Thị trường chuyển nhượng mùa hè năm nay đã chứng kiến một lời khẳng định đầy sức nặng đến từ thượng tầng Tottenham Hotspur. Khoản đầu tư khổng lồ lên tới 185 triệu bảng Anh dành cho hai bản hợp đồng tiền vệ trung tâm hoàn toàn mới không chỉ là những con số trên bàn đàm phán, mà đó là minh chứng rõ nét nhất cho niềm tin tuyệt đối mà ban lãnh đạo Gà trống dành cho tân huấn luyện viên trưởng Roberto De Zerbi. Dù triều đại mới chỉ vừa rục rịch khởi động, nhưng những lý do đằng sau quyết định dốc hầu bao của Tottenham đang dần được đưa ra ánh sáng.
Trong những ngày sắp tới, Roberto De Zerbi sẽ chính thức bước vào giai đoạn làm việc trực tiếp cùng Sandro Tonali và Mateus Fernandes trên sân tập. Rất nhanh thôi, giới mộ điệu sẽ hiểu được ngọn ngành lý do tại sao chiến lược gia người Ý lại khao khát đưa bộ đôi trị giá 185 triệu bảng này về khu vực bắc London đến vậy.
Để đáp ứng yêu cầu của De Zerbi, Spurs đã không ngần ngại tự phá vỡ kỷ lục chuyển nhượng của chính mình để mang về Mateus Fernandes với mức giá 85 triệu bảng từ West Ham. Đáng chú ý, tài năng trẻ người Bồ Đào Nha cũng vừa mới bước sang tuổi 22 vào thứ Sáu vừa qua. Tuy nhiên, kỷ lục đó không tồn tại được lâu. Ngay sau đó, Tottenham tiếp tục tạo ra một cú sốc lớn hơn khi xô đổ chính cột mốc vừa thiết lập để bổ sung Sandro Tonali vào đội hình. Thương vụ chiêu mộ tiền vệ 26 tuổi từ Newcastle United sở hữu những điều khoản phụ có thể đẩy tổng giá trị lên tới con số 100 triệu bảng.
Ngay trong ngày làm việc đầu tiên của giai đoạn tiền mùa giải vào thứ Sáu, Fernandes đã nhanh chóng xỏ giày bước vào các bài kiểm tra thể lực và tập gym cùng nhóm cầu thủ Tottenham không tham dự World Cup tại trung tâm huấn luyện Hotspur Way. Sự hiện diện của Tonali trên sân tập lúc này chỉ còn phụ thuộc vào việc hoàn tất các thủ tục giấy phép lao động.
Bối cảnh tăm tối và lời khẳng định trên thị trường chuyển nhượng
Đội bóng phía bắc London đã đưa ra một tuyên bố vô cùng đanh thép trên thị trường chuyển nhượng với hai chữ ký đắt giá này. Tuy nhiên, đằng sau những con số hào nhoáng là một khía cạnh mang tính thực tiễn và cấp thiết hơn rất nhiều. Huấn luyện viên De Zerbi tin tưởng tuyệt đối rằng hai tiền vệ này chính là những mảnh ghép hoàn hảo, được sinh ra để phục vụ cho hệ thống chiến thuật hoàn toàn mới mà ông đang xây dựng. Mục tiêu tối thượng không gì khác ngoài việc đảm bảo mùa giải sắp tới của Tottenham sẽ diễn ra với một bộ mặt sáng sủa hơn gấp bội, xóa nhòa đi nỗi ám ảnh kinh hoàng từ hai vị trí thứ 17 chung cuộc ở hai mùa giải liên tiếp trước đó.
Chìa khóa cốt lõi định hình nên phong cách chơi bóng của De Zerbi trong chiến dịch sắp tới sẽ nằm ở khả năng giữ bóng và sử dụng trái bóng một cách hợp lý. Đây chính là tử huyệt, là điểm yếu cố hữu mà Spurs đã phải chật vật xoay sở trong suốt mùa giải trước dưới triều đại của các đời huấn luyện viên khác nhau.
Chiến thuật mang tính thương hiệu của nhà cầm quân người Ý trong quá trình triển khai bóng từ tuyến dưới là chủ động "nhử" hệ thống pressing của đối phương dâng cao. Bằng cách kéo giãn và dụ các cầu thủ đối phương rời khỏi vị trí an toàn, hệ thống của De Zerbi sẽ tìm cách xuyên phá bằng việc tự mình kéo bóng vượt qua tuyến pressing hoặc luân chuyển quả bóng qua các khe hở không gian mà đối phương bỏ lại.
