Từ xưa đến nay, việc thắp hương với người Việt được xem là nghi thức không thể thiếu trong đời sống tín ngưỡng, tâm linh. Đây là hành động kết nối với thần linh, tổ tiên, thể hiện sự tôn kính của con cháu với bề trên và cũng là cơ hội để bày tỏ những lời ước nguyện về cuộc sống bình yên, an lành.
Gia đình có thể thắp hương hàng ngày, thắp hương vào Rằm, mùng 1, lễ Tết giỗ chạp nhưng nên tránh thắp hương vào buổi tối.
Vì sao người xưa cho rằng không nên thắp hương vào buổi tối?
Ngày nay, nhiều người có suy nghĩ đơn giản rằng ban ngày bận rộn với công việc ngoài xã hội, buổi tối có thể về nhà thắp hương bù. Tuy nhiên, theo quan niệm của người xưa, việc thắp hương buổi tối được xem là đại kỵ, trừ các lễ phải làm vào khung giờ định sẵn, tình huống đặc biệt hoặc phải duy trì thắp hương suốt cả ngày.
Người xưa cho rằng, ban ngày thuộc dương, ban đêm thuộc âm. Âm khí vào ban đêm ngày càng thịnh. Thắp hương vào lúc này không chỉ thỉnh hương linh tổ tiên mà gọi cả những "vị khách không mời", các thế lực không mong muốn, đem lại điều rủi ro. Vì thế, các cụ xưa thường dặn con cháu tránh thắp hương vào buổi tối. Ở các đền chùa, người ta vẫn thắp hương buổi tối là do có các vị thần Phật bảo hộ, che chở.
Người xưa cho rằng buổi sáng là thời điểm tốt lành để thắp hương. Đây là lúc trời đất và không khí trong lành, tinh khiết, là lúc lý tưởng để con người "giao tiếp" với thần linh, tổ tiên. Ngược lại, buổi tối là thời điểm bóng tối bao trùm, là thời khắc kết thúc, vạn vận chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, không gian trở nên yên tĩnh, âm u hơn, có thể sinh ra các ảnh hưởng xấu.
Ban ngày là thời gian của sự sống. Ban đêm có nhiều điều ẩn khuất. Thắp hương vào ban đêm khiến việc thờ cúng không có được sự thanh tịnh cần có, không được trọn vẹn.
Xét về tâm lý, với người xưa, ban đêm bị bóng tối bao phủ, ẩn chứa nhiều nỗi sợ hãi, đặc biệt là khi chưa có điện, khi đèn dầu đắt đỏ. Nỗi sợ bóng tối khiến nhiều người dễ liên tưởng đến những hiện tượng ma quái, sợ rằng việc thắp hương vào ban đêm có thể dẫn dụ những thế lực không mời mà đến.
Thắp hương bao lâu thì được hạ lễ?
Theo nghi lễ truyền thống, gia chủ phải đợi hết ba tuần hương mới được hạ lễ. Trong đó, một tuần hương là thời gian để cháy hết một nén hương. Tùy theo loại hương, thời gian cháy có thể khac snhau.
Tuy nhiên, gia chủ không cần phải chờ nén hướng thứ nhất cháy hết hoàn toàn mới thắp nén thứ hai. Có thể thắp hương theo kiểu gối đầu, tức là nén hương đầu sắp hét sẽ thắp luôn nén tiếp theo.
Ngày nay, do con người bận rộn hơn, thời gian hạn hẹp nên việc thờ cúng cũng được giản tiện đi nhiều. Không ít gia đình chỉ thắp hai tuần hương hoặc một tuần hương. Hương cháy hết là có thể khấn để xin hạ lễ.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
