4 “thói quen lạ” xuất hiện ở trẻ thông minh, bố mẹ vội vàng sửa, con dễ mất đi thế mạnh

Có 4 đặc điểm thường gặp ở trẻ thông minh mà bố mẹ dễ nhầm là thói quen xấu.

Nhiều phụ huynh thắc mắc làm sao để nhận biết con có chỉ số IQ cao. Phải chăng trẻ thông minh thường thể hiện qua việc biết đọc sớm, làm toán nhanh, nói tiếng Anh lưu loát hay thuộc lòng nhiều bài thơ?

Thực tế, trí thông minh của trẻ không chỉ thể hiện qua thành tích học tập hay những kỹ năng nổi bật. Một số trẻ còn bộc lộ khả năng tư duy và nhận thức qua những biểu hiện rất đời thường.

Đáng chú ý, có 4 đặc điểm ở trẻ thường bị người lớn hiểu lầm là thói quen xấu, thậm chí cố gắng sửa đổi mà chưa hiểu hết ý nghĩa đằng sau.

Có giác quan nhạy bén và khả năng quan sát tốt

Trẻ thường rất tinh ý, dễ nhận ra những thay đổi nhỏ mà người khác ít chú ý.

Con nhận biết được sự khác biệt trong giọng nói của người khác, nhanh chóng nhận ra khi mẹ buồn hoặc không vui. Khi xem phim hoạt hình, đọc truyện tranh, trẻ cũng dễ xúc động trước những tình huống buồn của nhân vật. Một số bé còn nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng và mùi hương xung quanh.

Nhà văn J.K. Rowling cũng từng được nhắc đến với khả năng quan sát tinh tế và sự nhạy cảm trước cảm xúc của những người xung quanh. Những trải nghiệm ấy góp phần tạo nên các nhân vật giàu cảm xúc, sống động trong thế giới Harry Potter.

Trong cuộc sống hàng ngày, những biểu hiện này đôi khi khiến trẻ bị gắn mác là yếu đuối, hay khóc nhè hoặc quá nhạy cảm. Tuy nhiên, đằng sau đó có thể là khả năng tiếp nhận thông tin và đồng cảm rất tốt.

Với những đứa trẻ như vậy, bố mẹ đừng vội nói: “Có gì mà phải khóc?” hay “Sao con chẳng mạnh mẽ chút nào?”. Những lời phủ nhận dễ khiến trẻ cảm thấy cảm xúc của mình không được thấu hiểu.

Thay vào đó, hãy nhẹ nhàng công nhận cảm xúc của con: “Mẹ biết con đang buồn” hoặc “Cảm ơn con đã nhận ra mẹ không vui, con thật chu đáo”. Sự thấu hiểu từ bố mẹ giúp trẻ cảm thấy an toàn khi bộc lộ cảm xúc chân thật.

Thích ở một mình và thường suy tư trong yên tĩnh

Trong khi nhiều bạn nhỏ thích chạy nhảy, vui chơi cùng nhóm bạn, một số trẻ lại thích dành thời gian riêng để đọc sách, làm đồ thủ công hoặc ngồi mơ màng bên cửa sổ.

Các bé thường không có quá nhiều bạn bè, nhưng lại có một vài người bạn thân để trò chuyện và chia sẻ những điều mình quan tâm.

Nhà khoa học Albert Einstein cũng từng có tuổi thơ khá trầm lặng. Ông không quá hào hứng với những trò chơi ồn ào cùng bạn bè, mà thường dành thời gian đọc sách, chơi xếp hình và quan sát chiếc la bàn. Những điều tưởng chừng bình thường ấy góp phần nuôi dưỡng sự tò mò và niềm say mê khám phá thế giới của ông.

Khi thấy con ít giao tiếp hoặc không thích tham gia các hoạt động tập thể, nhiều bố mẹ thường lo lắng con gặp vấn đề trong quan hệ xã hội. Thậm chí, một số người còn cố gắng ép con hòa nhập với đám đông.

Thế nhưng, thích ở một mình không đồng nghĩa với cô đơn. Với một số trẻ, khoảng thời gian yên tĩnh là lúc con nghỉ ngơi, sắp xếp suy nghĩ và phát triển khả năng tư duy độc lập.

