Một chuyên gia giáo dục chia sẻ: “Tình yêu không đúng cách có thể vô tình làm giảm khả năng tập trung và phát triển của trẻ.”
Thực tế, nhiều bậc bố mẹ đều dành cho con tình yêu hết lòng và mong muốn những điều tốt nhất. Tuy nhiên, nếu yêu thương thiếu giới hạn hoặc không đúng cách, có thể vô tình ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ, mà chính bố mẹ cũng không nhận ra.
Vì vậy, điều cần tránh là cách yêu chưa phù hợp, những điều tưởng như tốt nhưng lại có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Bố mẹ can thiệp quá mức vào cuộc sống của trẻ
Một số bậc bố mẹ vì quá yêu thương con nên luôn muốn làm thay mọi việc, mong con không phải vất vả. Thế nhưng, sự bao bọc quá mức này đôi khi lại khiến trẻ thiếu đi cơ hội trưởng thành.
Khi trẻ tập tự ăn, bố mẹ sợ bẩn nên đút cho nhanh, hay khi trẻ muốn tự mặc quần áo, lại lo con làm chậm nên giúp ngay, thậm chí khi trẻ muốn chơi, xếp hình hay dọn đồ, cũng bị ngăn lại vì sợ con mệt. Những hành động tưởng như quan tâm ấy, thực chất lại đang hạn chế sự phát triển tự nhiên của trẻ.
Bố mẹ nên trao cho trẻ cơ hội thực hành để phát triển.
Nhiều người nghĩ rằng con còn nhỏ, lớn lên rồi sẽ tự biết làm. Nhưng thực tế, não bộ của trẻ phát triển thông qua việc được trải nghiệm và tự mình làm mọi thứ. Khi được thực hành, trẻ càng linh hoạt và nhạy bén, ngược lại, nếu ít được thử sức, khả năng tư duy và kỹ năng cũng dần bị hạn chế.
Quá trình trẻ tự làm, dù vụng về hay chậm chạp, chính là lúc con học cách suy nghĩ, giải quyết vấn đề và xây dựng sự tự tin. Nếu luôn được làm thay, trẻ thiếu kỹ năng tự lập, dễ hình thành thói quen phụ thuộc vào bố mẹ khi gặp khó khăn.
Ngắt lời và can thiệp khi trẻ đang tập trung
Một sai lầm khá phổ biến của nhiều bậc bố mẹ là vô tình làm gián đoạn sự tập trung của con quá thường xuyên.
Khi trẻ đang say mê xếp hình, xem sách tranh hay quan sát những điều nhỏ xung quanh, người lớn lại liên tục hỏi han, mang nước, đưa đồ ăn hoặc lo lắng hỏi: “Con có đói không?”, “Con có lạnh không?”. Những hành động tưởng như quan tâm ấy lại khiến dòng chú ý của trẻ bị cắt ngang nhiều lần.
Thực tế, sự tập trung không phải tự nhiên cần được nuôi dưỡng và bảo vệ. Khi trẻ đang mải mê với một hoạt động, đó chính là lúc não bộ đang học cách suy nghĩ, quan sát và ghi nhớ. Nếu bị gián đoạn liên tục, trẻ khó duy trì sự chú ý.
Về lâu dài, việc thiếu tập trung có thể khiến trẻ gặp khó khăn trong học tập và sinh hoạt. Vì vậy, thay vì lo lắng quá mức, bố mẹ nên học cách “lùi lại một chút”, tạo không gian để con được tập trung trọn vẹn vào những gì mình đang làm.
Hạn chế ngắt lời và can thiệp khi trẻ đang tập trung.
Khen ngợi và nuông chiều quá mức
Nhiều bậc bố mẹ có thói quen khen con quá nhiều và quá dễ dàng, như thường xuyên nói “con rất thông minh” hay “con giỏi lắm”, ngay cả với những việc rất đơn giản.
Lời khen đúng lúc, đúng cách có thể giúp trẻ tự tin hơn. Nhưng nếu khen ngợi một cách chung chung và thiếu chọn lọc, trẻ dễ hình thành cảm giác mình luôn đúng và không cần cố gắng thêm. Khi đó, lời khen lại vô tình khiến trẻ thiếu khả năng nhìn nhận bản thân một cách thực tế.
Những đứa trẻ quen với việc được khen mọi lúc thường khó chấp nhận góp ý hay thất bại. Khi gặp khó khăn, các em dễ nản lòng, thiếu kiên trì và không muốn nỗ lực.
Thực tế, sự trưởng thành đến từ quá trình cố gắng, sửa sai và vượt qua thử thách. Vì vậy, điều quan trọng là khen đúng, ghi nhận nỗ lực, đồng thời nhẹ nhàng hướng dẫn khi con chưa làm tốt. Khi đó, trẻ có đủ sự tự tin, cũng như động lực để tiến bộ.
Lời khen đúng lúc, đúng cách có thể giúp trẻ tự tin hơn, nhưng hạn chế khen ngợi chung chung.
Khao khát kiểm soát mãnh liệt
Nhiều phụ huynh vô tình xem con như “tài sản”, muốn mọi thứ trong cuộc sống như ăn uống, sinh hoạt đến sở thích... đều phải theo ý mình.
Chẳng hạn, bố mẹ không cho con chơi bùn vì sợ bẩn, không cho tháo đồ chơi vì lãng phí, hay không chấp nhận khi con có suy nghĩ khác với người lớn. Tất cả đều xuất phát từ mong muốn bảo vệ, nhưng lại vô tình giới hạn trải nghiệm của trẻ.
Khi bố mẹ tôn trọng sở thích, lắng nghe suy nghĩ, trẻ sẽ có không gian để phát triển tự nhiên.
Thực tế, chính những hoạt động tưởng chừng “vô nghĩa” lại giúp trẻ học hỏi. Nếu bị kiểm soát quá chặt, trẻ dễ mất đi sự tò mò và khả năng sáng tạo, dần trở nên thụ động và phụ thuộc. Về lâu dài, điều này khiến trẻ thiếu tự tin, khó thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống.
Vì vậy, tình yêu dành cho con không chỉ bảo vệ, mà còn là biết “nới lỏng” đúng lúc. Khi bố mẹ tôn trọng sở thích, lắng nghe suy nghĩ và cho con cơ hội trải nghiệm, trẻ sẽ có không gian để phát triển tự nhiên, trở nên độc lập và tự tin hơn.
