Bé trai N.P.N (19 tháng tuổi, Hà Nội) hoàn toàn khỏe mạnh, không có bệnh lý bẩm sinh nào và trước đây ít ốm vặt. 3 ngày gần đây bé N sốt, nhiệt độ cao nhất lên tới 39 độ C (khoảng 3 cơn/ngày), uống thuốc hạ sốt có đỡ nhưng không dứt hẳn kèm theo ho húng hắng và chảy nước mũi trong.
Đến ngày tiếp theo, tình trạng của trẻ nặng lên khi ho nhiều có đờm đặc, nặng tiếng, nôn trớ sau khi ho, chảy mũi đặc màu trắng, đi ngoài phân lỏng 4 - 5 lần/ngày, sốt cao, khó thở. Dù gia đình đã cho trẻ dùng thuốc hạ sốt và siro ho ở nhà nhưng không thuyên giảm nên đã đưa trẻ đi khám.
Kết quả thăm khám lâm sàng cho thấy trẻ nhịp tim nhanh 150 lần/phút, nhịp thở nhanh 60 lần/phút, có dấu hiệu rút lõm lồng ngực nhẹ. Phổi nghe có nhiều rale rít, rale ngáy 2 bên. Sau khi có kết quả xét nghiệm và chụp chiếu, bác sĩ kết luận bé N bị viêm tiểu phế quản cấp do RSV, viêm mũi họng cấp. May mắn, trẻ được đưa đến viện khám và được chẩn đoán chính xác nên chưa có biến chứng nghiêm trọng.
Nhiễm RSV trẻ chuyển biến rất nhanh, dễ gây biến chứng năng nên tuyệt đối không chủ quan. Ảnh minh họa.
Bác sĩ Nguyễn Thị Khánh Hạ - Chuyên khoa Nhi cho biết, viêm tiểu phế quản cấp là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới cấp tính, đặc trưng bởi tình trạng viêm và tắc nghẽn các tiểu phế quản nhỏ, thường xảy ra ở trẻ dưới 24 tháng tuổi, đặc biệt trẻ dưới 12 tháng tuổi. Trong đó, virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân hàng đầu gây ra 70 - 80% các trường hợp bệnh.
Theo một nghiên cứu tại Mỹ đăng tải trên tạp chí JAMA Pediatrics, tỷ lệ nhiễm RSV là 68,8/100 trẻ dưới 12 tháng tuổi và 82,6/100 trẻ trong năm thứ hai. Tại Việt Nam, số liệu khảo sát tại Trung tâm Hô hấp - Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2023 trên 344 trẻ cho thấy, có 86,3% trẻ dưới 12 tháng, riêng nhóm dưới 3 tháng chiếm 42,7%.
Bác sĩ Hạ cảnh báo, khi mắc RSV dễ gây biến chứng nhanh và nặng, chủ yếu gây tổn thương đường thở, làm giảm lượng không khí lưu thông do chất nhầy và dịch tiết làm bít tắc. Nếu không được điều trị phù hợp có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp và các biến chứng toàn thân nặng khác do hậu quả suy hô hấp kéo dài. Các trường hợp viêm tiểu phế quản nặng do RSV có thể phải nhập đơn vị điều trị tích cực nội khoa và hỗ trợ hô hấp cho trẻ.
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị viêm tiểu phế quản do RSV
Bác sĩ Hạ khuyến cáo, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý đưa trẻ đi khám ngay khi thấy con xuất hiện các triệu chứng sau:
- Giai đoạn đầu (giống cảm thường):
Sốt nhẹ hoặc sốt cao, các triệu chứng viêm long đường hô hấp trên như ho húng hắng, chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi...
Sốt cao, co giật là biểu hiện cần đưa trẻ đến viện gấp để được thăm khám và điều trị. Ảnh minh họa.
- Giai đoạn chuyển nặng:
Sốt cao liên tục, ít hoặc không đáp ứng với thuốc hạ sốt. Ở trẻ sơ sinh có thể hạ nhiệt độ (biểu hiện nhiễm trùng nặng);
Trẻ ho nhiều hơn, ho có đờm, khò khè, thở rít;
Thở nhanh hơn bình thường, nhịp thở gấp;
Rút lõm lồng ngực (phần tiếp giáp giữa cung sườn và bụng của trẻ), rút lõm hõm ức, phập phồng cánh mũi, gật gù theo nhịp thở, ở trẻ nhũ nhi có thể có biểu hiện thở rên là dấu hiệu nặng;
Bú kém hoặc bỏ bú, nôn trớ sau ho, quấy khóc nhiều; trường hợp nặng có thể tím tái, hoặc xuất hiện cơn ngừng thở.
Theo bác sĩ Hạ, thời điểm giao mùa thời tiết thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi cho virus phát triển. Khi thấy trẻ có các triệu chứng ho, sốt, thở nhanh, khò khè, cha mẹ tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc kháng sinh hay điều trị tại nhà mà cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng xảy ra.