Vì vậy, bố mẹ nên tôn trọng nhịp độ giao tiếp của con. Nếu trẻ muốn mời một vài người bạn thân đến chơi, hãy tạo điều kiện; nếu con muốn có không gian riêng, hãy cho trẻ thời gian phù hợp.

Có nguyên tắc riêng, đôi khi bướng bỉnh và rất tập trung

Một số trẻ có những nguyên tắc riêng khi làm việc. Chẳng hạn, con nhất quyết hoàn thành trò xếp hình mới chịu dừng lại, muốn mọi việc diễn ra theo đúng trình tự mình đã sắp xếp hoặc luôn đặt đồ chơi, sách vở ở một vị trí cố định. Khi người khác tự ý thay đổi, trẻ dễ khó chịu.

Một khi đã say mê hoạt động nào đó, con thường tập trung cao độ và ít bị những yếu tố bên ngoài làm phân tâm.

Thực tế, đằng sau những biểu hiện ấy có thể là sự tò mò, khả năng tập trung và mong muốn tìm hiểu đến cùng một vấn đề.

Trẻ có ý thức về trật tự, kiên trì hoàn thành công việc và sẵn sàng dành nhiều thời gian cho điều mình quan tâm đang hình thành những phẩm chất quan trọng trong học tập.

Vì vậy, khi con đang say mê một hoạt động, bố mẹ đừng vội ngắt quãng nếu không thực sự cần thiết. Hãy báo trước cho trẻ khi đến giờ ăn, giờ đi ngủ hoặc chuẩn bị ra ngoài để con có thời gian hoàn thành việc đang làm.

Trong giới hạn an toàn, hãy khuyến khích sự tò mò, tạo điều kiện để con khám phá và bảo vệ khoảng thời gian tập trung của trẻ.

Giàu trí tưởng tượng và thường đặt những câu hỏi khác lạ

Trẻ có trí tưởng tượng phong phú thường đưa ra những ý tưởng rất riêng. Trong tranh vẽ, con sử dụng những màu sắc khác thường; khi kể chuyện, trẻ sáng tạo ra những tình tiết không giống với thực tế. Con cũng thường xuyên đặt những câu hỏi lạ lùng hoặc đưa ra câu trả lời khiến người lớn bất ngờ.

Những ý tưởng ấy đôi khi không tuân theo cách suy nghĩ thông thường, nhưng lại cho thấy trẻ đang nhìn nhận thế giới theo một góc độ riêng.

Một số nhà phát minh, họa sĩ cũng bộc lộ trí tưởng tượng phong phú từ nhỏ. Họ thường tò mò, thích thử nghiệm và không dễ bị giới hạn bởi những câu trả lời có sẵn.

Tuy nhiên, khi nghe con nói điều khác thường, phản ứng đầu tiên của nhiều bố mẹ lại là vội vàng sửa sai: “Không phải như thế, phải làm thế này mới đúng”.

Cách phản ứng ấy dễ khiến trẻ ngại chia sẻ suy nghĩ và dần thu hẹp trí tưởng tượng của mình.

Thay vào đó, bố mẹ hãy thử đón nhận ý tưởng của con bằng sự tò mò: “Ý tưởng này thú vị đấy, con nghĩ ra như thế nào vậy?”. Những câu hỏi cởi mở giúp trẻ có thêm cơ hội giải thích, phát triển suy nghĩ và kết nối những điều tưởng chừng không liên quan.

Bên cạnh đó, hãy chuẩn bị cho con những dụng cụ vẽ, đất nặn, sổ tay hoặc đồ chơi sáng tạo để trẻ tự do thể hiện ý tưởng của mình.

Mỗi đứa trẻ có cách khám phá và tiếp nhận thế giới riêng. Những biểu hiện như nhạy cảm, thích ở một mình, kiên trì hay giàu trí tưởng tượng không nên vội bị xem là thói quen xấu cần sửa chữa. Bố mẹ cần quan sát, tìm hiểu và tạo điều kiện để con phát huy những điểm mạnh của bản thân.