Sự kiện UFC 332 chứng kiến màn chạm trán nảy lửa giữa Natalia Silva và Wang Cong để tranh chiếc đai vô địch hạng ruồi nữ. Việc Valentina Shevchenko bất ngờ rút lui đã tạo ra một ngã rẽ thú vị, biến trận đấu này thành một bài kiểm tra khắc nghiệt về cả kỹ năng lẫn bản lĩnh cho hai kẻ thách thức hàng đầu.
Sự kiện UFC 332 sẽ chính thức bùng nổ vào thứ Bảy tuần này tại nhà thi đấu Delta Center, Salt Lake City. Tâm điểm của đêm thi đấu là cuộc đụng độ tranh đai vô địch hạng ruồi nữ (flyweight) giữa Natalia Silva và Wang Cong. Đáng lẽ ra, với chuỗi 14 trận thắng liên tiếp, Silva đã có suất thách thức võ sĩ vĩ đại nhất của hạng cân - Valentina Shevchenko. Tuy nhiên, việc nhà đương kim vô địch rút lui và từ bỏ đai do chấn thương đã mở ra cơ hội vàng cho Wang Cong bước vào trám chỗ.
Có thể thấy rõ ý đồ của giới chóp bu UFC: nếu Wang giành chiến thắng, họ sẽ có cơ hội vắt kiệt giá trị truyền thông từ việc cô từng đánh bại Shevchenko trên võ đài kickboxing trong quá khứ. Đây là một kịch bản quá quen thuộc, gợi nhớ lại cách họ từng xây dựng câu chuyện kinh điển giữa Israel Adesanya và Alex Pereira. Nhưng gạt những toan tính đó sang một bên, câu hỏi thực sự lúc này là: Ai sẽ rời Utah với chiếc đai vô địch danh giá?
Con đường chiến thắng cho Natalia Silva
Silva bước vào trận đấu rạng sáng Chủ nhật tới với hành trang là chuỗi 8 trận toàn thắng tại đấu trường UFC, trong đó có hai chiến thắng tính điểm trước các cựu vô địch lừng lẫy là Rose Namajunas và Alexa Grasso. Nhìn nhận một cách công bằng, cô hoàn toàn xứng đáng với vị trí ứng cử viên số 1 ở hạng cân 125 pound. Dù nhiều người (bao gồm cả giới chuyên môn) có thể tin rằng Shevchenko vẫn ở cửa trên nếu trận đấu gốc diễn ra, không thể phủ nhận Silva đủ sức gây ra vô vàn rắc rối cho cựu nữ vương. Rõ ràng, kèo đấu với Wang Cong dễ thở hơn nhiều, và đó là lý do Silva được nhà cái đánh giá là ứng viên sáng giá để trở thành người phụ nữ thứ tư trong lịch sử chạm tay vào chiếc đai hạng ruồi.
Lối đánh của Silva mang đậm hơi hướng từ nền tảng Taekwondo, tập trung tối đa vào kỹ năng kiểm soát khoảng cách. Ngay từ khi tiếng chuông khai cuộc vang lên, võ sĩ người Brazil luôn muốn giữ đối thủ ở xa cho đến khi cô chủ động chọn thời điểm tấn công. Bằng cách liên tục di chuyển bộ pháp và tung ra các đòn nhử (feint), Silva khiến đối thủ rơi vào trạng thái chần chừ. Cô kiên nhẫn bám trụ ở cự ly an toàn, bất ngờ lao vào tung chuỗi đòn (combo) rồi lại nhanh chóng lùi ra. Nhìn vào biểu cảm bế tắc của các đối thủ từng chạm trán Silva, có thể thấy đây là một phong cách thi đấu cực kỳ khó chịu để khắc chế.
Nền tảng cho lối đánh này là một thể chất tuyệt vời — không đến mức hoàn hảo, nhưng chắc chắn vượt trội so với mặt bằng chung của hạng cân — kết hợp cùng sức mạnh cơ bắp đáng nể. Dù ít khi phô diễn, Silva thực sự rất khỏe trong các tình huống ôm khóa (clinch). Khi kết hợp cùng sự nhanh nhẹn trong không gian rộng, các đối thủ gần như không thể tìm ra kẽ hở để duy trì lợi thế áp đảo trước cô. Họ có thể thắng một vài pha đổi đòn, hoặc gỡ gạc được một hiệp đấu, nhưng rất khó để làm điều đó liên tục và giành chiến thắng trên bảng điểm của các giám định.
Tuy nhiên, phong cách của Silva không phải là không có điểm yếu. Vấn đề lớn nhất và dễ nhận thấy nhất là cô thiếu đi tính sát thương mang tính hủy diệt. Trong giai đoạn đầu gia nhập UFC, Silva từng cho thấy sẵn sàng dồn lực vào những cú ra đòn quyết định. Nhưng càng leo cao trên bảng xếp hạng, vũ khí này càng mai một. Điều đó đồng nghĩa với việc cô đang thi đấu để tích điểm (point fighting) thay vì tìm kiếm cú knock-out. Lối đánh này chẳng khác nào đi trên dây: bạn buộc phải không mắc sai lầm trong suốt 25 phút, trong khi những đối thủ có lực đánh tốt chỉ cần vài giây xuất thần để lật ngược thế cờ.
Một mối lo ngại khác dành cho Silva là khả năng phòng thủ. Mặc dù sở hữu tỷ lệ chênh lệch số đòn đánh trúng đích thuộc hàng top tại UFC, hệ thống phòng thủ của cô chủ yếu dựa vào việc kiểm soát khoảng cách. Đôi khi, cô đánh mất đi những nguyên tắc cơ bản nhất (fundamentals). Điều này có nghĩa là, nếu đối thủ đủ sức phá vỡ cự ly và áp sát thành công, Silva hoàn toàn có thể phải hứng đòn.
