Nước tía tô là thức uống quen thuộc trong nhiều gia đình, đặc biệt vào mùa hè. Dù cách nấu không phức tạp, chỉ một vài thao tác tưởng như vô hại cũng có thể khiến hương vị kém hấp dẫn và làm giảm giá trị của loại lá này.
1. Đun sôi quá lâu khiến tinh dầu bay hơi
Nhiều người cho rằng nấu càng lâu thì nước càng đậm và càng tốt. Thực tế, lá tía tô chứa nhiều tinh dầu thơm cùng các hợp chất dễ bay hơi khi gặp nhiệt độ cao trong thời gian dài.
Nếu đun liên tục 20–30 phút hoặc lâu hơn, mùi thơm đặc trưng của tía tô sẽ giảm rõ rệt. Nước chuyển màu sẫm hơn nhưng không đồng nghĩa với việc giữ được nhiều thành phần có lợi.
Cách phù hợp là khi nước sôi, cho lá tía tô vào, đun thêm khoảng 3–5 phút rồi tắt bếp. Sau đó đậy nắp thêm vài phút để các tinh dầu hòa tan vào nước trước khi lọc.
2. Dùng cả lá đã héo úa hoặc để quá lâu
Chất lượng nguyên liệu quyết định phần lớn chất lượng nước tía tô. Lá bị dập nát, vàng úa hoặc để nhiều ngày trong tủ lạnh thường đã hao hụt lượng tinh dầu tự nhiên.
Không ít người tiếc của nên tận dụng những bó tía tô đã héo để nấu nước uống. Điều này không chỉ khiến mùi vị nhạt hơn mà màu nước cũng kém đẹp.
Nên chọn lá tươi, còn nguyên vẹn, có mùi thơm đặc trưng và màu tím hoặc xanh tím tự nhiên. Sau khi mua về, nên sử dụng trong thời gian ngắn để giữ được độ tươi.
3. Rửa quá kỹ hoặc ngâm quá lâu
Rửa sạch rau là cần thiết, nhưng ngâm lá tía tô trong nước quá lâu lại không phải lựa chọn hợp lý. Một số thành phần tan trong nước có thể thất thoát trong quá trình ngâm.
Ngoài ra, việc vò mạnh hoặc chà xát nhiều lần cũng làm lá bị dập, khiến tinh dầu thoát ra trước khi đưa vào nấu. Đây là lý do nhiều nồi nước tía tô có mùi thơm rất nhạt.
Chỉ cần nhặt bỏ lá hỏng, rửa nhẹ dưới vòi nước hoặc ngâm nước sạch trong thời gian ngắn rồi để ráo trước khi chế biến là đủ.
4. Nấu trong nồi không phù hợp hoặc mở vung suốt quá trình
Trong lúc nấu, nhiều người có thói quen mở nắp nồi liên tục để kiểm tra hoặc khuấy nhiều lần. Điều này khiến hơi nước mang theo tinh dầu dễ bay hơi thoát ra ngoài nhanh hơn.
Một số loại nồi đã trầy xước nghiêm trọng hoặc không còn đảm bảo chất lượng cũng không phải lựa chọn lý tưởng khi chế biến thực phẩm và đồ uống.
Để giữ hương thơm tốt hơn, nên sử dụng nồi sạch, còn nguyên bề mặt và đậy nắp trong phần lớn thời gian nấu. Sau khi tắt bếp, tiếp tục ủ kín vài phút trước khi rót ra.
5. Nấu quá nhiều rồi để nhiều ngày mới uống
Không ít gia đình nấu một nồi lớn để dùng trong hai hoặc ba ngày. Tuy tiện lợi, nhưng khi bảo quản quá lâu, hương thơm và chất lượng cảm quan của nước tía tô sẽ giảm dần.
Nếu để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, nước còn có nguy cơ bị biến đổi chất lượng và không còn phù hợp để sử dụng. Ngay cả khi bảo quản lạnh, mùi vị cũng sẽ không còn như lúc mới nấu.
Tốt nhất nên nấu lượng vừa đủ dùng trong ngày. Nếu cần bảo quản, hãy để nguội nhanh, cho vào chai sạch có nắp kín và cất trong ngăn mát tủ lạnh, sử dụng trong thời gian ngắn để đảm bảo hương vị.
Nước tía tô là thức uống quen thuộc, nhưng giá trị của nó phụ thuộc không nhỏ vào cách chế biến. Tránh đun quá lâu, chọn lá tươi, rửa đúng cách, hạn chế làm thất thoát tinh dầu và không bảo quản quá lâu sẽ giúp nước giữ được hương thơm tự nhiên và chất lượng tốt hơn. Những thay đổi nhỏ trong cách nấu có thể tạo nên khác biệt đáng kể cho mỗi cốc nước tía tô hàng ngày.
