Alan Jones, nhà vô địch thế giới Công thức 1 năm 1980, vừa qua đời tại Gold Coast (Australia), hưởng thọ 80 tuổi. Sự ra đi của huyền thoại người Australia khép lại hành trình gắn bó nhiều thập kỷ với môn thể thao tốc độ, nơi ông để lại dấu ấn bằng tài năng, cá tính mạnh mẽ và những thành tích đáng nhớ.
Trong thông báo thay mặt gia đình, bà Amanda Butler-Davis, vợ của Jones, cho biết ông qua đời hôm 5/11 sau một thời gian ngắn lâm bệnh.
“Chúng tôi vô cùng đau buồn khi phải thông báo sự ra đi của Alan thân yêu. Ông sẽ luôn được những người gần gũi nhớ thương, cũng như đông đảo người hâm mộ trân trọng. Alan luôn biết ơn tình cảm và sự ủng hộ mà mọi người dành cho mình”, bà Butler-Davis chia sẻ.
Gia đình cũng nhấn mạnh Jones đã dành trọn cuộc đời cho đua xe thể thao, xây dựng một di sản có sức ảnh hưởng lâu dài. Những thành tựu, niềm đam mê và cá tính đặc biệt của ông, cả trong lẫn ngoài đường đua, đã góp phần tạo nên dấu ấn sâu đậm đối với làng đua xe Australia và thế giới.
Sinh năm 1946 tại Melbourne, Jones là con trai của Stan Jones, một doanh nhân kiêm tay đua nổi tiếng. Năm 1959, ông từng chứng kiến cha mình vô địch chặng Australian Grand Prix tại Longford. Đến năm 1980, Alan lặp lại thành tích này tại Calder Park và hiện vẫn là tay đua Australia gần nhất giành chiến thắng ở giải đấu được xem là một trong những Grand Prix lâu đời nhất thế giới.
Jones bắt đầu thử sức với đua xe tại Anh trong thập niên 1960, trước khi chuyển đến London năm 1970 để theo đuổi sự nghiệp chuyên nghiệp. Ông giành chiến thắng đầu tiên ở giải Công thức 3 tại Silverstone năm 1973, đồng thời kết thúc mùa giải ở vị trí á quân giải F3 Anh.
Năm 1975, Jones ra mắt Công thức 1 tại chặng Spanish Grand Prix trong màu áo Hesketh. Sau khi đội đua này giải thể, ông lần lượt chuyển sang đội của Graham Hill và Surtees. Sự nghiệp tưởng chừng rơi vào bế tắc khi Surtees cũng đóng cửa, nhưng cơ hội đã đến từ Shadow sau tai nạn bi thảm khiến đội mất tay đua chủ lực Tom Pryce tại Nam Phi.
Jones nhanh chóng tạo nên câu chuyện cổ tích khi giành chiến thắng tại Áo trong điều kiện đường đua ướt, vượt qua cả người hùng địa phương Niki Lauda. Đây là chiến thắng đầu tiên của một tay đua Australia tại Công thức 1 kể từ thời Sir Jack Brabham.
Năm 1978, Ferrari từng tiếp cận Jones nhưng thương vụ không thành khi Enzo Ferrari quyết định chọn Gilles Villeneuve. Ông sau đó gia nhập Williams, đội đua khi ấy còn khiêm tốn nhưng được hai ông chủ Frank Williams và Patrick Head đặt nhiều kỳ vọng.
Sau những lần lỡ hẹn với chiến thắng vì sự cố kỹ thuật, Jones cùng đồng đội Clay Regazzoni bắt đầu phát huy sức mạnh của chiếc FW07. Ông thắng 4 trong 6 chặng cuối mùa 1979, kết thúc giải ở vị trí thứ ba, sau Jody Scheckter và Villeneuve.
Đỉnh cao đến vào năm 1980, khi Jones giành 5 chiến thắng tại Argentina, Pháp, Anh, Canada và Mỹ để đăng quang ngôi vô địch thế giới. Một năm sau, ông tiếp tục giúp Williams giành danh hiệu vô địch đội đua, đồng thời cạnh tranh quyết liệt với Nelson Piquet trong cuộc đua cá nhân. Tuy nhiên, sau mùa giải chịu nhiều áp lực và vấn đề di chuyển, Jones tuyên bố giải nghệ.
Ông sau đó nhiều lần trở lại đường đua, thi đấu tại Công thức 1 cho Arrows và Beatrice-Haas trong giai đoạn 1983–1986, nhưng không giành thêm chiến thắng nào. Sau đó, Jones tiếp tục tranh tài ở các giải xe du lịch V8 Supercars, đua xe thể thao, Le Mans và CART. Lần cuối ông thi đấu chuyên nghiệp là tại Bathurst 1000 năm 2002, trong vai trò đồng đội của Dick Johnson.
Bên cạnh sự nghiệp đua xe, Jones còn thành công trong vai trò bình luận viên truyền hình tại Australia. Ông được trao huân chương MBE năm 1980 vì những đóng góp cho môn đua xe thể thao và được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng Thể thao Australia năm 1985.
