Ăn trứng có thực sự khiến gan “quá tải”?
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình, vừa dễ chế biến vừa cung cấp protein cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, lòng đỏ chứa cholesterol khiến một số người, đặc biệt những người quan tâm đến sức khỏe gan, có xu hướng hạn chế hoặc bỏ hoàn toàn phần này.
Với phần lớn người khỏe mạnh, ăn trứng ở mức phù hợp không phải nguyên nhân khiến gan bị tổn thương. Lòng đỏ tuy chứa phần lớn cholesterol của quả trứng nhưng đồng thời cũng cung cấp nhiều dưỡng chất như choline, vitamin B12, vitamin A, lutein và zeaxanthin.
Trong đó, choline tham gia vào quá trình chuyển hóa lipid và nhiều chức năng quan trọng của cơ thể. Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào lượng cholesterol rồi kết luận rằng lòng đỏ là phần cần loại bỏ hoàn toàn.
Điều đáng quan tâm hơn là tổng thể chế độ ăn và lối sống. Một quả trứng luộc ăn cùng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt sẽ khác đáng kể so với trứng chiên nhiều dầu, ăn kèm xúc xích, thịt chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường.
4 nguyên tắc ăn trứng để hợp lý hơn
1. Không cần bỏ lòng đỏ một cách cực đoan
Lòng đỏ chứa cholesterol nhưng cũng là phần tập trung nhiều dưỡng chất của quả trứng. Với người khỏe mạnh, không nhất thiết phải loại bỏ lòng đỏ chỉ vì lo ngại cholesterol.
Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa là ăn càng nhiều trứng càng tốt. Khẩu phần cần được đặt trong tổng lượng thực phẩm tiêu thụ mỗi ngày, đặc biệt là lượng chất béo bão hòa và tổng năng lượng.
Nếu chế độ ăn đã có nhiều thịt đỏ, thực phẩm chiên rán, đồ ăn chế biến sẵn thì việc tiếp tục tăng thêm các thực phẩm giàu năng lượng có thể không có lợi cho sức khỏe chuyển hóa.
2. Hãy nhìn vào cả bữa ăn thay vì chỉ một quả trứng
Tác động của trứng đối với sức khỏe không nên được đánh giá tách rời khỏi những thực phẩm ăn cùng.
Một bữa sáng gồm trứng luộc, rau củ và thực phẩm giàu chất xơ có cách tiếp cận dinh dưỡng rất khác với một bữa gồm trứng chiên nhiều dầu, thịt chế biến sẵn và đồ uống có đường.
Với sức khỏe gan, các yếu tố như thừa cân, dư thừa năng lượng, ít vận động, rối loạn đường huyết và mỡ máu mới là những vấn đề cần đặc biệt chú ý.
Do đó, thay vì quá ám ảnh với cholesterol trong một quả trứng, mọi người nên xem xét toàn bộ thực đơn và thói quen sinh hoạt.
3. Gan nhiễm mỡ không đồng nghĩa với phải kiêng trứng hoàn toàn
Nhiều người sau khi phát hiện gan nhiễm mỡ lập tức bỏ trứng, nhất là lòng đỏ. Tuy nhiên, đây không phải nguyên tắc cứng nhắc áp dụng cho tất cả mọi trường hợp.
Với người gan nhiễm mỡ, việc kiểm soát cân nặng nếu đang thừa cân, hạn chế đồ uống nhiều đường, giảm thực phẩm siêu chế biến và duy trì vận động thường xuyên có ý nghĩa quan trọng.
Đồng thời, cần chú ý kiểm soát đường huyết và mỡ máu nếu có bất thường.
Nếu một người đồng thời có LDL-cholesterol cao, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc những yếu tố nguy cơ chuyển hóa khác, lượng trứng phù hợp nên được cân nhắc dựa trên toàn bộ chế độ ăn và tình trạng sức khỏe cá nhân.
Vì vậy, không nên tự ý loại bỏ trứng khỏi thực đơn chỉ vì được chẩn đoán gan nhiễm mỡ.
4. Trứng tốt nhưng không nên ăn càng nhiều càng tốt
Trứng là nguồn protein tiện lợi nhưng không phải nguồn đạm duy nhất cần có trong chế độ ăn.
Một quả trứng mỗi ngày có thể phù hợp với nhiều người khỏe mạnh khi nằm trong chế độ ăn cân đối. Tuy nhiên, đây không phải con số bắt buộc và cũng không phù hợp giống nhau với mọi người.
Thay vì phụ thuộc vào trứng, thực đơn nên đa dạng các nguồn protein như cá, đậu phụ, các loại đậu và thịt nạc.
Cách chế biến cũng đáng lưu ý. Trứng luộc, hấp hoặc chế biến với lượng dầu vừa phải thường dễ kiểm soát năng lượng hơn so với các món trứng chiên nhiều dầu hoặc kết hợp với nhiều thực phẩm chế biến sẵn.
Trứng không có tác dụng “thải độc” hay chữa gan nhiễm mỡ
Một quan niệm khác cần tránh là xem trứng, đặc biệt trứng luộc, như một loại thực phẩm có khả năng “giải độc” gan.
Trứng có giá trị dinh dưỡng nhưng không phải thuốc chữa bệnh gan và không thể thay thế phương pháp điều trị. Nếu xét nghiệm cho thấy men gan AST, ALT tăng, nguyên nhân có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau như gan nhiễm mỡ, rượu bia, viêm gan virus, thuốc hoặc các bệnh lý khác.
Khi có kết quả xét nghiệm bất thường, điều cần thiết là tìm nguyên nhân và được đánh giá phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc có nên tiếp tục ăn trứng hay không.
Ăn trứng thế nào là lựa chọn hợp lý?
Với người khỏe mạnh, trứng hoàn toàn có thể xuất hiện trong một chế độ ăn cân đối. Không nhất thiết phải loại bỏ lòng đỏ, nhưng cũng không nên coi trứng là thực phẩm càng ăn nhiều càng tốt.
Cách đơn giản là ưu tiên chế biến ít dầu mỡ, kết hợp trứng với rau củ và thực phẩm giàu chất xơ, đồng thời đa dạng hóa nguồn đạm trong ngày.
Những người đang có rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định khẩu phần phù hợp.
Suy cho cùng, sức khỏe của gan không phụ thuộc vào một loại thực phẩm riêng lẻ. Một chế độ ăn cân đối, cân nặng hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát tốt các vấn đề chuyển hóa mới là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe gan lâu dài.
