Arsenal cuối cùng đã trở thành nhà vô địch Ngoại hạng Anh sau 22 năm dài đằng đẵng và gian khổ. Để chạm tay vào vinh quang này, Mikel Arteta đã trải qua một hành trình bền bỉ, từng bước bào mòn và khuất phục người đối thủ vĩ đại của mình.
Từ những đốm lửa truyền thông được dập tắt kịp thời
Mọi chuyện bắt đầu từ một chi tiết nhỏ mà Mikel Arteta muốn giải quyết ngay lập tức. Chiến lược gia người Tây Ban Nha vừa bước vào phòng họp báo sau chiến thắng 4-2 của Arsenal trước Leicester City nhờ hai bàn thắng muộn. Thời điểm đó, một vở "kịch xà phòng" kéo dài dai dẳng giữa ông và Pep Guardiola đang âm ỉ cháy, và thuyền trưởng của Pháo thủ rất muốn thu xếp ổn thỏa.
Trước đó, Pep Guardiola đã công khai mời người trợ lý cũ của mình làm rõ những phát biểu mà Arteta đưa ra sau trận hòa kịch tính 2-2 của một Arsenal chỉ còn 10 người trên sân Manchester City. John Stones và Bernardo Silva bên phía City khi ấy đã lên tiếng cáo buộc các đối thủ cạnh tranh danh hiệu Premier League cố tình câu giờ. Đáp trả lại, Arteta tuyên bố đầy ẩn ý rằng ông có "tất cả thông tin" về Man City.
Tuy nhiên, trong cuộc họp báo sau trận Leicester, Arteta đã chủ động giảm bớt những căng thẳng đang leo thang. Ông khẳng định sự tôn trọng và tình cảm sâu sắc của mình dành cho Pep, đồng thời giải thích rằng vấn đề đã bị hiểu sai lệch. Có lẽ Arteta cũng nhận ra rằng, đây sẽ là một mùa giải vô cùng dài nếu ngòi nổ xung đột bị châm lên quá sớm ngay từ tháng Chín.
Chính sự kiên cường, tính nhất quán và lòng kiên trì đến mức lỳ lợm của Arteta kể từ thời điểm đó đã gặm nhấm dần sự tự tin của Guardiola, để rồi cuối cùng khiến vị chiến lược gia của Man City bị khuất phục. Có một sự trùng hợp đến kỳ lạ: vào chính ngày Pep Guardiola quyết định rời bỏ chiếc ghế nóng tại sân Etihad, Arteta cuối cùng cũng được nâng cao chiếc cúp vô địch mà ông đã khao khát từ lâu. Cảm giác giống như một cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử.
Trước khi ra đi, Guardiola đã chỉ thị cho giới truyền thông vào ngày thứ Sáu (giờ địa phương) rằng không được chất vấn về lý do ông rời đi. Dù bản thân Pep không còn gì để chứng minh tại nước Anh, ông cũng thừa nhận mình không còn đủ năng lượng để tiếp tục gạt phăng một đối thủ cạnh tranh có sức chiến đấu tàn nhẫn và không ngừng nghỉ như Arteta.
Ám ảnh bởi triết lý "marginal gains" và sự bảo mật tuyệt đối
Trong hàng ngũ ban huấn luyện của Arteta, sự chú trọng vào khái niệm marginal gains (những lợi thế nhỏ nhặt tích tụ) luôn được đặt lên hàng đầu. Nhưng ở mùa giải này, sau ba lần liên tiếp phải ngậm ngùi về nhì, nó đã trở thành một trọng tâm lớn hơn bao giờ hết.
Sự tỉ mỉ này thể hiện rõ nhất ở cách Arteta đối thoại với truyền thông, đặc biệt là trong các thông tin cập nhật về tình hình lực lượng. Các cuộc họp báo luôn diễn ra trong sự kín kẽ, phòng thủ. Tiêu biểu như cách ông đối diện với những câu hỏi về thể lực của Jurrien Timber trước thềm trận chung kết Champions League. Chiến lược gia 44 tuổi tuyệt đối không muốn để lộ bất kỳ manh mối miễn phí nào cho đối thủ về cách lựa chọn đội hình của mình.