Bài toán "70 mét đầu tiên" trong triết lý De Zerbi
Trong cuộc phỏng vấn cuối cùng với câu lạc bộ trước khi bước vào kỳ nghỉ hè, vị tân thuyền trưởng của Spurs đã không giấu giếm tham vọng khi tuyên bố rằng ông "đang rất mong chờ được xây dựng một đội bóng mới". De Zerbi cũng cởi mở giải thích chi tiết về trọng tâm trong các kế hoạch của ông, cả trên bàn đàm phán chuyển nhượng lẫn trên các sa bàn chiến thuật tại khu liên hợp huấn luyện Enfield của câu lạc bộ.
Chắc chắn rồi, tôi muốn cải thiện chất lượng lối chơi. Tôi muốn nâng cấp khả năng triển khai bóng, bởi vì thông thường bạn chỉ tập trung vào 30 mét cuối sân, nhưng bạn hoàn toàn có thể cải thiện 30 mét cuối cùng đó nếu bạn chơi tốt hơn ở 70 mét đầu tiên," De Zerbi chia sẻ đầy tâm huyết.
Ông tiếp tục nhấn mạnh: "Trong khâu triển khai, chúng tôi phải cải thiện khả năng kiểm soát bóng, cải thiện khả năng kiểm soát thế trận, và dĩ nhiên là cả khâu dứt điểm, đường chuyền quyết định, kiến tạo, cùng rất nhiều thứ khác. Giờ đây, chúng tôi có thời gian để tổ chức và hoàn thiện lối chơi."
Để hiện thực hóa triết lý "70 mét đầu tiên" này, khả năng duy trì thời lượng kiểm soát bóng của Tonali và Fernandes sẽ đóng vai trò tối quan trọng. Dựa trên kho dữ liệu thống kê mà Football London sử dụng, sự nâng cấp vượt bậc mà bộ đôi này mang lại cho tuyến giữa của Gà trống là điều không cần phải bàn cãi.
Nền tảng luân chuyển bóng: Đẳng cấp vượt trội của bộ đôi tân binh
Sử dụng các số liệu quy chuẩn trung bình mỗi 90 phút từ mùa giải trước, cả hai bản hợp đồng mới này ngay lập tức chứng minh họ xứng đáng đứng trong hàng ngũ những người cầm trịch tuyến giữa xuất sắc nhất câu lạc bộ.
Sandro Tonali đã thực hiện thành công tới 46,7 đường chuyền mỗi 90 phút – một thông số vượt trội hơn bất kỳ tiền vệ nào khác của Tottenham trong suốt cả chiến dịch vừa qua. Trong khi đó, Mateus Fernandes cũng không hề kém cạnh với 40,7 đường chuyền thành công cùng tỷ lệ chính xác đạt mức cực kỳ ấn tượng: 87,5%. Xét về khối lượng đường chuyền thành công, thông số của Fernandes giúp anh xếp ở vị trí thứ ba, chỉ đứng sau chính Tonali và Rodrigo Bentancur. Thế nhưng, nếu xét về độ chuẩn xác trong từng pha ra chân, không một cá nhân nào có thể làm tốt hơn chàng trai trẻ người Bồ Đào Nha.
Sự lột xác nơi hàng tiền vệ còn trở nên rực rỡ và rõ ràng hơn khi chúng ta mổ xẻ các thông số về khả năng chuyền bóng tịnh tiến. Đây vốn dĩ là huyết mạch luân chuyển không thể thiếu trong lối đá mang đậm bản sắc De Zerbi.
Tại đội bóng cũ West Ham, Fernandes duy trì mức trung bình 6,5 đường chuyền phá vỡ phòng tuyến mỗi 90 phút thi đấu. Tonali bám sát ngay phía sau với thông số 6,0. Những con số này bỏ xa hoàn toàn tất cả các tiền vệ mà Spurs sở hữu ở mùa giải năm ngoái. Điển hình như Joao Palhinha – tiền vệ xuất sắc nhất của đội bóng bắc London trong hạng mục này ở mùa trước – cũng chỉ cán mốc trung bình 4,5 đường chuyền xuyên tuyến mỗi trận.
Sức sát thương ở một phần ba cuối sân
Sự chênh lệch đẳng cấp không chỉ giới hạn ở khu vực giữa sân mà còn được cụ thể hóa rõ nét khi quả bóng tiến vào khu vực 1/3 cuối sân đối phương. Một lần nữa, Mateus Fernandes lại cho thấy sự nhạy bén của mình khi dẫn đầu với 3,7 đường chuyền xuyên tuyến thành công mỗi 90 phút tại khu vực nhạy cảm này, theo ngay sau là Tonali với 3,3 đường chuyền.
