Không cần những kịch bản lội ngược dòng kịch tính hay theo đuổi sự bùng nổ quá mức, "La Roja" hướng đến chiến thắng bằng cách kiểm soát bóng, duy trì cự ly đội hình và vận hành hệ thống phòng ngự được đánh giá là một trong những hệ thống hoàn thiện nhất lịch sử giải đấu.
Nếu như đội tuyển Anh sở hữu giải Ngoại hạng Anh đầy danh tiếng, còn Argentina có siêu sao Lionel Messi, thì Tây Ban Nha bước vào trận đấu cuối cùng với tư cách là ứng cử viên hàng đầu nhờ sự hiệu quả tối đa từ lối chơi tập thể.
Thông thường, một hàng thủ tốt được xây dựng theo một trong hai cách: kiểm soát bóng áp đảo để giữ đối phương xa khung thành, hoặc chủ động lùi sâu phòng ngự khu vực để phong tỏa vòng cấm. Đội tuyển Tây Ban Nha dưới thời huấn luyện viên Luis de la Fuente đã kết hợp cả hai phương án này một cách ấn tượng. Họ dẫn đầu giải đấu về cả số cú sút phải nhận trên mỗi đợt kiểm soát lẫn tỷ lệ bàn thắng kỳ vọng (xG) phải nhận trên mỗi cú sút của đối phương.
Khả năng pressing tầm cao của Tây Ban Nha bắt nguồn từ những đóng góp thầm lặng của tiền đạo Mikel Oyarzabal và cầu thủ chạy cánh Alex Baena. Ở phía dưới, thủ lĩnh tuyến giữa Rodri cùng dàn sao thuộc biên chế Barcelona như Lamine Yamal, Dani Olmo và trung vệ trẻ Pau Cubarsi giúp hệ thống vận hành trơn tru.
Minh chứng rõ nét nhất là trận bán kết gặp Pháp, khi hàng thủ Tây Ban Nha vô hiệu hóa hoàn toàn các mũi tấn công tốc độ của đối phương, giành chiến thắng tới 67,4% trong các tình huống tranh chấp tay đôi.
Nhìn vào danh sách nhân sự của Tây Ban Nha, nhiều người có thể bất ngờ khi một số vị trí không đạt phong độ quá cao tại câu lạc bộ chủ quản. Fabián Ruiz thường xuyên gặp chấn thương tại PSG, Marc Cucurella trải qua mùa giải bất ổn cùng Chelsea, còn Aymeric Laporte đã chuyển sang Trung Đông thi đấu. Tuy nhiên, khi ráp vào sơ đồ của "La Roja", tất cả đều chơi thăng hoa nhờ tính tương thích cao với hệ thống.
Huấn luyện viên De la Fuente từng chia sẻ sau trận bán kết: "Tôi luôn nói rằng mô hình bóng đá này được đo ni đóng giày cho nhóm cầu thủ này. Công việc của chúng tôi là lựa chọn những cầu thủ phù hợp nhất với mô hình và triết lý đó."
Trong hệ thống này, Rodri chính là trục quay quyết định. De la Fuente ca ngợi tiền vệ của Man City: "Rodri là trục xương sống của đội bóng. Cậu ấy là điểm tham chiếu vị trí để thực hiện tốt mọi việc, từ tấn công đến giữ nhịp phòng ngự."
Bên cạnh chiến thuật, sức mạnh của Tây Ban Nha còn nằm ở sự hòa nhập và bầu không khí gia đình do nhà cầm quân 65 tuổi tạo ra. Từng là một hậu vệ gai góc trong kỷ nguyên bóng đá thể lực thập niên 1980, De la Fuente giờ đây tiếp cận các cầu thủ bằng sự thấu hiểu và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn những người đồng hành phù hợp để cùng nhau vượt qua áp lực của giải đấu.
Dù được đánh giá cao hơn trên lý thuyết với 56,3% cơ hội chiến thắng theo phân tích của Opta, Tây Ban Nha vẫn phải đối mặt với một Argentina giàu bản lĩnh và luôn biết cách tạo nên điều kỳ diệu ở những thời khắc quyết định. Tuy nhiên, với một hàng thủ vững chắc và một hệ thống tối giản hóa sai số, Tây Ban Nha đang tự tin hướng tới chiếc cúp vàng thứ hai trong lịch sử bóng đá nước nhà.
