Trong xã hội hiện đại, với sự phát triển của công nghệ, trong đó có xét nghiệm ADN đã khiến không ít góc khuất được hé mở. Giám định viên Hoàng Thị Thu Hà (Trung tâm Pháp y Thành phố Hà Nội) cho biết, quá trình làm việc chị thực hiện xét nghiệm ADN cho nhiều vụ việc, trong đó có những kết quả giúp gỡ bỏ nghi ngờ, nhưng cũng có những trường hợp lại khiến cả gia đình rơi vào im lặng nặng nề.
Điển hình như trường hợp một bé gái 4 tuổi, được gia đình đưa đến trung tâm để xét nghiệm ADN xác định huyết thống với người cha. Người đưa bé gái đi xét nghiệm không phải là bố mẹ, mà là bà nội. Bà cháu bé chia sẻ, ở những năm tháng đầu đời, bé gái được cả gia đình yêu thương, chăm sóc, trong đó ông bà nội là người gần gũi cháu nhất vì bố mẹ phải đi làm.
Khoảng một năm trở lại đây, hàng xóm bắt đầu bàn tán về việc: “Cháu không giống bố, cũng chẳng giống ông. Không giống ai bên nội, cũng chẳng giống ai bên ngoại”. Không ít người còn độc miệng nói thằng “ông bà đang nuôi con tu hú”.
Dù bà tin chắc bé gái là cháu nội của mình, nhưng kết quả sau đó lại khiến bà chết lặng. Ảnh minh họa
Sau những lời đàm tiếu của những người xung quanh, bà nội quyết định đi xét nghiệm ADN cho cháu gái. “Tôi làm xét nghiệm chỉ nhằm đập tan dư luận đàm tiếu, chứ tôi tin chắc cháu là máu mủ của gia đình mình”, bà nói với nhân viên tại trung tâm.
Đăng ký thủ tục xong, ngày lấy mẫu cha của đứa trẻ cũng đến trực tiếp tại trung tâm để đối chiếu với mẫu cháu bé. Người cha này cũng cho rằng, những lời bàn tán của hàng xóm là không có căn cứ. Việc lấy mẫu là quy trình phải làm để xét nghiệm đối chiếu với mẫu của con. Hơn nữa anh cũng chiều bà nội, nên thực hiện xét nghiệm ADN để bà yên tâm.
Sau khi hoàn tất các bước phân tích ADN, kết quả cuối cùng khiến cả ê-kíp xét nghiệm lặng đi: Người cha hiện tại được xác định không có quan hệ huyết thống cha – con với bé gái.
Khi bà nội cháu bé đến nhận kết quả, người bà này đã lặng người đi rồi bật khóc. Bà nói rằng mình rất yêu thương đứa trẻ, chỉ mong có cách nào đó để kết quả khác đi. “Bà hỏi chúng tôi liệu có cách nào thay đổi kết quả hay không. Bà chỉ mong cháu vẫn là cháu nội của mình”, chị Hà kể lại.
Khi nghe những lời nói đó, chị Hà và các đồng nghiệp vô cùng khó xử. Họ hiểu rằng, phía sau tờ kết quả là cảm xúc và số phận của nhiều con người, nhưng khoa học không cho phép thay đổi sự thật.
Với những người làm xét nghiệm ADN họ phải đặt sự trung thực và tính khoa học lên hàng đầu, không thể điều chỉnh kết quả theo mong muốn của bất kể ai. Ảnh: BSCC.
Theo giám định viên Thu Hà, xét nghiệm ADN dựa trên nguyên tắc so sánh vật liệu di truyền giữa các cá thể. Kết quả phản ánh chính xác mối quan hệ sinh học, không thể điều chỉnh theo mong muốn của bất kỳ ai. “Chúng tôi chỉ có thể giải thích rằng kết quả ADN phản ánh quan hệ huyết thống về mặt sinh học. Nhưng tình cảm giữa ông bà và đứa trẻ là điều khác. Nếu đã yêu thương và nuôi dưỡng cháu bao nhiêu năm, thì tình cảm ấy vẫn là thật”, chị Hà nói.
Sau khi được giải thích và trò chuyện khá lâu, người bà dần bình tĩnh trở lại. Bà hiểu rằng kết quả xét nghiệm là điều không thể thay đổi, nhưng tình cảm dành cho đứa cháu nhỏ mà bà đã chăm sóc suốt những năm đầu đời vẫn còn nguyên vẹn. Vì thế, việc có bóc trần sự thật hay giữ mãi bí mật này, đó là quyết định của người bà.
Theo chị Hà, khi làm việc trong lĩnh vực xét nghiệm ADN đôi khi giống như đứng trước những bước ngoặt của cuộc đời người khác. Một tờ kết quả có thể giúp làm sáng tỏ sự thật, nhưng cũng có thể khiến nhiều mối quan hệ trong gia đình bị thử thách.
Những câu chuyện như vậy, khiến chị Hà và những đồng nghiệp hiểu rằng, phía sau mỗi mẫu ADN không chỉ là dữ liệu gene mà còn là cả một câu chuyện đời. Đôi khi, điều khó khăn nhất với họ không phải là phân tích trình tự di truyền, mà là chứng kiến cảm xúc của những người trong cuộc khi sự thật được hé lộ.
