Thớt là vật dụng tiếp xúc với thực phẩm mỗi ngày nhưng cũng là một trong những nơi dễ tích tụ vi khuẩn nhất trong căn bếp. Nhiều người chỉ thay khi thớt gãy hoặc mốc nặng, trong khi dấu hiệu cần thay có thể xuất hiện sớm hơn rất nhiều.
1. Không có mốc thời gian cố định, nhưng đa số thớt nên được thay sau khoảng 1–2 năm sử dụng thường xuyên
Thời gian thay thớt phụ thuộc vào tần suất sử dụng, chất liệu và cách bảo quản. Với gia đình nấu ăn mỗi ngày, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên đánh giá tình trạng thớt sau khoảng 12 tháng và cân nhắc thay mới trong khoảng 1–2 năm nếu xuất hiện nhiều vết dao sâu hoặc dấu hiệu xuống cấp.
Đối với thớt gỗ, tuổi thọ có thể ngắn hơn nếu thường xuyên tiếp xúc với nước hoặc không được làm khô đúng cách. Thớt nhựa có thể bền hơn về hình thức nhưng cũng sẽ nhanh chóng xuất hiện các rãnh cắt sau thời gian dài sử dụng.
Điều quan trọng là không nên chỉ nhìn vào số năm đã dùng. Một chiếc thớt sử dụng ít nhưng bảo quản kém vẫn có thể cần thay sớm hơn chiếc thớt được vệ sinh và bảo quản đúng cách.
2. Những vết cắt sâu mới là dấu hiệu đáng lo hơn vẻ ngoài cũ kỹ
Mỗi lần dao cắt xuống, bề mặt thớt sẽ xuất hiện các rãnh nhỏ. Ban đầu chúng rất khó nhận thấy, nhưng theo thời gian, các rãnh này trở thành nơi giữ lại nước, vụn thực phẩm và vi sinh vật, khiến việc vệ sinh hoàn toàn trở nên khó khăn.
Ngay cả khi đã rửa bằng nước rửa chén, vi khuẩn vẫn có thể tồn tại trong các khe cắt sâu. Đây là lý do nhiều chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến cáo nên thay thớt khi bề mặt bị xước nhiều, thay vì cố tiếp tục sử dụng.
Nếu bề mặt đã sần sùi, lồi lõm hoặc dao thường mắc vào các rãnh cắt, đó là tín hiệu cho thấy chiếc thớt không còn ở trạng thái tốt để tiếp tục dùng lâu dài.
3. Thớt có mùi hôi, đổi màu hoặc nứt là lúc nên thay ngay
Một chiếc thớt sạch sẽ sau khi rửa sẽ không còn mùi thực phẩm. Nếu vẫn xuất hiện mùi tanh, mùi chua hoặc mùi khó chịu dù đã vệ sinh kỹ, rất có thể các chất bẩn đã ngấm sâu vào bên trong.
Thớt bị nứt, cong vênh hoặc bong lớp bề mặt cũng cần được thay sớm. Các khe nứt là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển, đồng thời khiến việc làm sạch gần như không còn hiệu quả.
Đối với thớt gỗ xuất hiện nấm mốc, các đốm đen lan rộng hoặc thớt nhựa đổi màu nghiêm trọng, không nên cố xử lý bằng cách cạo hay ngâm hóa chất rồi tiếp tục sử dụng.
4. Dùng riêng từng loại thớt giúp kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn chéo
Một sai lầm phổ biến là dùng chung một chiếc thớt cho thịt sống, cá, rau củ và thực phẩm chín. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn mà còn khiến thớt xuống cấp nhanh hơn do phải tiếp xúc với nhiều loại thực phẩm khác nhau.
Giải pháp đơn giản là chuẩn bị ít nhất hai đến ba chiếc thớt: một cho thực phẩm sống, một cho thực phẩm chín và một cho rau củ hoặc trái cây. Có thể phân biệt bằng màu sắc hoặc chất liệu để tránh nhầm lẫn.
Việc phân chia này còn giúp giảm mùi bám trên thớt, hạn chế vết cắt quá dày đặc trên cùng một bề mặt và kéo dài thời gian sử dụng của từng chiếc.
5. Muốn thớt bền hơn, hãy chú ý cách vệ sinh và bảo quản sau mỗi lần dùng
Sau khi sử dụng, nên rửa thớt bằng nước nóng vừa phải kết hợp nước rửa chén, chà sạch cả hai mặt rồi để khô hoàn toàn ở nơi thoáng khí trước khi cất. Không nên để thớt ẩm lâu hoặc chồng nhiều vật lên khi còn ướt.
Với thớt gỗ, có thể thoa một lớp dầu khoáng chuyên dụng định kỳ để hạn chế nứt và giữ bề mặt ổn định. Tránh ngâm nước quá lâu hoặc cho vào máy rửa chén nếu nhà sản xuất không khuyến nghị.
Ngoài việc vệ sinh hằng ngày, hãy dành vài phút mỗi tháng để kiểm tra tình trạng bề mặt. Nếu nhận thấy thớt đã có nhiều rãnh sâu, nứt, mốc hoặc không còn sạch dù đã rửa kỹ, thay mới sẽ là lựa chọn an toàn hơn cho sức khỏe cả gia đình.
Không có quy định bắt buộc rằng bao lâu phải thay thớt, nhưng với hầu hết gia đình nấu ăn thường xuyên, việc kiểm tra sau khoảng một năm và thay trong vòng 1–2 năm là lựa chọn hợp lý. Quan trọng hơn cả là quan sát tình trạng thực tế của thớt. Một chiếc thớt còn nguyên vẹn, sạch và dễ vệ sinh sẽ luôn an toàn hơn chiếc thớt đã đầy rãnh cắt, nứt hoặc có mùi khó chịu, dù mới sử dụng chưa lâu.
