở hộp nhiều lần khiến không khí ẩm lọt vào.
2. Tuyệt đối không cho gạo vào hộp khi hộp còn ẩm
Hộp đựng gạo tưởng như sạch nhưng nếu còn hơi nước bên trong thì có thể khiến cả lượng gạo nhanh xuống chất lượng.
Sau khi rửa hộp, cần lau thật khô rồi để nơi thoáng cho bay hết hơi ẩm trước khi đổ gạo vào. Đây là bước đơn giản nhưng nhiều gia đình thường bỏ qua.
Nếu hộp từng đựng gạo bị mọt hoặc có mùi ẩm, không nên chỉ đổ gạo mới vào ngay. Hãy vệ sinh kỹ, phơi hoặc làm khô hoàn toàn trước khi sử dụng lại.
3. Chọn nơi cất gạo khô, thoáng và tránh ánh nắng
Gạo không nên đặt sát bồn rửa, cạnh bếp, dưới nền nhà hoặc ở nơi thường xuyên có hơi nước. Những vị trí này dễ khiến gạo hút ẩm và nhanh bị biến đổi chất lượng.
Một vị trí phù hợp là tủ bếp hoặc kệ cao, sạch sẽ, khô ráo và tránh ánh nắng trực tiếp. Nếu khu vực bếp thường nóng và nhiều hơi nước, càng cần chú ý vị trí đặt hộp gạo.
Không nên đặt hộp gạo sát tường bị ẩm hoặc gần những thực phẩm có mùi mạnh. Gạo có thể hút mùi và khiến cơm sau khi nấu không còn thơm ngon như ban đầu.
4. Không trộn gạo mới với gạo cũ
Khi hộp vẫn còn một ít gạo cũ, nhiều người có thói quen đổ ngay gạo mới vào cho tiện. Đây lại là cách bảo quản không nên duy trì.
Gạo cũ nếu đã có dấu hiệu ẩm, mọt hoặc giảm chất lượng có thể ảnh hưởng sang phần gạo mới. Vì vậy, nên dùng hết lượng gạo trong hộp rồi vệ sinh và làm khô hộp trước khi đổ mẻ mới vào.
Đặc biệt, nếu phát hiện gạo có mùi mốc, đổi màu hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, không nên cố trộn với gạo mới để tiếp tục sử dụng.
5. Có thể dùng lá nguyệt quế, tiêu, tỏi để hạn chế mọt
Một mẹo dân gian được nhiều gia đình áp dụng là đặt vài lá nguyệt quế khô hoặc nắm hạt tiêu hoặc vài củ tỏi vào hộp gạo. Mùi đặc trưng của các gia vị này có thể giúp hạn chế côn trùng và mọt xuất hiện.
Nếu sử dụng, nên chọn lá/hạt/củ khô, sạch và đặt trực tiếp trong hộp gạo. Không cần cho quá nhiều vì mục đích chính là tạo môi trường ít hấp dẫn đối với mọt.
Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ. Quan trọng nhất vẫn là giữ hộp kín, gạo khô và nơi bảo quản sạch sẽ.
6. Không nên dự trữ gạo quá lâu
Gạo để càng lâu không đồng nghĩa với việc càng tốt. Sau khi mở bao, chất lượng gạo có thể giảm dần theo thời gian, đặc biệt nếu điều kiện bảo quản không lý tưởng.
Gia đình nên cân đối lượng gạo mua với mức tiêu thụ thực tế. Nếu nhà ít người, không nên mua quá nhiều chỉ vì giá rẻ hoặc muốn dự trữ dài ngày.
Mua lượng vừa đủ, sử dụng luân phiên và kiểm tra định kỳ sẽ giúp hạn chế tình trạng gạo tồn lâu rồi bị mọt hoặc có mùi lạ.
7. Nếu gạo đã có dấu hiệu mốc, đừng tiếc mà tiếp tục dùng
Đây là điều đặc biệt cần lưu ý. Khi gạo đã xuất hiện mốc, có mùi bất thường, đổi màu hoặc bị ẩm nghiêm trọng, không nên chỉ nhặt phần nhìn thấy mốc rồi tiếp tục sử dụng.
Nấm mốc có thể không chỉ tồn tại ở phần mắt thường nhìn thấy. Vì vậy, với gạo đã bị mốc rõ rệt, lựa chọn an toàn hơn là bỏ đi thay vì cố tận dụng.
Gạo có mọt nhưng chưa có dấu hiệu mốc cũng cần được kiểm tra kỹ. Nếu số lượng mọt ít và gạo vẫn khô, không có mùi lạ, có thể xử lý và sử dụng sớm. Tuy nhiên, nếu gạo đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng thì không nên tiếp tục dùng.
Cách bảo quản gạo đơn giản nhất vẫn là nhớ 4 điều: hộp phải sạch và thật khô, nắp phải kín, nơi đặt phải thoáng mát và chỉ nên mua lượng phù hợp với nhu cầu.
Đừng đợi đến khi gạo xuất hiện mọt hoặc có mùi mốc mới tìm cách xử lý. Bảo quản đúng ngay từ lúc mở bao sẽ giúp gạo giữ được độ thơm ngon, hạn chế lãng phí và yên tâm hơn khi sử dụng cho cả gia đình.