Tất nhiên, mọi nhược điểm trên sẽ được khỏa lấp nếu Silva đa dạng hóa kho vũ khí của mình trong trận đấu này. Dù ít khi sử dụng, sự thật là Silva có khả năng vật (wrestling) và từng là một chuyên gia khóa siết (submission) khá nguy hiểm trước khi bước chân vào Octagon. Wang Cong sở hữu kỹ năng chống vật tốt, nhưng khả năng địa chiến (grappling) tổng thể vẫn còn hạn chế. Silva hoàn toàn có thể chọn một con đường dễ dàng hơn: quật ngã nữ võ sĩ kickboxing xuống sàn và giải quyết trận đấu ở mảng kỹ năng sở trường.
Cơ hội nào để Wang Cong tạo địa chấn?
Chiến thuật của Wang khá rõ ràng và thực dụng. Cô vốn là một cao thủ Tán Thủ (Sanda) và Wushu, từng gặt hái vô số thành tích ở cả mảng kickboxing lẫn boxing truyền thống. Quyết định chuyển sang thi đấu MMA vào năm 2022 của cô đơn giản vì "đó là nơi hái ra tiền". Đáng ngạc nhiên là, dù mới chỉ có 4 năm cọ xát với võ thuật tổng hợp, màn trình diễn của cô không hề tệ chút nào.
Nếu lối đánh của Silva được xây dựng trên sự linh hoạt "vào nhanh, ra lẹ", thì Wang lại đề cao sức ép liên tục và sự bền bỉ. Cô thích duy trì vị trí ở ngay rìa tầm đánh, từ từ bào mòn đối thủ bằng những cú jab mượt mà, những pha phang trụ (calf kick) tê tái và một cú sấm sét từ tay phải. Đáng gờm nhất, Wang biết cách phân bổ đòn đánh ở cả ba tầng: đầu, thân và chân. Trong khi Silva chủ yếu nhắm vào vùng đầu bằng kỹ năng boxing rồi thi thoảng chêm vào những cú đá đổi tấn (switch kick) hoặc đòn xoay người, thì Wang lại triển khai một thế trận kickboxing toàn diện. Việc sử dụng thành thạo những cú đá thấp ở cự ly xa và những pha đấm móc vỗ mặt vùng sườn chính là đẳng cấp của một người đã rèn dũa khả năng đánh đứng (striking) ở cấp độ cao nhất suốt hơn một thập kỷ.
Không dừng lại ở đó, Wang còn vượt trội Silva ở kỹ năng phòng thủ. Dù vẫn có thể bị trúng đòn, cô luôn cho thấy khả năng ngụp lặn (rolling) hay lách đòn (slipping) cực kỳ tinh tế, đi kèm với đó là kỹ thuật kiểm tra (check) đòn đá rất chuẩn mực. Khả năng chống vật và xoay xở trong các tình huống clinch của cô cũng đã được kiểm chứng là rất đáng gờm.
Mối bận tâm lớn nhất đối với Wang, ngoài vấn đề địa chiến, là việc cô không thực sự nhanh nhẹn. Wang dựa nhiều vào nhịp độ (timing) và cảm giác cự ly hơn là tố chất bẩm sinh. Đối đầu với một Silva bay bướm và sở hữu đôi tay, đôi chân thoăn thoắt, đây thực sự là một bài toán khó. Tuy nhiên, nếu Wang có thể phớt lờ hàng trăm động tác giả của Silva mỗi phút, đồng thời tích lũy đủ sát thương lên vùng chân và phần thân của đối thủ, Silva chắc chắn sẽ chậm lại khi trận đấu trôi về những hiệp cuối. Khi đó, võ sĩ người Brazil sẽ trở thành mục tiêu ngon ăn cho vũ khí nguy hiểm nhất của Wang: cú đấm tay phải đầy uy lực.
Nhận định và dự đoán chuyên môn
Xét về mặt tương khắc lối đánh, kèo đấu này dường như đang mỉm cười với Wang Cong. Trên lý thuyết, cô hoàn toàn đủ khả năng bắt nhịp được với khối lượng đòn đánh khổng lồ từ xa của Silva, làm chậm đối thủ bằng những pha tấn công kiên trì vào vùng chân và thân ngực, đồng thời sở hữu những đòn đánh có sức nặng và độ đe dọa cao hơn hẳn.
Vấn đề lăn tăn duy nhất là, dù chúng ta đã thấy Wang làm được tất cả những điều đó, nhưng cô chưa từng thể hiện chúng ở một đẳng cấp cao như thế này. Đụng độ Silva là một bước nhảy vọt cực kỳ lớn về trình độ so với bất kỳ đối thủ nào Wang từng chạm trán trong sự nghiệp MMA ngắn ngủi của mình. Giống như trong môn bóng bầu dục, khi một cầu thủ sinh viên bước lên chơi chuyên nghiệp, tốc độ trận đấu sẽ nhanh đến chóng mặt.
Liệu đây có phải là khoảnh khắc "Chào mừng đến với sân chơi lớn, cô nàng tân binh" dành cho Wang? Khả năng đó hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, tôi quyết định đặt niềm tin vào bề dày kinh nghiệm giành chiến thắng trong các cuộc đọ sức striking của cô. Chính sự vượt trội về kỹ năng phòng thủ và khả năng căn nhịp sẽ là chiếc "chìa khóa vạn năng" giúp Wang giải mã hoàn toàn lối đánh khó chịu của Silva.
Dự đoán kết quả: Wang Cong đánh bại Natalia Silva bằng TKO (Đấm) — 4:22, Hiệp 4.
