Cho trẻ ngậm bình sữa khi ngủ
Một trong những thói quen cần được cha mẹ lưu ý là để trẻ vừa bú bình vừa ngủ hoặc ngủ trong khi vẫn ngậm bình.
Sữa không phải là “thủ phạm” duy nhất gây sâu răng, nhưng khi đồ uống có chứa đường thường xuyên lưu lại trên bề mặt răng trong thời gian dài, nguy cơ sâu răng sẽ tăng lên. Ban đêm, lượng nước bọt tiết ra cũng giảm so với ban ngày, khiến khả năng tự làm sạch khoang miệng kém hơn.
Đặc biệt, nếu trẻ đã mọc nhiều răng nhưng vẫn có thói quen ngậm bình trong lúc ngủ, các răng phía trước có thể thường xuyên tiếp xúc với sữa. Mảng bám tích tụ cùng vi khuẩn trong khoang miệng tạo ra axit, từ đó làm tổn thương men răng theo thời gian.
Vì vậy, cha mẹ không nên xem việc cho con ngậm bình để dễ ngủ là một thói quen vô hại. Sau khi trẻ uống sữa, nhất là trước khi ngủ, cần chú ý vệ sinh răng miệng phù hợp với độ tuổi.
Nhai thức ăn rồi mớm cho con có thể truyền vi khuẩn
Khi trẻ còn nhỏ, một số gia đình có thói quen nhai thức ăn trước rồi mới đút cho con vì cho rằng cách này giúp trẻ dễ ăn hơn. Tuy nhiên, đây không phải là thói quen vệ sinh răng miệng được khuyến khích.
Khoang miệng của người lớn có thể chứa các vi khuẩn liên quan đến quá trình hình thành sâu răng, trong đó có Streptococcus mutans. Khi người lớn nhai thức ăn rồi mớm cho trẻ, nước bọt cũng có thể theo thức ăn tiếp xúc với khoang miệng của bé.
Tương tự, cha mẹ nên hạn chế việc dùng chung thìa, đũa hoặc cốc với trẻ và không nên dùng miệng để làm sạch núm ti hay thức ăn của con.
Điều này không có nghĩa chỉ một lần dùng chung đồ ăn, thìa hoặc đũa sẽ khiến trẻ bị sâu răng. Sâu răng là kết quả của nhiều yếu tố, bao gồm vi khuẩn, đường trong chế độ ăn, thời gian răng tiếp xúc với axit và khả năng bảo vệ của men răng. Tuy nhiên, hạn chế trao đổi nước bọt vẫn là một biện pháp vệ sinh đơn giản mà cha mẹ có thể thực hiện.
Đợi răng sữa mọc đủ mới đánh răng
Một quan niệm khác khá phổ biến là trẻ còn nhỏ, răng sữa rồi sẽ thay nên chưa cần chăm sóc quá kỹ. Đây lại là một trong những nguyên nhân khiến răng trẻ dễ gặp vấn đề ngay từ những năm đầu đời.
Việc vệ sinh răng miệng nên bắt đầu ngay khi chiếc răng đầu tiên mọc. Cha mẹ có thể sử dụng bàn chải lông mềm, kích thước phù hợp với trẻ và chải răng nhẹ nhàng, đặc biệt chú ý những khu vực dễ tích tụ mảng bám.
Khi trẻ bắt đầu muốn tự đánh răng, cha mẹ cũng không nên hoàn toàn giao việc này cho con. Trẻ nhỏ thường chưa đủ khả năng làm sạch kỹ tất cả các mặt răng, đặc biệt là răng phía trong, kẽ răng và những vùng khó tiếp cận. Người lớn nên hỗ trợ hoặc kiểm tra lại sau khi trẻ tự chải.
Kem đánh răng có fluor cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa sâu răng. Việc sử dụng cần đúng lượng phù hợp với độ tuổi và có sự hướng dẫn của người lớn. Nếu trẻ có nguy cơ sâu răng cao, cha mẹ có thể trao đổi với nha sĩ về việc sử dụng fluor tại phòng khám hoặc các biện pháp phòng ngừa bổ sung.
Đừng bỏ qua răng sữa chỉ vì chúng sẽ được thay
“Răng sữa rồi cũng thay” là lý do khiến một số cha mẹ trì hoãn việc đưa trẻ đi khám khi phát hiện răng có dấu hiệu bất thường.
Tuy nhiên, răng sữa vẫn đảm nhiệm vai trò ăn nhai trong một khoảng thời gian dài trước khi răng vĩnh viễn thay thế. Nếu một chiếc răng bị sâu nhưng không được xử lý, tổn thương có thể tiến triển khiến trẻ đau răng, khó ăn uống hoặc mất ngủ. Khi sâu răng lan rộng, việc điều trị cũng có thể phức tạp hơn so với giai đoạn mới xuất hiện.
Cha mẹ nên chú ý những thay đổi như răng xuất hiện đốm trắng bất thường, đổi màu, có chấm đen, lỗ sâu, thức ăn thường xuyên mắc vào một vị trí hoặc trẻ than đau, ê buốt khi ăn uống. Đây là những dấu hiệu nên được nha sĩ kiểm tra thay vì chờ chiếc răng tự thay.
Tùy mức độ tổn thương, nha sĩ có thể lựa chọn theo dõi, điều trị phục hồi hoặc áp dụng phương pháp phù hợp khác. Việc khám răng định kỳ cũng giúp phát hiện sớm những vùng có nguy cơ sâu trước khi trẻ xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Phòng sâu răng không chỉ là cắt kẹo bánh
Hạn chế kẹo, bánh ngọt và các loại đồ uống chứa đường vẫn rất quan trọng trong việc bảo vệ răng trẻ. Nhưng chỉ kiểm soát đồ ngọt là chưa đủ.
Cha mẹ cần chú ý cả tần suất trẻ ăn uống, đặc biệt là những món có đường; tránh để trẻ thường xuyên nhâm nhi đồ uống có đường trong thời gian dài; vệ sinh răng đều đặn và đưa trẻ đi khám khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Với trẻ nhỏ, những việc tưởng như rất đơn giản như không để con ngậm bình khi ngủ, không mớm thức ăn bằng miệng và bắt đầu vệ sinh răng ngay từ chiếc răng đầu tiên có thể trở thành nền tảng quan trọng cho sức khỏe răng miệng về sau.
Răng sữa dù chỉ tồn tại trong một giai đoạn vẫn cần được chăm sóc nghiêm túc. Khi cha mẹ xây dựng thói quen ăn uống và vệ sinh đúng từ sớm, trẻ sẽ có thêm cơ hội giữ được hàm răng khỏe mạnh trong những năm đầu đời.