Để thấy rõ sự khác biệt, hãy nhìn vào những cái tên hiện hữu của Spurs. Pape Matar Sarr là người có thành tích bám đuổi gần nhất với 2,5 đường chuyền. Trong khi đó, những cầu thủ mang thiên hướng đánh chặn hoặc giữ nhịp như Palhinha và Bentancur chỉ đạt mức vô cùng khiêm tốn là 1,6 và 1,5. Những thống kê này chỉ ra một thực tế phũ phàng: hàng tiền vệ cũ của Tottenham thiếu đi sức sáng tạo và tính đột biến trầm trọng khi đối mặt với hệ thống phòng ngự lùi sâu.
Thế nhưng, triết lý của De Zerbi không chỉ xoay quanh việc đứng một chỗ và chuyền bóng. Khả năng tự mình rê dắt, kéo bóng tịnh tiến cũng đóng một vai trò trọng yếu trong việc phá vỡ cấu trúc pressing. Ở khía cạnh này, Tonali vươn lên dẫn đầu với khoảng cách khá an toàn so với những người đồng nghiệp. Ngôi sao người Ý thực hiện trung bình 6,1 pha kéo bóng tịnh tiến mỗi 90 phút. Fernandes theo sau với thành tích 4,9. Đáng chú ý, chỉ có những nỗ lực đáng khen ngợi của Sarr (5,6) và Lucas Bergvall (5,0) là có thể chen chân vào giữa thành tích của bộ đôi đắt giá này.
Tính kỷ luật và sự đóng góp toàn diện
Không chỉ xuất sắc trong việc triển khai thế trận tấn công, giá trị của 185 triệu bảng còn nằm ở khối lượng công việc khổng lồ mà cả hai sẵn sàng thực hiện ở mặt trận phòng ngự. Cả Tonali và Fernandes đều sở hữu tỷ lệ thu hồi bóng xuất sắc. Trung bình mỗi 90 phút, Tonali đoạt lại quyền kiểm soát bóng 5,2 lần, nhỉnh hơn một chút là Fernandes với 5,4 lần. Ở thông số này, hệ thống của Spurs chỉ ghi nhận hai cái tên làm tốt hơn là Bentancur (6,2) và Conor Gallagher (5,5).
Khi phân tích sâu hơn về các tình huống tranh chấp tay đôi, tinh thần chiến đấu mãnh liệt của Fernandes được bộc lộ rõ rệt. Ngoại trừ cỗ máy quét Palhinha (7,9 lần thắng tranh chấp/90 phút), không ai vượt qua được con số 5,9 lần chiến thắng của cầu thủ người Bồ Đào Nha. Về tỷ lệ giành chiến thắng trong các pha tranh chấp, Palhinha tiếp tục thể hiện sự thống trị với 61,7%, nhưng cả Tonali (54,9%) và Fernandes (55,4%) đều duy trì được những con số ở mức độ ổn định và đáng tin cậy.
Bên cạnh những nền tảng kể trên, xét về đầu ra bàn thắng trực tiếp, Fernandes mang tới một mối đe dọa thường trực lớn hơn so với người đàn anh Tonali. Tiền vệ 22 tuổi đã có tới 7 lần trực tiếp tham gia vào các bàn thắng, sánh ngang với thành tích của Palhinha ở mùa giải trước. Trong khi đó, do phải thi đấu ở một vai trò lùi sâu hơn nhiều, tuyển thủ người Ý Tonali chỉ có cho mình 2 pha kiến tạo.
Dẫu vậy, không thể phủ nhận một thực tế rõ ràng rằng, khi đặt tất cả những con số thống kê này cạnh nhau, bộ đôi tân binh vừa cập bến Hotspur Way chính là những cầu thủ phát triển bóng toàn diện và mạnh mẽ nhất. Quan trọng hơn cả việc đoạt lại bóng, họ biết cách giữ lấy quả bóng dưới áp lực, và trung chuyển nó lên phía trên cho các mũi nhọn tấn công một cách nhanh chóng, chuẩn xác và đầy tính sát thương.
Lối chơi mà De Zerbi dày công xây dựng tại Tottenham sẽ phụ thuộc sống còn vào những tố chất cốt lõi đó. Và chắc chắn rằng, khoản tiền 185 triệu bảng sẽ trở thành một món đầu tư sinh lời đầy thông minh nếu Sandro Tonali và Mateus Fernandes thực sự hóa thân thành điểm tựa vững chắc, những bản lề xoay chuyển vận mệnh để mở ra một kỷ nguyên phục hưng rực rỡ tại câu lạc bộ.
