Mới đây, trọng tài người Pháp Francois Letexier đã điều khiển trận đấu vòng 16 đội giữa Argentina và Ai Cập (kết thúc với tỷ số 3-2). Dù bóng đá Pháp và Argentina có sự kình địch sâu sắc sau trận chung kết năm 2022, việc Letexier cầm còi vẫn được chấp nhận. Tuy nhiên, có một "luật ngầm" mà FIFA luôn tuân thủ nghiêm ngặt: Tuyệt đối không để trọng tài người Anh điều khiển trận đấu của Argentina và ngược lại.
Theo một bài phân tích sâu sắc trên tờ The Athletic vừa đăng tải, đây không đơn thuần là vấn đề chuyên môn, mà là hệ quả trực tiếp của những vết thương lịch sử chưa thể chữa lành.
Vết sẹo mang tên "Chiến tranh Falklands"
Nguồn cơn của sự ngăn cách này bắt nguồn từ cuộc Chiến tranh Falklands diễn ra vào năm 1982. Đây là cuộc xung đột vũ trang giữa Vương quốc Anh và Argentina nhằm tranh giành chủ quyền đối với quần đảo Falkland ở Nam Đại Tây Dương.
Cuộc chiến kết thúc với chiến thắng của người Anh, nhưng cái giá phải trả là vô cùng đắt đỏ: 649 binh sĩ Argentina, 255 binh sĩ Anh và 3 thường dân đã ngã xuống. Đối với Argentina, việc mất chủ quyền quần đảo này vẫn là một nỗi đau âm ỉ và là một vấn đề chính trị nhạy cảm trong lòng đất nước Nam Mỹ suốt hơn bốn thập kỷ qua. FIFA hiểu rằng, việc đưa một trọng tài Anh vào sân trong một trận đấu có sự góp mặt của Lionel Messi và các đồng đội sẽ tạo ra một áp lực tâm lý và dư luận khủng khiếp, vượt ra khỏi ranh giới của một trò chơi.
"Bộ lọc địa chính trị" của FIFA
Thông thường, các tiêu chí lựa chọn trọng tài sẽ dựa trên năng lực, sự công tâm và kinh nghiệm. Tuy nhiên, tờ The Athletic tiết lộ rằng Ủy ban Trọng tài FIFA còn phải xem xét các "yếu tố địa chính trị".
FIFA ưu tiên sự an toàn và tính khách quan tuyệt đối. Nếu một trọng tài Anh đưa ra một quyết định gây tranh cãi bất lợi cho Argentina, dư luận quốc gia này chắc chắn sẽ không nhìn nhận đó là một sai sót chuyên môn thuần túy, mà sẽ gắn nó với những thù hằn lịch sử. Để bảo vệ các trọng tài và bảo vệ sự toàn vẹn của giải đấu, phương án tốt nhất là ngăn chặn sự giao thoa này ngay từ đầu.
Trường hợp tiêu biểu nhất là Anthony Taylor tại World Cup 2022. Dù được đánh giá là ứng cử viên hàng đầu cho trận chung kết tại Qatar, nhưng ngay khi Argentina ghi tên mình vào trận đấu cuối cùng gặp Pháp, hy vọng của Taylor đã chấm dứt. FIFA không thể mạo hiểm để một người Anh cầm còi trận đấu lịch sử của Argentina.
Ranh giới mong manh giữa thể thao và chính trị
Không chỉ có cặp Anh - Argentina, các yếu tố chính trị ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến việc phân công trọng tài. The Athletic cũng nhắc đến sự căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran như một ví dụ tương tự.
Ngoài ra, các quy định cơ bản vẫn được áp dụng chặt chẽ: trọng tài không được điều khiển trận đấu của quốc gia mình, hoặc các trận đấu mà kết quả của nó trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của đội tuyển quốc gia họ (đặc biệt là ở lượt trận cuối vòng bảng).
