Tôm là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình bởi dễ chế biến, có thể dùng để luộc, hấp, xào, nấu canh hoặc làm các món ăn khác. Tuy nhiên, hải sản cũng là nhóm thực phẩm cần được bảo quản và kiểm tra cẩn thận trước khi chế biến.
Một trong những dấu hiệu khiến người mua dễ lo ngại là những mảng màu đen xuất hiện trên phần đầu hoặc lớp vỏ tôm. Không ít người cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy tôm đã bị phân hủy. Thực tế, không phải trường hợp nào cũng như vậy.
Tôm xuất hiện đốm đen có thể do hiện tượng melanosis
Theo thông tin được dẫn lại từ nghiên cứu của Viện Fraunhofer (Đức), tôm có thể xuất hiện hiện tượng melanosis, thường được gọi là tình trạng “đốm đen”.
Melanosis xảy ra do các enzyme tự nhiên trong cơ thể tôm tiếp tục hoạt động sau khi tôm chết, tạo ra sự thay đổi sắc tố khiến một số vị trí trên đầu hoặc vỏ chuyển sang màu sẫm. Quá trình này có nét tương tự hiện tượng một số loại trái cây bị thâm màu sau khi cắt và tiếp xúc với không khí.
Điều đáng chú ý là màu đen trên vỏ không đồng nghĩa với việc tôm chắc chắn đã bị vi khuẩn làm hỏng. Chính sự thay đổi về hình thức này đôi khi khiến người tiêu dùng hiểu nhầm và loại bỏ những con tôm vẫn có thể sử dụng nếu chúng được bảo quản đúng cách và không xuất hiện các dấu hiệu hư hỏng khác.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa cứ thấy tôm có đốm đen là có thể yên tâm ăn. Màu sắc chỉ là một trong những yếu tố cần xem xét.
Nếu nghi ngờ, người nội trợ có thể bóc thử một con để quan sát phần thịt bên trong. Tôm còn tươi thường có thịt tương đối săn chắc, hơi trong và không có mùi bất thường. Nếu phần thịt bên dưới lớp vỏ vẫn có đặc điểm bình thường, trong khi vùng đổi màu chủ yếu nằm trên lớp vỏ, đây có thể là melanosis.
Ngược lại, nếu tôm đồng thời có nhiều dấu hiệu khác thường thì không nên chỉ dựa vào việc “đốm đen không nguy hiểm” để tiếp tục sử dụng.
Đây mới là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý
Khi kiểm tra tôm trước khi nấu, mùi và trạng thái của thịt là những yếu tố rất đáng quan tâm.
Tôm sống còn tươi thường có độ săn nhất định. Nếu thịt trở nên mềm nhũn bất thường, nhớt hoặc có dấu hiệu phân rã, người nội trợ nên thận trọng.
Mùi cũng là dấu hiệu dễ nhận biết. Tôm có mùi chua, mùi ôi hoặc mùi khai nồng bất thường có thể cho thấy chất lượng đã suy giảm. Trong trường hợp này, không nên cố tận dụng chỉ vì thấy tôm vẫn còn màu sắc tương đối bình thường.
Bên cạnh đó, cần xem xét cách tôm được bảo quản. Một con tôm có thể không xuất hiện nhiều thay đổi bên ngoài nhưng nếu đã được để ở điều kiện không phù hợp trong thời gian dài thì vẫn có nguy cơ mất an toàn.
Vì vậy, nếu tôm đã quá hạn sử dụng, không rõ đã được bảo quản lạnh trong bao lâu hoặc từng bị để ở nhiệt độ không phù hợp, tốt nhất không nên đánh cược với sức khỏe để tiết kiệm một phần thực phẩm.
Đặc biệt, nếu tôm vừa xuất hiện đốm đen, vừa có mùi khó chịu, thịt mềm nhũn hoặc nhớt thì không nên cố bóc vỏ rồi chế biến tiếp.
Đừng chỉ nhìn màu vỏ để quyết định có nên bỏ tôm
Việc phân biệt giữa tôm có hiện tượng melanosis và tôm thực sự xuống cấp giúp người nội trợ tránh lãng phí thực phẩm, nhưng cũng cần tránh thái cực ngược lại là xem nhẹ các dấu hiệu bất thường.
Có thể ghi nhớ đơn giản: đốm đen đơn lẻ trên vỏ chưa đủ để kết luận tôm đã hỏng, nhưng khi đi kèm mùi lạ, thịt nhũn, nhớt, dấu hiệu phân hủy hoặc lịch sử bảo quản không rõ ràng thì nên bỏ.
Ngoài ra, với tôm mua về, việc bảo quản lạnh đúng cách và sử dụng trong thời gian phù hợp vẫn là nguyên tắc quan trọng. Không nên để hải sản sống ở nhiệt độ phòng quá lâu rồi mới đưa trở lại tủ lạnh.
Với những gia đình thường xuyên ăn tôm, hiểu đúng về hiện tượng đổi màu trên vỏ sẽ giúp tránh bỏ đi thực phẩm một cách không cần thiết. Nhưng trong mọi trường hợp, an toàn thực phẩm vẫn nên được đặt lên trước việc tiếc một mẻ tôm.
