Chọn giống khỏe – Bước đầu quyết định năng suất
Dù trồng bất kỳ loại cây nào, giống tốt luôn là yếu tố quan trọng nhất và gừng cũng không ngoại lệ. Khi mua giống, hãy chọn những củ già, chắc tay, vỏ căng bóng, không bị dập nát hay xuất hiện các đốm mốc. Củ giống nên có nhiều mắt mầm khỏe để khả năng nảy chồi nhanh và đồng đều.
Nếu củ giống quá lớn, bạn có thể cắt thành từng đoạn, mỗi đoạn giữ lại từ 2–3 mắt mầm. Sau khi cắt, nên để nơi khô ráo, thoáng mát khoảng 1–2 ngày cho vết cắt khô lại trước khi đem trồng. Việc này giúp hạn chế nấm bệnh và giảm nguy cơ thối củ trong giai đoạn đầu.
Một mẹo nhỏ là nên ưu tiên chọn giống từ những khóm gừng đã cho năng suất tốt ở vụ trước hoặc mua tại các cơ sở uy tín để đảm bảo chất lượng.
Chuẩn bị đất tơi xốp, chậu đủ rộng
Gừng phát triển chủ yếu dưới mặt đất nên môi trường trồng quyết định rất lớn đến kích thước của củ. Đất quá cứng hoặc giữ nước nhiều sẽ khiến củ khó phát triển, dễ bị thối hoặc nhiễm bệnh.
Loại đất thích hợp nhất là đất tơi xốp, giàu mùn và thoát nước tốt. Có thể phối trộn theo tỷ lệ khoảng 50% đất sạch, 30% phân hữu cơ hoai mục hoặc phân trùn quế và 20% xơ dừa, trấu hun hoặc vỏ trấu để tăng độ thông thoáng.
Nếu trồng trong chậu, hãy chọn loại có đường kính từ 35–50 cm, chiều sâu khoảng 30–40 cm và có nhiều lỗ thoát nước. Chậu càng rộng thì củ càng có nhiều không gian để phát triển, đẻ thêm nhánh và tăng sản lượng khi thu hoạch.
Sau khi trồng, phủ lên mặt đất một lớp rơm khô, lá cây hoặc xơ dừa sẽ giúp giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và bảo vệ bộ rễ trong những ngày nắng nóng.
Tưới nước đúng cách, đặt cây nơi có ánh sáng
Nhiều người cho rằng cây gừng cần nhiều nước nên ngày nào cũng tưới. Thực tế, đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến củ bị úng và thối.
Gừng chỉ cần đất luôn giữ độ ẩm vừa phải. Hãy kiểm tra bề mặt đất trước khi tưới, nếu đất vẫn còn ẩm thì chưa cần bổ sung nước. Vào mùa mưa hoặc những ngày thời tiết nồm ẩm, nên giảm lượng nước để tránh ngập úng.
Bên cạnh đó, cây gừng cũng cần ánh sáng để quang hợp. Nên đặt chậu ở nơi có nắng nhẹ khoảng 4–6 giờ mỗi ngày. Nếu thiếu ánh sáng, cây sẽ vươn cao nhưng thân yếu, lá mỏng và củ phát triển chậm. Ngược lại, nắng gắt cả ngày cũng có thể khiến lá cháy và đất nhanh khô.
Bón phân và vun gốc đúng thời điểm
Sau khoảng một tháng kể từ khi trồng, cây bắt đầu cần bổ sung dinh dưỡng để hình thành củ.
Nên ưu tiên các loại phân hữu cơ như phân trùn quế, phân gà đã xử lý, phân bò hoai mục hoặc phân compost. Khoảng 20–30 ngày bón một lần là phù hợp. Không nên lạm dụng phân hóa học vì có thể khiến cây phát triển nhiều lá nhưng củ lại nhỏ.
Một công việc rất quan trọng nhưng nhiều người thường bỏ qua là vun gốc. Khi cây lớn dần, hãy bổ sung thêm đất quanh gốc để phần củ luôn được phủ kín. Việc này giúp củ có thêm không gian phát triển, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng và kích thích cây đẻ thêm nhiều nhánh mới.
Nếu thấy cây có lá vàng bất thường hoặc xuất hiện sâu bệnh, cần cắt bỏ lá hỏng và điều chỉnh chế độ tưới nước kịp thời để tránh lây lan.
Thu hoạch đúng thời điểm để củ đạt kích thước tối đa
Thông thường, gừng có thể thu hoạch sau khoảng 8–10 tháng kể từ ngày trồng. Khi thấy phần lớn lá chuyển vàng, thân bắt đầu héo và khô tự nhiên, đó là dấu hiệu cho thấy củ đã già và tích lũy đủ tinh dầu.
Nếu chỉ cần gừng non để chế biến món ăn, bạn có thể thu hoạch sau khoảng 4–5 tháng. Tuy nhiên, để củ to, chắc, thơm và bảo quản được lâu, nên kiên nhẫn chờ đến khi cây già hoàn toàn.
Khi đào củ, nên dùng tay hoặc xẻng nhỏ nhẹ nhàng lấy từng khóm để tránh làm gãy hoặc trầy xước. Sau khi thu hoạch, phủi sạch đất, để nơi khô thoáng vài giờ rồi mới đem bảo quản. Cách này giúp gừng giữ được chất lượng lâu hơn.
Kết luận
Trồng gừng tại nhà không quá khó, nhưng để có những khóm gừng củ to, đẻ nhiều nhánh và đạt năng suất cao thì cần chú ý đến từng khâu từ chọn giống, chuẩn bị đất, tưới nước đến bón phân và thu hoạch. Chỉ với 5 mẹo đơn giản này, ngay cả người mới bắt đầu cũng có thể trồng được những chậu gừng xanh tốt, sai củ, vừa phục vụ bữa ăn gia đình vừa tiết kiệm chi phí.