Một nguồn tin nội bộ đã tiết lộ với tờ football.london: "Mikel thà để truyền thông nghĩ rằng ông ấy đang lừa dối còn hơn là để lộ ra bất cứ điều gì."
Sự ám ảnh về tính bảo mật này không phải là mới. Ngược về tháng 12 năm 2020, Arteta từng thề sẽ "tiêu diệt" kẻ tuồn tin mật trong phòng thay đồ – người đã làm rò rỉ thông tin về một vụ va chạm trên sân tập giữa David Luiz và Dani Ceballos. Ông coi trọng những vấn đề như vậy một cách cực kỳ nghiêm túc. Thậm chí, khi câu lạc bộ đăng tải các bộ ảnh tập luyện chính thức, có những trường hợp các cầu thủ khác (ngoài những người đang vắng mặt vì chấn thương) bị xóa bỏ khỏi hình ảnh một cách có chủ đích nhằm tạo ra sự tung hỏa mù cho các đối thủ.
Đây chính là khu vực mà Arteta đã giành được lợi thế trước Guardiola – người chưa bao giờ ngần ngại tiết lộ những phần nhỏ trong đội hình xuất phát của mình tại các buổi họp báo. Chậm rãi nhưng chắc chắn, Man City bắt đầu đánh mất đi "yếu tố sợ hãi" vốn có. Họ thực tế đã để thua tới 15 trận tại Ngoại hạng Anh trong suốt hai mùa giải vừa qua.
Arteta cũng biến truyền thông thành một công cụ sắc bén theo cách khác để mang lại lợi thế cho mình. Các nguồn tin thân cận với đội hình Arsenal cho biết, các cầu thủ đánh giá rất cao sự nhất quán trong thông điệp của người thầy. Bất cứ điều gì ông nói với các học trò trong phòng thay đồ đều được phản ánh tương tự khi ông phát biểu trước báo giới sau trận đấu. Sự đồng điệu này đã giúp toàn đội duy trì và kiểm soát tốt cảm xúc của mình, đặc biệt là sau những kết quả bất lợi.
Thành quả từ một tập thể đồng lòng và sự tiến hóa toàn diện
Những chi tiết trên chỉ là những mảnh ghép nhỏ nằm trong một kế hoạch tổng thể lớn hơn. Nếu Arteta có thể tận dụng các khu vực và khía cạnh khác nhau để mang lại lợi thế dù chỉ là 1% hoặc 2%, ông sẽ không ngần ngại thực hiện.
Thành công của Arsenal mùa này còn in đậm dấu ấn từ thành tích ở những tình huống cố định xuất sắc của Nicolas Jover. Không chỉ vậy, Arsenal còn trở thành đội bóng đầu tiên trong lịch sử Premier League trải qua cả một chiến dịch mà không phải nhận bất kỳ một quả phạt đền nào, cũng như không phải nhận một chiếc thẻ đỏ nào. Nên nhớ ở mùa giải trước, chính sự thiếu kỷ luật đã hủy hoại hoàn toàn hy vọng vô địch của họ.
Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến công tác tuyển dụng nhân sự xuất sắc của Andrea Berta cùng một kỳ chuyển nhượng mùa hè phá vỡ các kỷ lục của câu lạc bộ; sự phát triển vượt bậc của những thần đồng trưởng thành từ lò Hale End như Max Dowman và Marli Salmon; sự đóng góp từ huấn luyện viên ném biên Thomas Gronnemark; bài hát được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI); sự lột xác trong bầu không khí cuồng nhiệt tại sân Emirates; các buổi tụ họp xã hội và cả chú chó có tên Win.
Tất cả những yếu tố đó, khi được cộng hưởng cùng một cú hích mạnh mẽ cuối cùng từ Arteta, đã đưa Arsenal vươn tới vinh quang Ngoại hạng Anh. Và Pháo thủ vẫn còn thời gian để biến mùa giải này trở thành một cú đúp danh hiệu mang tính lịch sử.
