Uống omega-3 để cải thiện trí nhớ là thói quen của không ít người, đặc biệt ở tuổi trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, một thử nghiệm lâm sàng kéo dài hai năm cho thấy dù lượng DHA trong cơ thể và dịch quanh não tăng lên, người bổ sung vẫn không có sự cải thiện rõ rệt về trí nhớ hay khả năng tư duy.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Keck Medicine thuộc Đại học Nam California (USC) thực hiện, công bố trên tạp chí eBioMedicine. Thử nghiệm tuyển người trưởng thành từ 55–80 tuổi, chưa mắc sa sút trí tuệ nhưng có một số yếu tố nguy cơ, đồng thời có chế độ ăn ít DHA.
Người tham gia được chia thành hai nhóm: một nhóm sử dụng DHA liều cao mỗi ngày, nhóm còn lại dùng giả dược để đối chứng. Sau thời gian theo dõi, các nhà nghiên cứu ghi nhận lượng DHA trong máu và dịch não tủy của nhóm bổ sung tăng lên. Điều này cho thấy dưỡng chất đã tiếp cận được hệ thần kinh trung ương.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra trí nhớ và khả năng tư duy không cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm. Các đánh giá về cấu trúc não, bao gồm vùng hồi hải mã – khu vực đóng vai trò quan trọng trong hình thành trí nhớ – cũng không ghi nhận lợi ích rõ ràng từ việc bổ sung DHA.
DHA tăng không đồng nghĩa trí nhớ tốt hơn
DHA là một axit béo omega-3 quan trọng, tham gia cấu tạo màng tế bào thần kinh và hỗ trợ hoạt động của não bộ. Đây cũng là lý do omega-3 thường được quảng bá với lợi ích tăng cường trí nhớ và bảo vệ sức khỏe não.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhấn mạnh một điểm khác biệt: việc làm tăng nồng độ DHA trong cơ thể hoặc dịch quanh não không nhất thiết chuyển thành cải thiện chức năng nhận thức.
Các chuyên gia cũng lưu ý không nên xem kết quả này là bằng chứng cho thấy omega-3 hoàn toàn vô ích. Thử nghiệm chỉ đánh giá một chế độ bổ sung DHA liều cao ở nhóm người cụ thể trong khoảng thời gian nhất định. Nghiên cứu chưa thể kết luận về tác động lâu dài đối với nguy cơ sa sút trí tuệ.
Có nên uống dầu cá mỗi ngày?
Kết quả nghiên cứu là lời nhắc rằng thực phẩm bổ sung không phải giải pháp thay thế cho một lối sống lành mạnh. Thay vì chỉ trông chờ vào viên uống, mọi người nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, có cá và các nguồn omega-3 phù hợp, kết hợp vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát huyết áp, đường huyết.
Cũng cần phân biệt omega-3 từ thực phẩm với các sản phẩm bổ sung. Thử nghiệm trên sử dụng chế phẩm DHA có hàm lượng cao, không phải dầu cá thông thường chứa hỗn hợp DHA và EPA. Vì vậy, không thể áp dụng kết quả này để phủ nhận mọi lợi ích của dầu cá trong các mục đích sức khỏe khác.
Nếu đang dùng omega-3 theo chỉ định để hỗ trợ điều trị một vấn đề sức khỏe, người dùng không nên tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều. Việc bổ sung nên căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng và tư vấn của nhân viên y tế, thay vì mặc định uống càng nhiều càng tốt.
