Ở nhiều vùng nông thôn, sau khi qua đời, người cao tuổi thường được chôn cất dưới lòng đất. Đây là một phong tục tồn tại từ lâu đời và cũng được xem là cách để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính đối với người đã khuất.
Do ảnh hưởng của truyền thống gia đình và tập quán địa phương, nhiều người lớn tuổi khi còn sống thường dặn dò con cháu rằng sau khi qua đời họ mong muốn được chôn cất để có thể “an nghỉ trong lòng đất”. Vì vậy, hình thức mai táng này vẫn được duy trì phổ biến ở nhiều làng quê.
Điều này khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: Vì sao người già ở nông thôn vẫn lựa chọn chôn cất thay vì hỏa táng? Việc chôn cất có những ưu điểm gì?
Thứ nhất, phong tục truyền thống đã ăn sâu vào đời sống văn hóa
Khi người cao tuổi ở nông thôn qua đời, gia đình thường tổ chức tang lễ và chôn cất theo nghi thức truyền thống. Việc mai táng theo cách này được xem là một biểu hiện của lòng hiếu thảo và sự tôn kính đối với cha mẹ, ông bà.
Bên cạnh đó, nhiều người dân nông thôn gắn bó cả cuộc đời với ruộng đất nên có tình cảm sâu sắc với quê hương. Vì vậy, họ mong muốn sau khi qua đời được an nghỉ trên chính mảnh đất của gia đình hoặc tại nghĩa trang của làng, nơi họ từng sinh sống và lao động.
Thứ hai, gắn với truyền thống gia đình và dòng tộc
Ở nông thôn, mối quan hệ dòng họ thường rất bền chặt. Nhiều gia đình có khu mộ tổ tiên chung, nơi các thế hệ trong dòng họ được chôn cất và thờ cúng.
Khi người cao tuổi qua đời, họ thường được an táng tại khu mộ của dòng tộc để sum họp với tổ tiên. Việc sắp xếp phần mộ theo thứ tự các thế hệ cũng giúp con cháu sau này dễ dàng tưởng nhớ, chăm sóc và duy trì truyền thống thờ cúng tổ tiên của gia đình.
Thứ ba, yếu tố tình cảm – giúp người thân tiễn biệt người đã khuất trong hành trình cuối cùng
Ở nhiều vùng nông thôn, tang lễ của người đã khuất thường được tổ chức theo phong tục truyền thống. Theo đó, sau khi người cao tuổi qua đời, thi hài thường được quàn tại nhà từ khoảng 3 đến 7 ngày trước khi tiến hành an táng.
Trong thời gian này, họ hàng, bạn bè và bà con trong làng sẽ lần lượt đến thăm viếng, chia buồn và tiễn biệt người đã khuất. Con cháu trong gia đình cũng tổ chức các nghi thức cúng bái theo tập tục địa phương.
Mỗi ngày, các nghi lễ tưởng niệm thường được thực hiện vào buổi sáng và buổi tối để bày tỏ lòng thành kính với người đã mất. Một số gia đình còn đốt vàng mã với mong muốn người quá cố có cuộc sống đầy đủ ở thế giới bên kia.
Không chỉ người thân mà cả những người dân trong làng, từ người già đến trẻ nhỏ, cũng đến viếng và nói lời tạm biệt. Đây vừa là cách thể hiện sự tiếc thương, vừa là sự an ủi dành cho gia đình người đã khuất.
Thứ tư, chi phí mai táng thấp và phần mộ thường được giữ lâu dài
Ở nông thôn, chi phí cho việc chôn cất thường không quá cao. Phần lớn chi phí chủ yếu là mua quan tài, với giá dao động khoảng từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng tùy điều kiện của từng gia đình.
Với nhiều gia đình có hoàn cảnh trung bình, một chiếc quan tài có giá vừa phải cũng đã đủ để tổ chức tang lễ trang trọng, thể hiện lòng hiếu kính với người đã khuất mà không tạo áp lực quá lớn về tài chính.
Ngoài ra, trong tang lễ, gia đình cũng thường nhận được sự hỗ trợ, phúng viếng từ họ hàng và làng xóm nên chi phí thực tế có thể được san sẻ phần nào.
Một lý do khác khiến nhiều người ở nông thôn vẫn lựa chọn chôn cất là vì phần mộ sau khi an táng thường được giữ lâu dài. Trong khi đó, nếu hỏa táng và gửi tro cốt tại nghĩa trang, nhiều nơi sẽ có quy định về thời hạn sử dụng hoặc phí duy trì theo từng giai đoạn.
Chính vì vậy, nhiều người cho rằng việc chôn cất trên đất của gia đình hoặc tại nghĩa trang của làng sẽ giúp người đã khuất có nơi an nghỉ ổn định, lâu dài.
Tóm lại
Có thể thấy, việc người cao tuổi ở nông thôn vẫn lựa chọn chôn cất thay vì hỏa táng thường xuất phát từ nhiều yếu tố như truyền thống văn hóa, tình cảm gia đình, tập quán dòng tộc và chi phí mai táng. Những yếu tố này khiến hình thức chôn cất vẫn được duy trì ở nhiều vùng quê cho đến ngày nay.
