Trong đời sống văn hóa của người Việt, tháng 7 âm lịch thường gắn với nhiều phong tục, tín ngưỡng và những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ. Đây cũng là thời điểm nhiều gia đình dành sự quan tâm đặc biệt cho ông bà, cha mẹ, tổ tiên và những người thân yêu.
Bên cạnh những điều kiêng kỵ thường được nhắc đến, người xưa cũng để lại nhiều lời khuyên tích cực về cách sống trong tháng này. Đó không phải những việc quá cầu kỳ mà chủ yếu hướng con người đến sự bình tâm, tử tế và gìn giữ hòa khí trong gia đình.
Giữ lời ăn tiếng nói, hạn chế nóng giận
Một trong những điều người xưa coi trọng là giữ khẩu nghiệp, tức cẩn trọng trong lời nói và cách ứng xử với những người xung quanh.
Trong cuộc sống gia đình, đôi khi một câu nói trong lúc nóng giận có thể khiến người khác tổn thương rất lâu. Bởi vậy, thay vì tranh hơn thua, người xưa thường khuyên con người biết nhường nhịn, suy nghĩ trước khi nói và hạn chế những cuộc tranh cãi không cần thiết.
Tháng 7 âm lịch cũng thường được xem là dịp để mỗi người nhìn lại bản thân, sống chậm hơn và quan tâm nhiều hơn đến gia đình. Vì vậy, đây có thể là thời điểm thích hợp để mỗi thành viên chủ động bỏ qua những chuyện nhỏ nhặt, tránh khơi lại mâu thuẫn cũ.
Một gia đình muốn thuận hòa không nhất thiết phải có thật nhiều tiền bạc hay mọi người lúc nào cũng đồng quan điểm. Điều quan trọng là khi xảy ra bất đồng, mọi người vẫn giữ được sự tôn trọng dành cho nhau.
Nếu có chuyện không vui, thay vì lớn tiếng, mỗi người có thể chọn một thời điểm bình tĩnh để chia sẻ. Một lời nói nhẹ nhàng đúng lúc đôi khi có giá trị hơn rất nhiều lời trách móc.
Theo quan niệm dân gian, lời nói cũng là một phần của cách mỗi người “gieo” điều lành cho chính mình. Sống tử tế, không cố ý làm tổn thương người khác cũng chính là cách giữ cho lòng mình được nhẹ nhõm.
Dọn dẹp nhà cửa, chăm chút nơi mình đang sống
Việc thứ hai được người xưa đặc biệt coi trọng là giữ cho nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng.
Trong văn hóa truyền thống, ngôi nhà không chỉ là nơi che mưa nắng mà còn được xem là không gian gắn kết các thành viên. Một căn nhà sạch sẽ, thoáng đãng thường tạo cảm giác dễ chịu, từ đó cũng giúp tâm trạng của con người tốt hơn.
Bước vào tháng 7 âm lịch, các gia đình có thể dành thời gian tổng vệ sinh, sắp xếp lại những khu vực lâu ngày chưa dọn dẹp, bỏ bớt đồ vật không còn sử dụng. Những nơi sinh hoạt chung như phòng khách, bếp, ban công hay phòng ngủ cũng nên được chăm chút.
Với những gia đình có bàn thờ gia tiên, việc lau dọn cần được thực hiện cẩn thận, sạch sẽ và phù hợp với phong tục của từng nhà. Điều quan trọng không nằm ở việc phải làm thật nhiều nghi lễ mà ở sự thành tâm, tôn kính đối với tổ tiên.
Dọn nhà cũng là một cách rất thực tế để “dọn lòng”. Khi những thứ bừa bộn được sắp xếp lại, con người thường có cảm giác nhẹ nhàng và chủ động hơn trong cuộc sống.
Bởi vậy, thay vì quá lo lắng về những điều chưa xảy ra, mỗi người có thể bắt đầu tháng 7 âm lịch bằng một việc đơn giản: dọn lại căn nhà, dọn lại góc sống và dọn cả những điều khiến mình phiền lòng.
Làm việc thiện, quan tâm cha mẹ và nhớ về nguồn cội
Việc thứ ba mang ý nghĩa đặc biệt trong tháng 7 âm lịch là sống tử tế và hướng về gia đình, nguồn cội.
Trong quan niệm truyền thống, tháng 7 âm lịch có nhiều hoạt động gắn với lòng hiếu kính và sự tưởng nhớ. Đây cũng là dịp để nhiều người quan tâm hơn đến cha mẹ, ông bà và những người thân trong gia đình.
Không phải cứ làm một việc thật lớn mới được xem là việc thiện. Một cuộc điện thoại hỏi thăm cha mẹ, một bữa cơm quây quần, giúp đỡ người đang gặp khó khăn hay đơn giản là nhường nhịn một người khác trong cuộc sống đều có thể bắt đầu từ lòng tử tế.
Đặc biệt với những người còn cha mẹ, tháng 7 có thể là dịp để mỗi người dành thêm thời gian cho đấng sinh thành. Một lời hỏi han, một món quà nhỏ hoặc một bữa cơm cùng nhau đôi khi đáng quý hơn những điều vật chất cầu kỳ.
Người xưa coi trọng việc nhớ về nguồn cội cũng bởi họ quan niệm rằng một người biết trân trọng những người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình sẽ dễ giữ được nền nếp và đạo lý trong gia đình.
Ở góc nhìn hiện đại, những việc này vẫn mang giá trị tích cực. Khi chủ động trao đi sự quan tâm và lòng tốt, bản thân mỗi người cũng thường cảm thấy vui vẻ, bình an hơn.
Tháng 7 âm lịch, điều đáng giữ nhất vẫn là một cái tâm bình an
Những quan niệm dân gian về tháng 7 âm lịch đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ và mỗi gia đình, mỗi vùng miền có thể có cách thực hành khác nhau. Vì vậy, không nên biến những phong tục này thành nỗi sợ hay áp lực.
Điều đáng quý nhất mà những lời dặn của người xưa gợi nhắc chính là biết sống chậm lại, giữ hòa khí, chăm sóc gia đình và làm những điều tử tế.
Tháng 7 âm lịch vì thế có thể được xem như một khoảng thời gian để mỗi người nhìn lại mình: lời nào nên nói, chuyện nào nên buông, người nào cần quan tâm và điều gì thực sự đáng trân trọng.
Khi trong lòng bớt nóng giận, trong nhà thêm sạch sẽ, giữa người với người có nhiều yêu thương và sẻ chia, đó đã là một dạng bình an rất đáng quý. Và đôi khi, “nhà thuận” không đến từ việc cầu điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ cách mỗi người đối xử tử tế với nhau mỗi ngày.
*Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
