Gan và thận là hai cơ quan âm thầm hoạt động suốt ngày đêm để lọc độc tố, chuyển hóa dưỡng chất và duy trì sự sống cho cơ thể. Tuy nhiên, khi gan thận gặp vấn đề, nhiều người lại chủ quan vì các biểu hiện ban đầu khá mờ nhạt. Đến khi cơ thể phát tín hiệu rõ ràng thì bệnh đôi khi đã tiến triển nặng.
1. Phù chân, phù mặt vào buổi sáng – dấu hiệu bệnh có thể đã nặng
Đây là biểu hiện đáng lo ngại nhất vì thường liên quan đến chức năng thận suy giảm rõ rệt. Khi thận hoạt động kém, cơ thể không đào thải được nước và muối dư thừa khiến dịch tích tụ ở chân, mắt cá chân hoặc mặt.
Nhiều người sáng ngủ dậy thấy mí mắt sưng, mặt nặng nề nhưng nghĩ do thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp đi lặp lại, đặc biệt kèm theo tiểu ít, nước tiểu có bọt hoặc mệt mỏi kéo dài thì cần đi khám sớm.
Trong một số trường hợp, phù kéo dài còn cảnh báo suy thận hoặc bệnh gan tiến triển gây rối loạn giữ nước trong cơ thể.
2. Da vàng, mắt vàng
Gan có nhiệm vụ xử lý bilirubin – một chất được tạo ra khi hồng cầu bị phá vỡ. Khi gan tổn thương, bilirubin tích tụ trong máu khiến da và lòng trắng mắt chuyển màu vàng.
Nhiều người còn xuất hiện tình trạng:
- Da xỉn màu
- Ngứa ngáy khó chịu
- Nước tiểu sẫm màu
- Phân bạc màu
Đây là dấu hiệu không nên chủ quan vì có thể liên quan đến viêm gan, gan nhiễm mỡ nặng, tắc mật hoặc xơ gan.
3. Cơ thể mệt mỏi kéo dài, ăn không ngon
Gan và thận suy yếu khiến khả năng đào thải độc tố giảm, từ đó cơ thể luôn trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng.
Nếu bạn ngủ đủ nhưng vẫn:
- Mệt mỏi cả ngày
- Chán ăn
- Buồn nôn nhẹ
- Khó tập trung
- Hay chóng mặt
thì có thể gan thận đang gặp vấn đề. Đặc biệt, người mắc bệnh thận mạn thường có cảm giác kiệt sức kéo dài do thiếu máu và rối loạn chuyển hóa.
4. Nước tiểu bất thường
Nước tiểu là “tấm gương” phản ánh khá rõ sức khỏe của thận và gan. Một số thay đổi bất thường cần chú ý gồm:
- Nước tiểu sẫm màu như trà đặc
- Có bọt nhiều kéo dài
- Tiểu đêm liên tục
- Tiểu ít bất thường
- Có mùi lạ hoặc lẫn máu
Nếu những biểu hiện này xuất hiện nhiều ngày liên tiếp, tốt nhất nên kiểm tra chức năng gan thận càng sớm càng tốt.
5. Hơi thở có mùi lạ, miệng đắng
Khi gan thận suy giảm chức năng, độc tố tích tụ trong cơ thể có thể gây mùi khó chịu trong hơi thở. Một số người còn cảm thấy:
- Miệng đắng kéo dài
- Hơi thở tanh hoặc mùi amoniac
- Khô miệng
- Dễ nhiệt miệng
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp khó khăn trong việc đào thải chất độc.
Làm gì để bảo vệ gan và thận?
Để gan thận hoạt động khỏe mạnh, nên duy trì các thói quen sau:
- Uống đủ nước mỗi ngày
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá
- Không tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc bổ kéo dài
- Ăn ít muối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn
- Tăng rau xanh và trái cây tươi
- Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya thường xuyên
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử huyết áp cao, tiểu đường hoặc béo phì
Gan và thận có khả năng “chịu đựng” rất giỏi nên bệnh thường âm thầm tiến triển trong thời gian dài. Vì vậy, đừng bỏ qua những tín hiệu bất thường của cơ thể. Phát hiện sớm sẽ giúp việc điều trị hiệu quả hơn và hạn chế nhiều biến chứng nguy hiểm.
